Latine Loquor - Liber Secundus - Colloquium Quārtum
Patris doctī dīligentia in fīliīs domī docendīs. Beneficium Deī agnōscendum ab iīs, quī bonōs parentēs habent. Frātrēs ex fide in Chrīstum.
Persōnae:
Geōrgius, Arnulphus.
Geōrgius, Arnulphus.
Geōrgius
Quandō rediistī domō?
Arnulphus
Tandem redeō.
Geōrgius
Ubi est frāter?
Arnulphus
Mānsit domī.
Geōrgius
Cūr mānsit?
Arnulphus
Ut prandēret cum mātre.
Geōrgius
Tū vērō, cūr etiam nōn mānsistī?
Arnulphus
Iam prānderam cum patre.
Geōrgius
Quis vōbīs ministrābat?
Arnulphus
Ancilla.
Geōrgius
Quid māter? Ubi erat?
Arnulphus
Etiam domī, sed occupāta.
Geōrgius
Quā in rē?
Arnulphus
In recipiendō triticō, quod nōbīs advectum fuerat ...
Geōrgius
Quandō redībis domum?
Arnulphus
Cum arcessar ā patre.
Geōrgius
Quō diē istud erit?
Arnulphus
Fortasse hinc ad quattuor diēs.
Geōrgius
Cūr vōs tam saepe commeātis?
Arnulphus
Sīc volunt parentēs.
Geōrgius
Quid agitis domī?
Arnulphus
Quod iubēmur ā parentibus.
Geōrgius
Sed interim perit vōbīs studiōrum tempus.
Arnulphus
Nōn omnīnō perit.
Geōrgius
Quid igitur?
Arnulphus
Quotiēs pater nōn est necessāriō occupātus, omnibus hōrīs exercet nōs māne, ante et post prandium, ante cēnam, post cēnam satis diū, postrēmō etiam antequam cubitum eāmus.
Geōrgius
Quibus rēbus vōs exercet?
Arnulphus
Exigit ā nōbīs ea potissimum, quae tōtā hebdomadā in scholā didicimus: scrīpta nostra recōgnōscit, ac dē iīs nōs interrogat: saepe iubet nōs aliquid modo latīnē, modo vernāculē dēscrībere: interdum etiam nōbīs prōpōnit brevem sententiam vernāculō sermōne, quam latīnē vertāmus: interdum contrā, iubet aliquid latīnum vernāculē reddere. Postrēmō, ante cibum et post, semper aliquid legimus idque tōtā praesente familiā.
Geōrgius
Nihilne dē catēchēsī interrogat?
Arnulphus
Id facit omnī diē Dominicō, nisi forte domō absit.
Geōrgius
Mīra narrās, sī modo vērē.
Arnulphus
Immō sunt longē plūra, quam quae tibi narrāvī: sum enim oblītus mōrum cīvilitātem: dē quā etiam admonēre nōs solet in mēnsā.
Geōrgius
Cūr pater vester tantum sūmit labōrem in vōbīs docendīs?
Arnulphus
Ut sīc intellegat, num in scholā operam lūdāmus, et tempore abūtāmur.
Geōrgius
Mīra hominis dīligentia; atque adeō prūdentia. Ō quam dēvinctī estis Patrī caelestī, quī tālem patrem in terrā dedit vōbīs!
Arnulphus
Faciat ille, ut hoc et cētera eius beneficia numquam oblīvīscāmur.
Geōrgius
Bonum et pium est hoc optātum: cūra, ut habeās nōn modo in ōre, sed in animō etiam magis.
Arnulphus
Quod mē tam fidēliter monēs, habeō tibi grātiam.
Geōrgius
Bene monendī officium dēbēmus omnibus, sed maximē frātribus.
Arnulphus
Frātribusne igitur sōlīs?
Geōrgius
Eōs potissimum frātrēs hīc dīcō, quī ex fide in Chrīstum nōbīs coniūnctī sunt.
Arnulphus
Rēctē iūdicās, sed vīsō, num frāter domō tandem reverterit. Nam ad cessandum prōmptus est plūs satis.
Ēlocūtiō
- Redīre domō ... rediit domō pedēs ... equō, viā ferreā, birōtā vēlōcissimā, automātāriā, autocīnētō, aeronāvī, vēlivolō.
- Frāter meus tantum rediit domō equō ... rediit nāvigiō.
- Rediit vehiculō.
- Manēre domī ... manēre in sententiā ... manēre in vītā.
- Mōs manet ... manendum mihi fuit domī.
- Prandēre cum aliquō ... prōsit vōbīs prandium ... prānsus accēdam.
- Tempus est, ut assidāmus, prandium corrumpitur.
- Ministrāre alicuī.
- Servus ministrābat erō, ancilla erae.
- Nisi occupātus fuissem, ministrāssem vōbīs.
- Occupāre cīvitātem.
- Multīs negōtiīs occupātus ... districtus negōtiīs ... implicātus negōtiīs.
- Occupātus est in recipiendō triticō.
- Occupārī in rē aliquā ... occupātus fuit ligna dispōnendō.
- Occupātus fuit in lignīs dispōnendīs.
- Recipere aliquem ... recipere aliquem mēnsā.
- Recipere aliquem tēctō ... recipere causam in sē ... recipiō mē.
- Hodiē māne advectum nōbīs fuit frūmentum.
- Advehere māgnum frūmentī numerum ... advehere trāns mare aliquid.
- Advehere equō ... advehere nāvī.
- Quandō pater redībit domum?
- Arcessere aliquem ... arcessītus hūc sum domō.
- Hīc manēbō, quoad arcessar ... ībō arcessītum Iōannem.
- Hinc ad diēs octō.
- Crebrō illīus litterae ad mē commeant ... commeāre aliquō ... ad aliquem.
- Ultrō citrōque.
- Parentēs sīc volunt ... sīc volō, sīc iubeō, stat prō ratiōne voluntās.
- Bene vel male alicuī velle.
- Iubēre aliquem aliquid ... iubēre aliquem esse sine cūrā dē aliquō.
- Parentēs mē iussērunt hoc facere.
- Parentēs mihi hoc imperāvērunt.
- Quidquid iusseris, faciam.
- Omne tempus mihi periit.
- Pecūnia nōbīs periit.
- Periit ... pudor illī periit.
- Pater est occupātus ... occupātus multīs negōtiīs.
- Districtus, implicātus negōtiīs.
- Exercēre sē aliquā rē, in aliquā rē ... exercēre iūstitiam, ingenium, memoriam, stilum.
- Puerī ante et post prandium exercendī sunt.
- Īre cubitum ... sī dormiās, ītō cubitum.
- Prīmus cubitū surgās, postrēmus cubitum eās.
- Tempus est eundī cubitum.
- Exigere aliquid ab aliquō ... exigere mercēdem, prōmissum.
- Exigere poenam ab aliquō.
- Rēctor hodiē exēgit omnia, quae tōtā praeteritā hebdomadā didicimus.
- Dīscere, ēdīscere; ad verbum ēdīscere.
- Recōgnōscere scrīpta ... īnspicere in speculum.
- Interrogāre aliquem aliquid; dē rē aliquā.
- Multa mē interrogāvit, ad quae nē verbum quidem respondī.
- Iussit mē aliquid dēscrībere latīnē.
- Vertere sententiam germānicam in latīnum.
- Aliquid latīnum vernāculē reddere; ad verbum reddere, trānsferre.
- Prōpōnere alicuī aliquid ... prōpōnere vertendum aliquid.
- Prōpōnere ēdīscendum aliquid.
- Praeceptor prōposuit nōbīs exercitium germānicum latīnē reddendum.
- Ego argūmentum meum nōndum reddidī latīnē; reddere ratiōnem.
- Vertere in bonum, in laudem, in partem peiōrem, in commodum suum.
- Vertere tergum alicuī.
- Legere aliquid ex Vetere et Novō Testāmentō.
- Legere attentē, legere cum animī attentiōne.
- Perlēgī Sacrās Litterās bis vel ter ā prīncipiō ad fīnem (ā capite ad calcem).
- Praesente familiā tōtā, praesente patre, praeceptōre.
- Nihilne pāstor interrogāvit dē catēchismō?
- Omnī diē dominicō interrogāmur dē catēchismō.
- Abesse domō.
- Narrāre mīra; horrenda narrās.
- Rūmor narrat; haeccine vēra sunt, quae narrās? vērissima!
- Admonēre aliquem dē cīvilitāte mōrum.
- Admonērī ad aurem.
- Praeceptor noster māgnum sūmit labōrem in nōbīs docendīs.
- Sūmere labōrem ... sūmere ōtium sibi ... sūmere exemplum sibi.
- Sūmere in manūs.
- Lūdere operam; lūdere pār, impār; lūdere āleā ... sphaerīs eburnēīs ... manubriātō rēticulō ac pilā lūdere; manubriātī rēticulī lūdus; latrūnculīs lūdere.
- Abūtī tempore, rē aliquā; abūtī patientiā alicuius.
- Dēvinctus sum patrī tuō ... dēvincīre sibi aliquem beneficiō.
- Faciat Deus, ut numquam oblīviscar beneficia eius.
- Oblīvīscī alicuius reī vel aliquam rem.
- Haec nūlla umquam vetustās obruet; nūlla umquam dēlēbit oblīviō.
- Habēre in ōre et animō.
- Hoc semper prōverbium in ōre habet.
- Habeō tē in animō; habēre semper aliquid in animō; habēre in honōre.
- Nihil habet in bonīs.
- Monēre aliquem fidēliter.
- Habēre alicuī grātiam.
- Habēre grātiam apud aliquem.
- Dēbēre beneficium alicuī.
- Dēbēre officium alicuī ... dēbēre pecūniam alicuī.
- Nōbīs ex fide in Chrīstum coniūnctī sunt.
- Affīnitāte coniūnctum esse ... coniungere fēminam mātrimōniō.
- Coniungī hospitiō.
- Dīcere aliquem frātrem ... dīcere in aurem.
- Iūdicāre rēctē ... iūdicāre aliquem hostem.
- Revertī domō ... pater nōndum revertit ... revertī ad īnstitūtum.
- Prōmptus manū.
- Prōmptus ad pūgnam.
- Prōmptus ad cessandum, nōn ad dīscendum.