Dialogi Pueriles — Dialogus Decimus

Salve plurimum mi Georgi.

Et tu salve, quo te profers?

A praeceptore domum eo.

Sub quo tu praeceptore stipendia literarum facis?

Sub homine non vulgariter docto.

Qua nam ipse in te erudiendo via utitur?

Sub tempus antelucanum et graeca et latina declinatione exercet, et logicis quoque ἀποδείξεσι me instruit, quomodo argumentorum panoplian comparare possim. Nugas quasdam tenues ad Macariam (ut dicitur) mittit. Nam plerosque refert eam tradere logicam quam priusquam addiscamus oblivio quaedam obrepat, quemadmodum de Strepsiade Comicus quidam scripsit.

O te felicem cui talis obtigit praeceptor!

Tum tempore pomeridiano Grammaticam Philippi Melanchthonis iuvenis (ut ego audio) in utraque lingua ex aequo suspiciendi praelegit, subinde electas authorum graecorum sententiolas et chrias quasdam veluti coronides adiungens, quibus velut melle praelito praeceptionum absynthium edulcat.

Ni plane lapis sis, doctus evadas oportet.

Tum quo cum literis literatis Christum ipsum imbibamus, Erasmi Roterodami Enchiridion praelegit, ex quo veram pietatem cum eloquentia condiscere possumus.

Et quis non sub tali praeceptore saperet?

Tum subinde me thematis exercere solet, thema quoddam exponens, et tractandi ductum praescribens, non raro declinationibus me exercet, breviter mihi explicans quae in prooemio conciliandi ratio, quae narrandi lux, quanta in dividendo prudentia habenda sit, quam subtilis et crebra argumentatio, quibus viribus inspiret, et ut summatim dicam quicquid ad orationis artificium requiri solet.

En ista tua oratione in alienum (ut dicitur) mundum tralatus videor. Tam nova instituendi ratio mihi occurrit. Chameleonta (ut audio) agit praeceptor tuus.

πλησμονή πάντων, ut Comicus quidam dixit. Quapropter variis rebus animum exercere solet, ne eadem per eadem audiendo retundatur. Quis enim praeceptorem non nisi cupressum simulantem?

Quibus ergo aliis rebus vacare cogeris?

Subinde et Graecae et Romanae epistolae mihi conscribendae sunt, indies aliquid in memoriam reponendum ne memoriae thesaurus neglegatur.

Hoc ipso (ut dicitur) temporis puncto a meo praeceptore desciscam, atque in tuam scholam ceu literarum militiam nomen dabo.

Sat scio, intra unius anni spatium plus promovebere quam si alioqui in aliis φροντιστήριοις ad sex aut amplius annos computrescas; plerique enim praeceptores multo indoctiores discipulos reddere solent quam acceperunt.

Tuo consilio nihil mihi prius erit; posthac ego maiore benevolentia te mihi obstringam quam hactenus devinxi. Non putavi enim te adolescentem esse tam raro ingenio.

Quo sim ingenio nescio, hoc certe de me polliceri ausim, me non obscure videre posse quid distent aera lupinis, et quam Corydus in aliarum avium numero rustice obstrepat. Tu modo ne animum ad desperationem converte. Commodius poteris initio mederi quam fini; aetas iuvenilis in quemcunque habitum sequax est, aetas vero decrepita (mirum est) quam intractabilis sit, quam salivam illam primam quam olim imbibit semper reddat. Unde Paroemiacus est sermo, "Senis mutare linguam difficile est," et quia senex est Psitacus, ferulam neglegit.

Tu Pol puer es praecoci sapientia; Catonem aliquem iam me audire putavi, non Adonidem quendam puerum.

παῦσαι ληρῶν, ut graece tecum loquar, quod animo tuo descivisti; non in hyperbetea, usque profer.

Iam eo, tu interim vale.