Dialogī Familiārēs - Pars Secunda - Dialogus Duodecimus
Officium iānitōris scholae.
Persōnae:
Praeceptor, Discipulī, Iānitor.
Praeceptor, Discipulī, Iānitor.
Theodorus
Habeō grātiās quod Reverentia vestra mē iānitōrem scholae esse iusserit — nūllum est officium quod prae hōc mālim.
Ick bebanche u Eerweerdigheydt dat ghp mp portier van de schole ghemaeckt hebt: daer en is gheen officie, dat ick liever soude hebben.
Praeceptor
Vidēsis obeās sēdulō. Quidquid mihi renūntiāndum est, Latīnē id mihi renūntiēs volō.
Siet dat ghp het eerstelijck bedient. Der ghene ghp mp hebt aen te dienen, dat ghp mp dat in het Latijn aendient.
Theodorus
Dabō operam.
Ick sal mijn beste doen.
Balthasar
Hanc frequentāre classem illum opīnor quem quaerō — pulsābō ostium.
Ick meyne, dat hy in dese schole gaert, den welcken ick sorge: ick sal hier kloppen.
Theodorus
Quid tibī vīs, adolescēns?
Jongelinck, wat belieft u?
Balthasar
Venitne ad scholam hodiē Claudius ā Kempis?
Is Claudius à Kempis, van daegh schole ghekomen?
Theodorus
Sīc exīstimō.
Ich meyne dat ja.
Balthasar
Habeō quod illī verbō sīgnificem — rogā magistrum nē gravētur potestātem illī facere ēgredientī tantisper scholā.
Ich hebbe hem een woordt te spreken: braecht den meester, dat hem niet moepeltijck en valle dien oorlof te gheven om een luttel tijdts uyt de schole te comen.
Theodorus
Faciam. Tū hīc interim subsiste, dum rediuerō.
Ick sal 't doen. Dertoeft daer-en-tusschen, totdat ich wederom come.
Theodorus
Reverende Pater, est prō foribus adolescēns — cupit verbō agere cum Claudiō ā Kempis; sī liceat per Reverentiam vestram ut is prōdeat.
Eerweerde Vader, daer is een jongelinck aen de deur: hp braecht een woordt te spreken met Claudius a Rempis, ist saecke dat u Eerweerdigheydt hem toelaet, dat hy buyten gae.
Praeceptor
Licet — sed illī in aurem dīcās exeuntī ut brevibus expediat.
Ick laet het toe: maer seght hem in zijn oor in 't uyt-gheen, dat hy het cort maeckt.
Theodorus
Claudī, magister iubet tē paucīs absolvere.
Claudi, den meester ghebiedt, dat ghp het cort maeckt.
Claudius
Ē vestīgiō hīcaderō.
Ick sal op staende voet hier wesen.
Theodorus
Reverende Pater, aedituus dēsīderat ministrōs Sacrī.
Eerweerde Vader, den koster braecht Misse-Dienders.
Praeceptor
Mittantur statūtī in hanc diem et hōram. Vidē ad iānuam, Theodore — vidēris mihi surdaster; et tamen quis pepulit satis graviter forēs.
Datter ghesonden worden, die voor van daegh ende op deesure ghestelt zijn. Theodore, gaet sien aen de deur: mp dunckt dat ghp niet wel en hoort: ende nochtans daer heeft jemandt wel van deghe gheklopt.
Theodorus
Adest, Reverende Domine, ex tertiā classe nescio quis.
Eerweerde Pater, daer is semant, ick en weet niet wie, uyt de derde schole.
Praeceptor
Quā dē causā interpellat nōs?
Maerom stoot hy ons.
Theodorus
Rogat ut libeat Reverentiae vestrae interrogāre ex discipulīs, num quis per plateam repererit epistulās Cicerōnis ad familiārēs; num cuī hōc pīleī redīmiculum exciderit; praetereā an corneam hanc calamōrum thecam quispiam amīserit.
Op biddt dat u Eerweerdigheydt belieft te ondervraghen zijn discipelen, ofter jemant over straet ghevonden heeft de brieven van Ciceroen: oft er jemant desen hoedt-bandt is ont-vallen: daer en boven oft er semandt desen penne-koker van hoore ghedraeyt verloren heeft.
Praeceptor
Quisquamne amīsit? Renūntiā nēminem praesentium reperisse quidquam hodiē aut amīsisse.
Deester jemant hier van yet berlozen? Seght dat ter niemandt van daegh yet ghevonden oft verlaghen heeft.
Theodorus
Habē tibī mercēs tuās — nihil hārum ad grammaticōs pertinet. Professōr Rhētōrices ēvocat Reverentiam vestram, nisi incommodum est — habet quod verbō commūnicet.
Neemtbaer u coopmanschap: hier van en is niet dat de grammaticisten toe behoort. Den Meester van Rhetōrica roept u Eerweerdigheydt uyt, ist saecken dat het past: hy heeft u yet met een woont te segghen.
Praeceptor
Refer illī iam iam mē adfutūrum.
Seght hem dat ick terstont daer sal wesen.
Theodorus
Mox aderit praeceptor, dictātō scrībendī argūmentō — restant paucula. Quid hoc reī? Nūllus est forēs pulsandī modus — identidem interpellor.
Den meester sal terstont hier wesen, onsen thema ghedicteert zijnde: daer resteert een luttel. Wat is dat? Daer en is gheen einde van kloppen: ick worde ghheducrigh ghestoort.
Benedictus
Estne Magister intus?
Is den meester binnen?
Theodorus
Est.
Jae hy.
Benedictus
An mihi nōn liceat illum alloquī?
Soud' ich hem niet moghen aenspreecken?
Theodorus
Nesciō an illī prōdīre sit integrum.
Ich en weet niet oft hem past voor te komen.
Benedictus
Obsecrō tē, ut illī nūntiēs mē hīc prō foribus cōnsistere.
Ick bidd' u, seght het dat ick hier voor de deur ben.
Theodorus
Quem virum?
Wat man?
Benedictus
Rōderīcī discipulī eius parentem.
Den Vader van Rōdericus, sinen discipel.
Theodorus
Reverende Domine, placetne prōdīre forās?
Eerweerdenen Heer, belieft u buyten te comen?
Praeceptor
Quis mē vult?
Mie braecht naer mp?
Theodorus
Vir est gravis et honestus — venit excūsātūrus fīlium dē absentiā.
Det is een treffelijck ende eerlijck man: hy comt zijnen soon berontschuldigen van zijn af-wesennisse.
Praeceptor
Nōstīne illum dē faciē?
Kent ghp hem van aensien?
Theodorus
Nōn — vērum dē nōmine; nam sē ait parentem Rōderīcī.
Deen ick, maer wel by sijnen naem; want hy seght dat hy den Vader is van Godericus.
Theodorus
Heus, Ambrōsī, occlūde sīs hostium ingrediēns in scholam — audīn? Nōn libet mihi assiduo surgere — etiam scrībendō impedior. Ut quid iānuam pulsāstī, Paule, quasi externus forēs? Quin rēctā intrōības? Familiāris es.
Heus, Ambrosi, slupte de deur toe, als ghp in de schole comt: berstaet ghp't? Ten lust mp niet altijdt op te steen; ick worde oock belet met schrijven. Waerom klopt ghp aen de deur, Paule, al oft ghp een van buyten waert? Waerom en quaemde niet recht in? Ghp zijt hier wel bekent.
Paulus
Quī poteram? Iānuae sēra erat obdita.
Hoe kond' ick? De deur was in't slot.
Theodorus
Nōn erat — sed pessulus modō.
Sp enwas niet, maer alleen op de klinck.
Paulus
Ansam vīdī quā attrahitur iānua, nōn pessulum.
Ick hebb' d'hant-have ghesien, daermen mede de deure aentrecht, niet de Klinck.
Theodorus
Eadem est ansa et pessulī clāvīs.
Det selfste is d'hant-have ende den sleutel van de klinck.
Paulus
Quō pactō forīs hīc pessulus attollitur?
Hoe doetmen de Klinck op van buyten?
Theodorus
Trahe ostium leniter tē versus, et dēprime capulum.
Trecht de deur stillekens naer u, en dowwt d'hant-have neder.
Paulus
Ībō forās, ut experiar.
Ick sal buyten gaen om te proeven.
Theodorus
Vidēn'?
Diet ghp 't?
Paulus
Videō — hōc omnīnō commodum est.
Ick sien 't: dit is seer ghemachelyck.