Dialogī Familiārēs - Pars Secunda - Dialogus Sextus
Repetitiō praelēctiōnis.
Persōnae:
Gabriel, Urbanus, Iacobus, Ferdinandus.
Gabriel, Urbanus, Iacobus, Ferdinandus.
Gabriel
Urbāne, tenēsne memoria praelēctiōnem?
Urbane, weet ghp uwe lesse van buyten?
Urbanus
Propemodum.
Bp naer.
Gabriel
Vīs ūnā repetāmus?
Wilde dat we die t'samen herhaelden?
Urbanus
Maximē velim — audiāmus nōs vicissim.
Deer gheerne: laet ons overhandt ons op hooren.
Gabriel
Incipe igitur — ego tē corrigam, sī quid errāveris.
Begint dan: ick sal u verbeteren als ghp sult ghefaelt hebben.
Urbanus
Fiat — ordiar ā nōminum dēclīnātiōne.
Seer wel; ick sal beginnen van de declinatiōn.
Gabriel
Dīc properē. Peccās accentū in ipsō prīncipiō — iterā.
Seght harst. Ghp mist inden accent in't beginsel: noch eens.
Gabriel
Nihilō melius.
Ten gaet noch met better.
Urbanus
Mē miserum! Putābam mē tenēre ad āpicem.
Dep my onghheluckigh! ick meynde dat ickse tot het minsten toe wiste.
Gabriel
Aliud est sibī tacitē prōnūntiāre, aliud clārā vōce cōram praeceptōre. Vidēsne tē errāvisse quater?
T'Is wat anders stil bp sy-selven op te segghen, ende luy voor den meester. Diet ghp, dat ghp nuvier keeren ghemist hebt?
Urbanus
Videō. Vah! quam mē turpiter fefellit memoria!
Ick't sie't wel: Ah! Hoe leelijck heeft mp myne memorie bedroghen!
Gabriel
Excutiāmus interpretātiōnem vernāculam tertiae epistulae — et hanc magister praescrīpsit expōnendam.
Laet ons eens ondersoecken het verduytschen van den derden brief: den meester heeft dien oock bevolen uyt te legghen.
Urbanus
Quandō istud fuit?
Wanneer is dat gheweest?
Gabriel
Diē veneris ā merīdie.
En vrijdagh naer den noen.
Urbanus
At ego tunc nōn interfuī.
Ick en hebber alsdan niet gheweest.
Gabriel
Ergō plagās meruistī.
Soo dan ghp hebt slaeghen verdient.
Urbanus
Siccine cēnsēs, severe iūdex? Occupātus eram domī, nec abfueram iniussū praeceptōris.
Meyntu ghp dat foo, ghp scherpen rechter? Ick wast t'huyps belet, ende ick en was niet af-ghebleven sonder oorlof vanden meester.
Gabriel
Estō — sed tamen dēbuit tibī posterō diē quaerere quid prīdie āctum esset.
Even-wel, ghp hadt s'anderdaeghs moeten vraghen, wat datter daeghs te voren ghedaen was.
Urbanus
Fateor — cēdō librum tuum, quaesō, ut videam quid nōbīs reddendum sit.
Ick bekent: ick bidde, gheeft my uwen boeck op dat ick sien magh wat wp moeten op-segghen.
Gabriel
Signatō eā dem operā quam praescrīpsit magister praelēctiōnem, et valē — alium mihi adiungam socium quōcum repetam — tēcum tempus absūmō inūtiliter.
Teeckent met eenen de lesse die den meester ghegheven heeft, ende vaert wel. Ick sal een ander mede-gheselle soecken om mijn lesse te herhalen: ick verliese met u onnuttelijck mynen tijdt.
Gabriel
Iacobe — labōrābō repetere praelēctiōnem.
Jacobe, laet ons onse lesse t'samen op-seggen.
Iacobus
Nōn est mihi nunc ōtium.
Ick en hebbe nu gheenen tijdt.
Gabriel
Quid habēs negōtiī?
Wat hebt ghp te doen?
Iacobus
Lūdendum est.
Ick moet spelen.
Gabriel
Nōn potēs sēmihōram dētrahere lūdō tuō?
Cont ghp niet een halve ure af-trecken van u spel?
Iacobus
Gaudēre cōnsuēvī cūnctā relaxandī animī facultāte — tū studē quantum libet; ego vērō lūdam quamdiu licēbit.
Ick ben ghewent te ghenieten den gheheelen porlofdagh. Studeert ghp foo veel als het u lust; ick sal spelen foo langhe als ick magh.
Gabriel
Tandem nactus sum sodalem percommosum quōcum repetam. Ferdinande, complecterisne memoriā praelēctiōnem?
Ten langhen lesten hebbe ick eenen goeden mede-gheselle ghekreghen met wien ick mijn lesse magh op-segghen. Ferdinande, kont ghp uwe lesse van buyten?
Ferdinandus
Quasi digitōs meōs aut nōmen proprium.
Op mijn duymken, oft ghelijck mijnen naem.
Gabriel
Vīsne examīnēmus nōs inter nōs?
Willen wp malcanderen ondersoecken?
Ferdinandus
Quōrsum istud? Sōlus repetīvī satis — omnia teneō.
Waer toe dat? Ick hebbe alleen ghennoegh herhaelt: ick can 't al.
Gabriel
Tamen ad cōnfirmandam memoriam.
Even-wel, om de memorie te versekeren.
Ferdinandus
Quid sī praeceptor interveniat? Instat adventus, mēmōre.
Neemt dat den meester daer over komt: zoo comste staet aen.
Gabriel
Scīlicet instat — nōndum est semihōra post prīmam.
Wat staet sy aen? Het en is noch geen halfure naer den eenen.
Ferdinandus
Ergō submissā vōce susurrēmus, nē cēnsor nōs notet prō cōnsābulantibus. Tuā agere praeceptōris partēs, ego discipulī.
Laet ons dan stillekens t'samen spreken, dat den censeur ons niet voor vijselick en teeckent. Speelt ghp den meester, ick den discipel.
Gabriel
Equidem incipiam — tamen alternābimus vicēs. Coniugā verbum feror in futūrō infīnītī modī.
Ick sal dan beginnen: nochtans wp sullen overhandt doen. Conjugeert het woont Feror in futuro infinitivo.
Ferdinandus
Lātum irī.
Lātum irī.
Gabriel
Variā.
Verandert het.
Ferdinandus
Ferendum, -am, -um esse.
Ferendum, am, um esse.
Gabriel
Rēctē. Quem cāsum admittit praepositiō subter?
Deer wel: wat casus vereyscht de prepositie subter?
Ferdinandus
Accūsātīvum aut ablātīvum.
Accusativum, ofte Ablativum.
Gabriel
Anne ad libitum et ubīque?
Misschien ghelijck men wilt, ende over al?
Ferdinandus
Minimē — sed prō variā signīficātiōne variō casū gaudet.
Gheensints: maer naer dat sp diversche dinghen beteeckent, heeft sp diversche casus.
Gabriel
Formā gradum comparātīvum et superlatīvum ā nōmine adjectīvō Malus.
Seght den Gradus comparativus, ende superlativus van dat adjectivum Malus.
Ferdinandus
Malus, pēior, pessimus.
Malus, pēior, pessimus.
Gabriel
Est igitur comparātiō anomala?
Het is dan een comparatie anomala?
Ferdinandus
Est. St, sufficit — praeceptor adest; audiō tussientem — dēsīnāmus, nē putet nōs garrīre.
Jae 't. St, t'is ghenoech: den meester is daer; ick hoor hem hoesten: Laet ons op houden, dat hy niet en meyne dat wy klappen.