Dialogi Familiares - Pars Prima - Colloquium Tertium

Verdrieten u de studie en den tijdt niet, Philippe? Hoe dickwils moeten wy over den selfsten wegh?

Nopt en verdriet mp den tijdt.

My verdriet hy daghelycks meer ende meer.

Ghp soeckt de ledigheydt, ende ick vluchtse.

Maer daer en is niet soeter als ledigheydt.

Ter contrarie, daer en is niet verdrietelycker.

Ick beken't — ghp en versuymt gheenen tyt: nopt en gae ick foo vroegh uyt noch en come foo laet t'huyps, oft ick sie u schrijven, ofte van buyten leeren, ofte ten lesten yet doen.

Wilt ghp dat ick van den beghinne u voorstelle alle mijn daghelycksche becommernissen?

Ick begeere't seer.

Ick staen uyt den bedde op met den dagheraet, maecke gereet t'ghene nootsarckelick is ter schole. Soo t'seven gheslaghen is, ghegroet hebbende mijn ouders, sonder toeven maecke ick my naer de schole — foo nochtans, kan het gheschieden, dat ick door een Kercke passere.

Waer om langhs daer?

Met drie woorden groete ich den Heere ende alle Heylighen — maer naementlijck onse Lieve Vrouwe, mynen Engel bewaerder, ende dan die ick besonderlijck hebbe verkosen.

Wat aeght ghp hier van hun?

Ick bidde dat die noch een kint, twaelf jaeren oude, sittende in de Kercke heeft geleert de leeraers selve, ende die t'samen is de eeuwige wysheydt des Vaders, witte verlichten mijn verstant om volcomelyck de eerbaere konsten te leeren, de welcke ick daer naer eens mochte gebruycken om te verbreden zijne glorie.

Wat doet men daer naer?

Ick haeste my naer schole, en doen daer neerstelijck t'ghene die plaetse vereyscht.

Doe draeght ghp u aldaer?

In alle manieren doen mijn beste, op dat ick met recht niet gheslaeghen en worde, op dat ich met woorden oft wercken den Meester oft mede-ghesellen niet en bergramme.

Ghp zijt deughdelyck als ghp sulcks peyist.

Ten thien uren, soo t'gheluyt is naer de misse, pack ick in stilte mijn ghereetsschap. In t'gaen lette dat ick nerghens buyten wegh en gae, oft anders store de orden. Ter-wylen ick misse hoore, lese ick een Roosenhoeckxken van onse Lieve Vrouwe. Ick bedancke Godt den oorspronck van alle wijsheydt, over de verlichtinghe ontfanghen in de studien.

Wat doet ghp weder ghekeert zijnde uyt de schole naer huyps?

Moet ick eenighen dienst doen aen mijn ouders, dat volbrenghe ick. Ist datter dan noch eenighen tyt overschiet, ick oversie bij mp, oft met eenen mede-ghesel, het welck voor gheslesen is in de schole — ten lesten ick verversche de memorie van de lesse nae middagh.

Doorwaer ghp spaert gheweldigh den tijdt.

Ten is niet wonder ist dat ick spaere een saecke en de kostelyckste, ende onwederroepelyck, als sp verloren is.

Ghp zijt wijs — maer wat bedrijft ghp daer naer?

Als de tafel ghedeckt is voor mijn ouders, segghe ick de Benedictie. Daer naer diene ick aen tafel, tot dat mp oock gheboden wort aen te sitten.

De gratie gesept zijnde, ist er wat tyt, vermarck ick den gheest met eenigh eerslijck spel onder mijn medeghesellen, tot dat de ure mp roept uyt het spel naer de schole.

Gaet ghp dan wederom naer de kercke?

Jae ick gaender, ist gheleghen — maer ist ontijdigh, oft is de kercke niet open, nochtans boor-bp gaende, groet ick Godt metter herten, ende gedachten. Wederom in de schoole, daer naer t'huyps doen ick als voor den noen. Naer het avondtmael met soeten klap vermaecke ick my met de huysghenooten bij t'vier. Tosts daer naer wensch ick goeden nacht aen mijn ouders, ende bidde dat sy my willen een Cruysken gheven — en foo treck ick tijdelyck te ruste.

Ick prijse dese ghewoonte. Och ofte ich se oock hoste bekomen!

Ghp sult het konnen — wilt maer, want als ghp t'sult gheploghen hebben eenighe maenden, dese dinghen sullen oock soet zijn, jae sullen verandert worden in nature.