Dialogi Familiares - Pars Prima - Colloquium Septimum decimum

CONVĪVIUM

Persōnae:
Pater familiās, Fīlius, Lambertus, Adriānus, Antōnius
Ante accubātiōnem.
Pater familiās
Vester omnium adventus, convīvae, est mihi longē grātissimus, grātiāsque agō quod mēnsam meam praesentiā vestrā cohōnestāre dignemini.
Gasten, u lieden komste is my seer aengenaem, ende ick bedancke u lieden, dat ghp met u teghenwoordigheydt mijn tafel vereert.
Lambertus
Immō nostrum est grātiās agere, quod nōs in aedēs tuās intrōmīseris.
Wy moeten u bedancken, dat ghp ons in u huyps ontfanght.
Pater familiās
Quīnimmō haec missa faciāmus — prandium corrumpitur; lavēmus ac discumbāmus.
Maer laet ons dat daer laeten: het noen-mael bederft; laet ons wafschen, ende aen tafel sitten.
Adriānus
Tū hīc rēgnum possidēs — imperā modō; obtemperābimus.
Ghp zijt hier meester; ghebiedt alleen, ende wp sullen ghehoorsaemen.
Pater familiās
Hūc tū, puer, cape guttum ac patinam, linteum ex humerō suspende, ministrā aquam. Quid cessās? Lavā, Antōnī.
Jongen, komt hier; neemt het lampet, ende de schotel; hanght den doeck op u schouders; brenght water: waer blijfop? Wascht u, Antoni.
Antōnius
Lavā tū prior.
Wascht ghp d'eerste.
Pater familiās
Bonā tuā veniā — hōc annō perpetuō illōtus prandere māllem.
Met uwen oorlof, ick soude liever 't geheel jaer ongewafschen eten.
Antōnius
Rīdiculum! Tū es urbānus plūs satis — quōrsum attinet ista urbānitās?
Geckernye! Ghp zijt al te courtois: waer toe dient al die heusheydt?
Pater familiās
Hūiusmodī immodicae urbānitātis officia aulicīs relinquāmus — unde olim profecta sunt, eō remittāmus. Accēde, Lamberte.
Laet ons die ceremonien aen de hovelinghen laeten: en seynd en van daer fp ghekomen zijn. Komt bij, Lamberte.
Lambertus
Nō ego initium dederō.
Ick en sal niet beginnen.
Pater familiās
Nē terāmus tempus ēiusmodī mōrīs — lavēmus ternī aut quaternī simul.
En laet ons met vertoeven, den tijdt foo niet verslijten: laet ons drie ofte viert t'samen wafschen.
Antōnius
Hōc expedit.
Tis beter.
Pater familiās
Tū cibōs cōnsecrā, fīlī, fōrmulā vulgārī.
Soon, seght de gemeyne benedictie.
Fīlius
Benedicīte.
Nōs et ea quae sūmptūrī sumus benedicat dextera Chrīstī in nōmine Patris, et Fīliī, et Spīritūs Sānctī. Amen.
Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison.
Pater noster etc.
Et nē nōs indūcās in tentātiōnem. ℟ Sed līberā nōs ā malō.
Mēnsae caelestis participes faciāt nōs Rēx aeternae glōriae. ℟ Amen.
Accubātiō.
Pater familiās
Nunc accumbite, convīvae — grāta mihi vestra est praesentia. Age, Lamberte, locum occupā, ubī vidētur.
Sit nu aen tafel, gasten: u lieden teghenwoordigheydt is mp aengenaem. Ba, Lamberte, sit daer 't u belieft.
Lambertus
Tē decet esse locī arbitrum.
Ghp moet de plaetse schicken.
Pater familiās
Ego nūllī dēsīgnābō locum — sūmat sibī quisque quem volet. Quī dēlectātur ignī, hīc commodius accumbet. Quī offenditur lūce, dīligat hunc angulum. Quid cūnctāris, Lamberte, quasi nōn novimus nōs inter nōs? Accumbite.
Ick en sal aen niemant plaetse stellen: dat peder eenen neme die hp wilt; die gheerne bij 't vier is, sal hiert best sitten. Die t'licht niet en kan verdraghen, dat dien in desen hoeck come. Wat vertoefdy, Lamberte? 't Schijnt dat wp malcanderen niet en kennen. Dit aen tafel.
Lambertus
Praei exemplō — sequēmur.
Gaet voor, en de wp sullen volghen.
Pater familiās
Ego domī sum — vel stāns prandēbō, sī lubeat, vel obambulāns. Cessātis? At interim cibī refrīgēscunt! Agite, hospitēs hūmānissimī, quaesō — epulās nostrās, licet tenuis, aequī bonīque cōnsulite.
Ich bent 't huyps; ick sal oock al staende eten, wil ick, oft al wandelende. Wacht ghp noch? Daer entusschen de spijsen worden houdt. Wel aen, gasten, ick bidde, neemt dese maeltijt in danck, al-hoe-wel fp sober is.
Antōnius
Nōn est quod extenuēs — prandium est apparātissimum.
Op en moet het niet verkleynen: t'is een overvloedighe maeltijdt.
Pater familiās
Immō frūgāle et simplex — sed vestrā frētus facilitāte, familiāriter vōs vocāre ausus sum. Caeterum praebēte vōs hilārēs ac lubentēs, amābō. Adsis, Claudī — nēmō dignātur vel gustāre haec — tollē ocyus et affer quid aliud.
Daghelyksch en en slechten kost: maer betrouwende op u lieden gevoeghsaemheydt, hebbe ick u-lieden derben nooden. Doorts, ick bidde, zijt vrolijck en ghenoeghelijck. Komt hier, Claudi: niemant en wilt hiervan proeven; draeght het wegh, ende brenght wat anders.
Adriānus
Quid opus fuit hōc tantō sūmptū?
Waer toe soo veel kost ghedaen?
Pater familiās
Nūllōs fēcī sānē sūmptūs — plēraque mihi ab amīcīs missa sunt. Antōnī, tū nōn edis — agitō ac sī essēs domī tū.
Ick en hebbe gheenen kost ghedaen: t'is my meestal van mijn vrienden ghesonden. Antoni, ghp en eet niet: peyist dat ghp t'huyps zijt.
Antōnius
Nōn cōnsuēvī super mēnsam verēcundārī.
Ick en pleghe over tafel niet beschaemt te zijn.
Pater familiās
Excerpere rem tibī aliquid, Adriāne, sī palātum tuum tenērem. Placetne ministrēm tibī dē ansere hōc assō?
Adz iane, ick soude u wat snyden, kende ick uwen appetydt. Ghelieft u ghedient te zijn van dese ghebraede gans?
Adriānus
Nōn sum reiectūrus quod ā tuā manū vēnerit — vērum tū nimium labōris meā causā capis: tū omnibus ministrās, ipse nihil edis.
Ick en sal 't niet weygheren, dat van u handt komt: maer ghy doet te veel moepte om mijnen t'wille; ghp dient een peder, ende en eet selver niet.
Pater familiās
Vultisne singulī tantum dē meā causā facere quantum vestrā sum factūrus?
Wildy elck foo veel voor my doen, als ick voor u lieden?
Lambertus
Volumus, ac lubentēs quidem.
Wy willen, ende seer gheerne.
Pater familiās
Et bibet igitur ōrdine suum quisque calicem. Ā mē exemplum capiētis. Tibī prīmum prōpinō hunc cyathum, Antōnī — ā tē ibit in orbem.
Soo sal dan een jeder op zijn orden synen beker uyt-dincken. Ick sal voor-gaen. Antoni, ick brenghe u d'eerste; van u sal het ront gaen.
Antōnius
Sit salūtī — bibe fēlīciter.
Godt zeghene u: drinckt dat het u wel bekomt.
Pater familiās
Cēdat in sanitātem huius cōnsortii.
Op de ghesontherdt van dit gheselschap.
Antōnius
Equidem nōn recūsō — accipiō abs tē libenter.
Ick voor mijn paert ben tevreden: ick ontfanght van u seer gheerne.
Pater familiās
En, exhaustī — tē paria faciō.
Diet, t'is uyt: doet oock bescheet.
Antōnius
Praebibō tibī hanc paterem, Lamberte, in salūtem Rēgis Hispāniārum.
Lamberte, ick brenghe 't u met onse schaele, op de ghesontherdt vanden Coninck van Spaignien.
Lambertus
Nōn possum tibī respondēre. Nec decet Chrīstiānum ad aequālēs haustūs cōgere.
Ick en kan 't u niet naer doen. Noch t'en betaemt geen Christen mensch te dwinghen tot ghelycke teugen.
Antōnius
Quandō tē haec nova incessit religiō? Valēbis — sciō — vitrum est modicum.
T'Sint wanneer zijdy foo devoot gheworden? Ick weet wel, ghp kont het doen: t'is een kleyn glas.
Lambertus
Satis est capāx et saepius recurrit.
T'Is al ghenoegh, ende t'komt dickwils wederom.
Pater familiās
Quid cēnsēs dē vinō, Lamberte? Tū palātis perītissimī.
Lamberte, wat dunct u van desen wijn? Ghp verstaet u best van de smarck.
Lambertus
Vīnum est insigniter bonum meō quidem iūdiciō.
Den wijn is seer goet, naer mijn oordeel.
Pater familiās
Videō vōs sēgniter attingere. Libetne cuiquam quidquam amplius?
Ick sien wy gaender traegh mede te werck. Ghelieft jemandt noch meer?
Adriānus
Nihil omnīnō — satis strēnuē mūnus nostrum administrāvimus.
Piet met allen: wy hebben ons beste wel ghedaen.
Pater familiās
Iubēbō igitur proferrī bellāria. Claudī, tolle haec et bellāria appōnitō — mūtā orbēs.
Ick sal dan het frupt doen op brengen. Claudi, draeght dit wegh, ende brenght het fruyt; verandert de talioozen.
Antōnius
En omne genus dēliciārum!
Siet, alle soorten van lieffelijckheydt.
Pater familiās
Frūctūs sunt quōs hortus noster benignē effundit.
Zijn vruchten uyt onsen hof.
Antōnius
Tantō erunt suāviōrēs quod vernāculī.
Sp sullen foo veel te beter smaecken, omdat sp t'huyps ghewonnen zijn.
Pater familiās
Sed cūr cessat pātera? Cūr nōn obambulat?
Wel, waerom staet de schael stil? Waerom en gaet sy niet ront?
Adriānus
Nimium diū prōtrahimus epulās. Iubē mēnsam removerim, sī tibī placet.
Wp verlenghen de maeltijdt te seer. Moet de tafel op-nemen, ghelieve 't u.
Pater familiās
Iam iubēbō.
Terstont sal ick het doen.
Post accubātiōnem.
Pater familiās
Interim vestrum erit hōc quālecumque est convīvium bonī cōnsulere. Animus certē pūrus est, sī parum lautum est convīvium.
Daer-en tusschen sult ghp lieden dese maeltijt over dat sp is, in danck nemen. Den wille is goet, ist dat de maeltijt slecht is.
Antōnius
Scītus sānē convīvātor es — benignē comiterque nōs habuistī.
Ghp verstaet u fraep van maeltijdt op te rechten: ghp hebt ons seer wel ghetracteert.
Pater familiās
Fīlī, adēs hūc — age Deō grātiās, clārē et ductim.
Soon, comt hier: bedanckt Godt claer ende traegh.
Fīlius
℣ Agimus tibī grātiās, omnipotēns Deus, prō ūniversīs beneficiīs tuīs, quī vīvis et regnās in saecula saeculōrum. ℟ Amen.
Kyrie eleison. ℟ Christe eleison. Kyrie eleison.
Pater noster etc.
Et nē nōs indūcās in tentātiōnem. ℟ Sed līberā nōs ā malō.
Retribuere digāre, Domine, omnibus nōbīs bona facientibus propter nōmen tuum vītam aeternam. ℟ Amen.
Fīdēlium animae per misericordiam Deī requiēscant in pāce. ℟ Amen.
Pater familiās
Placetne spatiā faciāmus duo vel tria per hortum nostrum?
Belieft u niet twee oft drep keerkens te doen door onsen hof?
Antōnius
Faciāmus — aiunt enim tibī hortum esse excultissimum.
Ja: wantsp seggen, dat ghp eenen seer fraepen hof hebt.
Pater familiās
Mediocriter — spectābitis, sī mē comitārī placuerit.
Middelbaert; ghp lieden sult het sien, is dat het u-lieden belieft mede te gaen.
Antōnius
Subsequēmur.
Mp sullen volghen.
⟵ Previous Next ⟶