Latine Loquor - Liber Quārtus - Colloquium Prīmum
Paedagōgus, ad exercendam suōrum discipulōrum memoriam, ā quōdam eōrum exercitātiōnis mātūtīnae ratiōnem exigit. Narrat iuvenis ōrdine et dīstīnctē singula, idque memoriter, et audientibus condiscipulīs. Exemplum iuvenēs in simplicī narrātiōne exercendī, ut pūrō sermōnī paulātim assuēscant.
Persōnae:
Paedagōgus, Albertus.
Paedagōgus, Albertus.
Paedagōgus
Hodiē māne quotā expergefactus es?
Albertus
Ante lūcem: quotā hōrā nesciō.
Paedagōgus
Quis tē expergefēcit?
Albertus
Vēnit excitātor hebdomadae huius; pulsāvit ācriter ostium cubiculī; quīdam aperuit, excitātor accendit nostram lūcernam, clārā vōce inclāmāvit: experrēctī sunt omnēs.
Paedagōgus
Narrā mihi ōrdine, quid ēgeris ex illō tempore usque ad fīnītum ientāculum. Vōs, iuvenēs, auribus atque animīs dīligenter attendite, ut discātis hunc vestrum condiscipulum imitārī.
Albertus
Experrēctus surrēxī ē lectō, induī tūnicam cum thōrāce, sēdī in scabellō, accēpī femorālia et tibiālia, utraque induī, calceōs calceāvī, femorālia ligulīs astrīnxī thōrācī, tibiālia periscelide ligāvī suprā crūra, cingulō mē praecīnxī: accēpī frigidam ē situlā, manūs et faciem lāvī, ōs et dentēs colluī: dētersī mantelī manūs et faciem, caput dīligenter pexī, aptāvī capitī pīleolum, togam induī: deinde ēgressus cubiculum dēscendī īnfrā. Intereā signum ad precātiōnem dātur minōre tintinnābulō: in conclāve convenītur, precāmur ūnā: accipimus ōrdine ientāculum ā famulō culīnāriō: ientāmus in trīclīniō sedentēs et quiētī, sine murmure, sine strepitū: quōs audīvī ineptē garrientēs aut verba loquentēs ōtiōsa, amīcē admonuī: quī nōn pāruērunt admonitiōnī, dētulī ad observātōrem, ut eōs notāret.
Paedagōgus
Nēmōne vōbīs praeerat, cum ientāretis?
Albertus
Immō hypodidascalus.
Paedagōgus
Quid agēbat intereā?
Albertus
Ille per medium conclāve ambulābat, tenēns librum in manibus, et identidem monēns observātōrem, ut notāret ineptē garrientēs.
Paedagōgus
Nūllumne igitur verbum tunc licet ēmittere?
Albertus
Immō licet: vērum iī notārī solent, quī diū et multīs verbīs ineptē et sine ūllō frūctū cōnfābulāntur. Cēterum licet omnibus iūcundōs inter sē tractāre sermōnēs dē bonīs et honestīs rēbus: dum tamen id modestē fīat, citrā clāmōrem et contentiōnem.
Paedagōgus
Hāctenus satis fēcistī mihi; cētera narrābis post prandium, nisi aliquod negōtium intervēnerit. Eāmus nunc in auditōrium, nē magistrō in morā sīmus.
Albertus
Audīvī modo signum darī.
Paedagōgus
Opportūnē datum.
Ēlocūtiō
- Expergīscī, solvī somnō, ēvigilāre.
- Expergefacere aliquem.
- Pulsāre ostium ... cubiculī.
- Aperīre iānuam, forēs.
- Inclāmāre aliquem ēlātā vōce.
- Narrāre aliquid ōrdine.
- Attendere auribus atque animīs ... ad aliquid ... alicui.
- Imitārī aliquem.
- Surgere ē lectō ... ē strātō ... ā mēnsā.
- Induere tūnicam ... thōrācem ... pallium.
- Sedēre in scabellō.
- Calceāre calceōs.
- Femorālia ligulīs astrīngere thōrācī.
- Ligāre tibiālia periscelidibus suprā crūra.
- Praecingere sē cingulō.
- Aptāre capitī pileum ... impōnere pileum ... operīre caput ... tegere caput.
- Aperīre caput.
- Reddere ūrīnam.
- Accipere frigidam ē situlā.
- Lavāre manūs ... abluere ... aequā purgāre.
- Colluere ōs et dentēs.
- Dētergere manūs et faciem mantelī.
- Signum dātur ad precātiōnem ... ad contiōnem.
- Ientāmus sedentēs et quiētī, sine murmure et strepitū.
- Observātōris est amīcē admonēre garrientēs.
- Pārēre admonitiōnī.
- Dēferre aliquem ad aliquem ... ineptē garrientēs.
- Notāre aliquem crētā.
- Hypodidascalus praeerat nōbīs.
- Ambulāre per medium auditōrium, conclāve.
- Nē verbum quidem licet in auditōriō, praesentē praeceptōre, ēmittere.
- Tractāre sermōnēs iūcundōs dē rēbus honestīs.
- Satisfacere alicui.
- Negōtium aliquod intervenit.
- Esse alicui in morā.