Latine Loquor - Liber Quīntus - Colloquium Trīcēsimum

Colloquuntur discipulī inter sē dē vīndēmiā et arborum frūctibus. Prūdēns respōnsiō. Prōverbium: Saepe etiam est ōlitor verba opportūna locūtus. Per occāsiōnem pauca dē praeceptōris in dictandīs prōverbiīs dīligentiā, et dē discipulīs paedagōgōrum praelēctiōne nōn onerandīs, interseruntur.

Persōnae:
Thōmās, Vincentius.
Thōmās
Salvē, Vincentī!
Vincentius
Ō Thōmā, auspicātō advenīs: valēsne bene?
Thōmās
Optimē, Deī beneficiō: tū vērō, quōmodō valēs?
Vincentius
Rēctē sānē, Deī beneficiō, sed quandō rediistī domō?
Thōmās
Nūdius tertius.
Vincentius
Bene habet, opportūnē vēnistī.
Thōmās
Nempē sciēbam īnstāre vacātiōnis fīnem.
Vincentius
Placetne, ut ōtiōsē aliquamdiū cōnfābulēmur?
Thōmās
Māximē, dummodo sēmōtī sīmus ab hāc turbā clāmōsā lūdentium.
Vincentius
Bene monēs, sēcēdāmus in audītōrium illud, quod est apertum.
Thōmās
Quam aptē hīc sedēmus! Age loquāmur līberē.
Vincentius
Suntne perāctae vestrae vīndēmiae?
Thōmās
Omnīnō.
Vincentius
Quantum temporis posuistis in tōtō opere?
Thōmās
Diēs circiter quīndecim.
Vincentius
Tū igitur semper interfuistī?
Thōmās
Nūllum intermīsī diem.
Vincentius
Quid agēbās?
Thōmās
Ūvās saepius colligēbam.
Vincentius
Verbō "colligēbam" dēbuistī aliquid addere.
Thōmās
Quidnam, quaesō?
Vincentius
Et ēdēbam.
Thōmās
Quid opus fuit? dē hōc nēmō dubitat. Quis enim frūctūs bonōs et mātūrōs legit, neque edit etiam ex optimīs?
Vincentius
Profectō rēctē loqueris: euge, respōnsum laudō.
Thōmās
Iamne putāvistī ōs occlūsisse mihi?
Vincentius
Hōc nē cōgitāvī quidem.
Thōmās
Quid igitur?
Vincentius
Nōn exspectāvī tam prōmptum tamque prūdēns respōnsum.
Thōmās
Nihil est, quod mīrēris. Nam, ut est in prōverbiō: Saepe etiam est ōlitor verba opportūna locūtus.
Vincentius
Cui dēbēs prōverbium?
Thōmās
Magistrō Iūliānō. Is enim dictat nōbīs interdum prōverbia eiusmodī et pulchrās sententiās ex bonīs auctōribus dēprōmptās.
Vincentius
Optimē vōbīs cōnsulit; sed quibus hōrīs id solet facere?
Thōmās
Nōnnumquam post cēnam: saepius autem, cum in audītōriō nihil dēbēmus reddere.
Vincentius
Utinam sīc omnēs facerent: dummodo nē sint impedīmentō cotīdiānīs scholae exercitātiōnibus.
Thōmās
Bene subiunxistī istam exceptiōnem per adverbium dummodo. Sunt enim quīdam paedagōgī, quī suīs dictātīs et prīvātīs disciplīnīs sīc onerant discipulōs suōs, ut nōn possint in scholā satisfacere. Inde fit ut ipsī praeceptōrēs interdum conquerantur dē tālibus paedagōgīs. Sed quid agimus? redeāmus ad sermōnem īnstitūtum.
Vincentius
Placet.
Thōmās
Fuistīne semper occupātus in ūvīs colligendīs?
Vincentius
Opus illud paucīs diēbus absolvitur, proptereā quod ita māgnus operāriōrum numerus ad id locārī solet.
Thōmās
Quid deinde fit?
Vincentius
Calcantur ūvae: vīnum hauritur ē cūpīs maiōribus; eādem operā diffunditur in dōlia: deinde ūvae ipsae, nōndum expressae, subiciuntur prelō in torculārī: postrēmō exportantur et abiciuntur vīnācea.
Thōmās
Atquī nōn cūrābās ista?
Vincentius
Immō cūrābam aliquā in parte. Nam agendīs omnibus intereram, māximē ut urgerem operāriōs.
Thōmās
Erās ergō illīs tamquam praefectus et quasi magister operum.
Vincentius
Immō etiam reverā magister operum et praefectus. Pater enim mē praefecerat.
Thōmās
Quam gaudēbās istō magisteriō; quam pulchrum erat vidēre tē cum tuā gravitāte aliīs imperantem, aliōs adhortantem, aliōs dēnique arguentem!
Vincentius
Profectō, sī vīdissēs, mē dīxissēs alium esse quam in scholā discipulum.
Thōmās
Ut videō, nōn erās ōtiōsus.
Vincentius
Immō ut bonus paterfamiliās adhibēbam saepenumerō manūs operī, ut ipsōs operāriōs meō exemplō īnstīgārem.
Thōmās
Nōn abs rē, ut appāret, pater tē huic mūnerī praefēcit.
Vincentius
Nempē aliīs in rēbus expertus erat meam dīligentiam.
Thōmās
Absit tamen verbō iactantia.
Vincentius
Ego sīc intellegō: sed līberē sīc loquor, ut cum familiārī meō.
Thōmās
Sed pergāmus. Quanta est vōbīs vīnī cōpia?
Vincentius
Mediōcris, quālis ferē hōc annō ubīque esse dīcitur: tametsī vīnum rubellum habēmus affātim, album nōn item. Vērum quidquid est, contentī eō sumus, et dē manū Dominī cum grātiārum āctiōne recipimus.
Thōmās
Quot implēvistis dōlia?
Vincentius
Plūs minus quadrāgintā: sed sunt alia aliīs maiōra.
Thōmās
Heu! Nōn tibi vidētur māgnus prōventus?
Vincentius
Satis quidem, sed nōn prō ratiōne annī superiōris.
Thōmās
Quid refert? quantō minor est cōpia, tantō etiam plūris vēnibit.
Vincentius
Sīc ferē solet ēvenīre. Sed nōnne tibi videor satis nārrāsse dē vīndēmiīs? Quid praetereā dēsīderās?
Thōmās
Quoniam sīc abundāmus ōtiō, volō etiam aliquid ex tē audīre dē frūctibus arborum. Est enim quasi altera vīndēmia. Nōnne habētis multōs?
Vincentius
Eōrum sunt plēna horrea, quae est Deī benīgnitās.
Thōmās
Quandō collēctī sunt?
Vincentius
Quō tempore vīnum faciēbāmus, familia colligēbat.
Thōmās
Quae sunt vōbīs eiusmodī frūctuum genera?
Vincentius
Māla, pira, castaneae, iuglandēs: sed mālōrum et pīrōrum multa est varietās.
Thōmās
Quid cotōnea? nōn etiam habētis?
Vincentius
Immō habēmus: sed ea mālōrum genere continentur: unde et aliō nōmine appellantur māla cydōnia.
Thōmās
Quid autem attulisti hūc rediens?
Vincentius
Nihil, nisi quāsillum ūvārum sēlēctārum: sed singulīs posthāc hebdomadīs mihi afferentur plēnīs saccīs māla, pira, castaneae.
Thōmās
Intereā dā mihi, quaesō, aliquid ex ūvīs tuīs.
Vincentius
Eāmus in cubiculum meum, illīc dabō tibi.
Thōmās
Equidem parātus sum: eāmus.
Vincentius
Illīc etiam agēmus dē repetendō ultimō in diem lūnae colloquiō. Nam, ut opīnor, praeceptor exiget.

Ēlocūtiō

⟵ Previous Next ⟶