Dialogī Aliquot - Dialogus X

Salvē mī Iacobe.

Ēn chārissime Simon, salvum tē esse iubeō. Benefactum, quod nōs tandem inviseris. Quō pactō domī vīvis? Satis ne ex sententiā? Ut valet tuus herus?

Omnia salva Chrīstī benignitāte. Tū quam vītam agis?

Incolumem sīc satis, sed tenuem & macerātam.

Praestat cum sospitāte pauperem vītam trādūcere, quam afflictam, etsī luxū circunfluentem.

Et ego pauper vīvere ex salūte mālō, quam dītissimus in ipsā vītā perīclitārī. Tamen dīves vīvere sine molestiā, sī dētur, potius optārem.

Istud impūnē optāre licet. Sed ut quīmus aiunt, nōn ut volumus.

Quid rērum agitur?

Apud mē nihil māgnae reī fit. Tū cum mūsīs sēdulō rem habēs.

Nōn admodum.

Ignōscēs, sī parum in tempore tua studia interturbem.

Quīn hōc precāre, ut ignōscam, quod tam īnsolēns mē interpellēs. Nam scīs tē mihi chārissimum esse, & nūllō mē tuae cōnsuētūdinis capī fastīdiō.

Nec mē quidem tuae familiāritātis poenituit unquam, quā mē tibi cum multā benevolentiā dēvinxistī: sed eā mē quam diūtissimē fruī nōn posse, id sēriō trīstor.

Quid, malum, hōc īnfortūniī est, num hinc aliō commigrātūrus?

Ēvenit herō meō iter, in Hispāniam ut īret, ad frātrem, quī iam mēnsēs quatuor vehementī morbō absumptus, mortem intereā semper expectat, & hunc herum meum eōrum omnium, quae labor ac longa vīta dedit, haerēdem cōnstituere in vōtīs habet.

Dīvitem illum, & cui plūs satis est rērum?

Dēsine, sīc vīsum est Fortūnae in miserōs nimium inīquē, & quae habentī semper superaddat.

Utinam ad mē aliquandō veniat.

Caeca est, nōn adit hominēs probōs aut doctōs.

An tū abeuntem dominum comitāberis?

Imō istīc haerēbimus aliquandiū, nec mihi remeandī spēs certa est, nisī officiō meō apud illum dēfungī velim, quī exulem mē & hospitem suīs aedibus excēpit, atque passus est, clēmentī servitūte victum, corporisque cultum merērī: quod scīlicet nec ūtile mihi, & turpe vidēbitur.

Quid autem agās aliud, quam ut eum omnī studiō amīcum servandum statuās, quī tibi autor māgnae fortūnae esse possit?

Ita quidem apud mē dēlīberātum est, atque eō animō hūc vēnī, ut nostrō amōrī, quī ā parvā cōnsuētūdine ortus, ad summam benevolentiam accrēvit, extrēmam iam manum impōnerem. Quārē grātiās quam māximās tibi habeō mī Iacobe: & hōc aurum ab amīcō accipe, praemium aliquod tuī obsequiī, nē apud tē ingrātus habear, quem tū nūllō aut officiō, aut amōre superiōrem esse sustinuistī. Et quoniam mē, dum cōram agerem, cōnsiliō iūvistī & condecorāstī disciplīnā, nunc etiam absentem & amēs & dēsīderēs precor.

Nōn patiar per tē mihi quicquam mūneris obtrūdī, ā quō maiōra accēpī, quam ut tuam hīc grātitūdinem requīrere dēbeam. Nec putō meī etiam pudōris esse, quum nihil suāve sim meritus, tālem mihi grātiam velle repositam. Sī enim tuīs studiīs obsequūtus sum unquam, aut grātificātus voluntātī, sīve mea tibi cōnsuētūdō grāta fuit, seu prōfuit industria, ea mē facere nōn tam decuit, quam nōn fēcisse mihi fuerit turpissimum: & tuī mōrēs ēlegantissimī facile mē ad omnem benevolentiam incitābant.

Haud illud exhibeō, quasi tuō meritō faciam satis, sed hīc nummus ā memoriā tibi erit, ut meī memoria tuō animō quam diūtissimē inhaereat.

Amor ille noster altius in corde meō īnsculptus est, quam ut ūllā obliviōne exterī queat. Tum animōrum συμπάθεια facit, ut nunquam possum nōn tuī meminisse.

Sine hōc mē impetrāre, & valē in omne aevum fēlīx, nostrīque vīve memor.

Iamne quaesō abitūrus?

Hōc ipsō temporis pūnctō.

Pedes ne iter ingrediēris, an eques?

Carpentō, audiō, advehēmur.

Salva rēs est. Num reī vestrae sarcinam aliquam concipitis?

Praemīsimus quōrum nōbīs ūsum fore putāmus.

Sī quam suppellectilem habēs, aut eiusmodī, quod apud mē dēpōnere cupiās, vel fidē integrā ad tuōs perferrī, nōn gravābor eam prōvinciam suscipere.

Nihil habeō, & sī quid esset, committerem id tuae fideī.

Iēsus ergō tē mihi diū servet incolumem, & nostram cōnsuētūdinem, quoad eius poteris, cole.

Faciam sēdulō.

Dē rēbus tuīs ut prīmum istūc vēneris, certiōrem mē faciēs.

Cūrābitur dīligenter.