Latine Loquor - Liber Prīmus - Colloquium Vīcēsimum Sextum
Exemplum ad discipulōs in rēbus latīnīs germānicē vertendīs paulātim exercendōs.
Persōnae:
Praeceptor, Petrus.
Praeceptor, Petrus.
Praeceptor
Attende, Petre, ut dīscās latīna bene germānicē vertere.
Petrus
Attendō, praeceptor.
Praeceptor
At dīligenter.
Petrus
Immō dīligentissimē et ex animō.
Praeceptor
Bene facis.
Petrus
Prōpōne igitur mihi latīna, ut nōbīs interdum solēs.
Praeceptor
Quid opus est?
Petrus
Was ist vonnöten?
Praeceptor
Gallīnae.
Petrus
einem Huhn.
Praeceptor
ut.
Petrus
dass.
Praeceptor
illa.
Petrus
sie.
Praeceptor
sit.
Petrus
sei.
Praeceptor
bona.
Petrus
gut.
Praeceptor
Rēctē vertistī. Nunc ad singulās partēs huius ōrātiōnis respondē nōminātim.
Petrus
Respondēbō, quoad poterō, dummodo mihi praeieris.
Praeceptor
Quid.
Petrus
Est prōnōmen.
Praeceptor
Opus.
Petrus
Nōmen.
Praeceptor
Est.
Petrus
Verbum.
Praeceptor
Gallīnae.
Petrus
Nōmen.
Praeceptor
Ut.
Petrus
Coniūnctiō hōc in locō.
Praeceptor
Illa.
Petrus
Prōnōmen.
Praeceptor
Sit.
Petrus
Verbum.
Praeceptor
Bona.
Petrus
Nōmen.
Praeceptor
Age, dīcāmus iterum, quō singula paulō plēnius intellegās.
Petrus
Quid nunc respondēbō?
Praeceptor
Indicā breviter singulārum partium dēclīnātum, ut vōs docēre soleō.
Petrus
Praeītō igitur, ut coepistī.
Praeceptor
Quid.
Petrus
Quid, cuius nōmen substantīvum anōmalum.
Praeceptor
Opus.
Petrus
Hoc opus, operis, ut onus, oneris.
Praeceptor
Falleris, Petre.
Petrus
Quid ita?
Praeceptor
Quia opus hīc est adiectīvum.
Petrus
Ehō adiectīvum? quōmodō dēclīnātur?
Praeceptor
Est indēclīnābile.
Petrus
Mē miserum! numquam istud audieram.
Praeceptor
Addendum fuit, quod sciam, vel quod meminerim.
Petrus
Cūr?
Praeceptor
Quia fortasse audierās, sed meministī male.
Petrus
Fierī potest: sed perge, quaesō, mē docēre. Quid vernāculē sīgnificat istud nōmen?
Praeceptor
Nōn solet germānicē vertī, nisi iūnctum cum verbō, sum, es.
Petrus
Dā exemplum.
Praeceptor
Cotīdiē in ōre habēs exempla.
Petrus
Nunc mihi nōn occurrunt.
Praeceptor
Nōnne solēs dīcere et audīre ex condiscipulīs, opus est mihi chartā, ātrāmentō, pecūniā et similibus?
Petrus
Saepe dīcō, fateor, et saepe audiō: sed parum advertō.
Praeceptor
Nunc igitur adverte et mandā memoriae. Opus est mihi pecūniā ad librōs ēmendōs.
Petrus
Dā item aliud exemplum, quaesō.
Praeceptor
Opus est tibi virgīs, ut tua expellātur pigritia.
Petrus
Fateor equidem, praeceptor: sed Deus, ut spērō, meī miserēbitur.
Praeceptor
Omnium miserētur Deus, quī piē illum invocant. Sed dē nōmine opus, iam satis multa, quod ad vōs attinet: ad cētera redeō. Est.
Petrus
Sum, es, est, verbum anōmalum.
Praeceptor
Gallīnae.
Petrus
Gallīna, gallīnae, ut mēnsa, mēnsae.
Praeceptor
Ut.
Petrus
Nōn dēclīnātur, quia est coniūnctiō.
Praeceptor
Illa.
Petrus
Ille, generis masculīnī: illa fēminīnī, illud, neutrius.
Praeceptor
Dēclīnā in fēminīnō.
Petrus
Illa, illīus, illī etc.
Praeceptor
Sit.
Petrus
Iam dictum est.
Praeceptor
Bona.
Petrus
Bonus gen. masculīnī: bona, fēminīnī: bonum, neutrius: nōmen adiectīvum.
Praeceptor
Cōnfer ad exemplum.
Petrus
Iūstus, iūsta, iūstum: bonus, bona, bonum.
Praeceptor
Nunc mūtuō vōs interrogāte, quō plēnius omnia tractētis.
Ēlocūtiō
- Vertere latīna germānicē.
- Frāter meus sedet domī vertēns germānicum exercitium latīnē.
- Attendere dīligentissimē ... alicuī.
- Prōpōnere alicuī aliquid.
- Respondēre alicuī ... ad aliquid.
- Respondēre ad interrogāta.
- Interrogātus respondē ... interrogātus respondit.
- Praeīre alicuī ... vōce.
- Dīc iterum, quō plēnius intellegam.
- Petre, falleris ... lāberis.
- Numquam hoc audīvī, quod sciam ... quod meminerim.
- Perge mē docēre.
- Quid vernāculē sīgnificat istud nōmen?
- Hoc mihi occurrit.
- Nunc mihi exempla nōn occurrunt.
- Occurrere alicuī ... obviam alicuī ... subsidiō alicuī.
- Haec vōx mihi excidit.
- Audīre aliquid ex aliquō ... ā patre ... dē mātre.
- Opus est mihi chartā.
- Opus est discipulīs novā mēnsā.
- Opus est hominibus vestibus adversus frīgus ... vestēs sunt opus hominibus.
- Opus est mihi pecūniā ad librōs ēmendōs ... librī sunt mihi opus.
- Nunc advertite.
- Mandāre memoriae ... imprimere memoriae.
- Expellere pigritiam virgā, baculō.
- Ō Deus, miserēre meī ... Deus miserētur omnium hominum, quī piē illum invocant ... piē ipsum invocantium.
- Sed hāc dē rē satis ... quod ad mē attinet.
- Cōnferre sermōnēs cum aliquō ... cōnferre sē ad aliquem.
- Cōnferre ad exemplum aliquid.
- Interrogāre sē mūtuō ... interrogāre aliquem dē rē aliquā.
- Tractāre quaestiōnem aliquam plēnius ... tractāre aliquem male ... iniūriōsē, hūmāniter.
FĪNIS LIBRĪ PRĪMĪ