Latine Loquor - Liber Quārtus - Colloquium Duodecimum
Facēta observātōris cōnfābulātiō cum discipulō vērē candidī et simplicis ingeniī.
Persōnae:
Observātor, Ennius.
Observātor, Ennius.
Observātor
Tū numquam studēs: quandō eris doctus?
Ennius
Id fiet prōgressū temporis, Deō iuvante.
Observātor
Rēctē dīcis: sed interim labōrandum tibi est.
Ennius
Atquī ego nōn sum arātor.
Observātor
Etiam rīdēs? Quasi labōrāre īdem sit, quod arāre.
Ennius
Sciō nōn īdem esse.
Observātor
Cūr ergō sīc respondistī? Nōnne istud rīdēre est?
Ennius
Et rīdēre nōn est malum, cum sit nātūrāle omnibus hominibus.
Observātor
Pergīn' tū nūgās dīcere?
Ennius
Quod dīxī, vērum est: et vērum dīcere nōn est nūgārī: cūr mē immeritō reprehendis?
Observātor
Iūre tē arguō.
Ennius
Quō iūre?
Observātor
Quia nōn ignōrās rīdēre prō irrīdēre ūsitātum esse; et tamen sīc accēpistī, quasi dē rīsū sim locūtus.
Ennius
Sī dēfendō causam meam, quid malī faciō?
Observātor
Pergis igitur esse pertīnāx? profectō sēriō notāberis.
Ennius
Nōlī, quaesō, mihi īrāscī, mī Martīne.
Observātor
Nōn īrāscor, sed officium meum faciō.
Ennius
Sed audī, quaesō.
Observātor
Quid audiam? tuās nūgās?
Ennius
Audī, inquam, nihil mentiar.
Observātor
Dīc breviter: est mihi alibī negōtium.
Ennius
Imprīmīs, cum tū mē admonuistī, nōn fuī ōtiōsus.
Observātor
Quid ergō? Sī nihil faciēbās, nōnne ōtiōsus erās?
Ennius
Nōn eram, pāce tuā dīxerim.
Observātor
Quī potest hōc fierī?
Ennius
Dīcam tibi: etsī tūte melius hōc intellegis, quam ego. Nihil faciēbam, ut apparēbat, sed tamen cōgitābam aliquid bonī.
Observātor
Dēclārā istud mihi.
Ennius
Cum tū facis versūs, saepe meditāris diū, quasi sīs ōtiōsus, quamvīs numquam sīs minus.
Observātor
Prō istā aetāte nimis acūtus es. Etiam sī tibi, ut ais, ōtiōsus nōn erās: tamen quī tē vidēbant, poterant aliter iūdicāre.
Ennius
At sōlus eram.
Observātor
Vērum: sed poterant aliquī intervenīre. Dēnique nōn fatēris culpam?
Ennius
Sī qua fuit culpa, in eō fuit, quod prīmō aspectū vidēbar tibi esse in ōtiō, cum rēverā nōn essem.
Observātor
In eō nihil requīrō: sed dē irrīsiōne quid respondēs?
Ennius
Certē nihil dīxī irrīdendī animō.
Observātor
Quō igitur?
Ennius
Iocābar, crēde mihi.
Observātor
Quōrsum?
Ennius
Ut paucīs verbīs fābulandō aliquid ex tē addiscerem.
Observātor
Nōn is sum, ā quō multa docērī queās.
Ennius
Immō tēcum multum bonī saepe didicī.
Observātor
Quid tandem vīs conclūdere?
Ennius
Ut mihi ignōscās; quandō, ut vidēs, malō animō nihil peccāvī, quod equidem sciam.
Observātor
Age ignōscō: quia vidēris mihi candidus, et apertus; neque adhūc vīdī tē mendācem esse.
Ennius
Agō tibi grātiās, Martīne suāvissimē.
Ēlocūtiō
- Ōrā et labōrā.
- Ōrāre difficilius est quam arāre.
- Etiam rīdēs mē?
- Rīdēre nātūrāle est omnibus hominibus.
- Nūgās tractāre.
- Dīcere vērum nōn est nūgārī.
- Iūre arguere aliquem.
- Dēfendere causam suam.
- Frāter tuus pergit esse pertīnāx.
- Īrāscī alicui ... nē īrāscāris mihi.
- Est mihi negōtium in forō.
- Quid tibi negōtiī in cūriā?
- Pāce tuā dīxerim.
- Nimis acūtus es prō aetāte tuā.
- Iūdicāre dē rē aliquā.
- Nēmōne intervēnit?
- Fatērī, cōnfitērī culpam.
- Culpa in eō.
- Tū es in culpā.
- Prīmō aspectū vidēbāris mihi in ōtiō.
- Esse in ōtiō.
- In eō nihil requīrō.
- Iocārī ... extrā iocum, remōtō iocō.
- Est impatiēns iocī, lūsus, remōtō iocō sēcum agī vult.
- Addiscere aliquid ex aliquō.
- Ignōsce mihi, sī quā in rē offendī tē.
- Vidēris mihi candidus et apertus.
- Homō candidus, integer vītae scelerisque pūrus.