Colloquiium Montepessulanum

a) Ἐπ〈ε〉ιδὴ ὁρῶ
πολλοὺς
ἐπιθυμοῦντας
Ἑλληνιστὶ
διαλέγεσθαι
καὶ Ῥωμαϊστί,
b) μήτε εὐχερῶς
δύνασθαι
διὰ τὴν δυσχέρειαν
καὶ πολυπλήθ〈ε〉ιαν
τῶν ῥημάτων,
c) οὐκ ἐφ〈ε〉ισάμην
τοῦτο ποιῆσαι·
ἵνα ἐν τρισὶν βιβλίοις
ἑρμηνευματικοῖς
πάντα τὰ ῥήματα
συγγράψωμαι.
d) ἄρχομαι
γράφ〈ε〉ιν
ἀπὸ ἄλφα
ἕως ω.
ἀγαθῇ τύχῃ.
θεοὶ ἵλεοι.

a) Καθηγητά, χαῖρε.
ἐπ〈ε〉ιδὴ θέλω
καὶ λίαν ἐπιθυμῶ
λαλ〈ε〉ῖν Ἑλληνιστὶ
καὶ Ῥωμαϊστί,
ἐρωτῶ σε, ἐπιστάτα,
δίδαξόν με.
b) Ἐγὼ ποιήσω,
ἐάν μοι πρόσσχῃς.
Προσέχω σοι
ἐπιμελῶς.
c) Ἐπ〈ε〉ιδὴ οὖν
ὁρῶ σε
τούτου τοῦ πράγματος,
τουτέστιν
ταύτης τῆς διαλέκτου
τῆς λεγομένης Ῥωμαϊκῆς,
ἐπιθυμοῦντα,
d) ἐπιδ〈ε〉ίξω σοι, τέκνον,
ὅτι οὐκ ἔστι
τοῦ τυχόντος ἀνθρώπου
καταλαβ〈ε〉ῖν,
ἀλλὰ πεπαιδευμένου
καὶ εὐφυεστάτου
εἶναι μάθησιν.
e) διὰ τοῦτο τοίνυν
σοι μᾶλλον
τῷ μὴ εἰδότι μηδὲν
διηγήσασθαι
ἐκθήσομαι.
f) χρεία οὖν σοί ἐστιν
ἃ παραγγέλλω·
ἀκοή,
μνήμη,
διάνοια,
τριβὴ καθημερινὴ
τεχνίτην ποιεῖ.
g) τοῦτο σεαυτῷ.
ἐὰν παράσχῃς
μισθούς,
δύνασαι μαθ〈ε〉ῖν.


h) δύο οὖν εἰσιν
πρόσωπα
τὰ διαλεγόμενα,
ἐγὼ καὶ σύ.
σὺ εἶ ὁ ἐπερωτῶν,
ἐγὼ ἀποκριθήσομαι.
i) πρὸ παντὸς οὖν
ἀναγίνωσκε
τρανῶς,
σαφῶς.

a) Ἡδέως σε εἶδον.
Καὶ ἐγὼ σέ.

a) Τίς κρούει τὴν θύρα〈ν〉;
Παρὰ Γαΐου
πρὸς Λούκιον.
εἰ ἐνθάδε ἐστίν,
ἄγγειλον.
b) Πάρεστιν παρὰ Γαΐου.
Ἐρώτησον αὐτόν.
Τί ἐστιν, παιδάριον;
πάντα καλῶς;
c) Ναί, κύριε.
ἔπεμψέν σοι
ἐπιστολὴν
ἐσφραγισμένην.
d) Δός, ἀναγνῶ.
ἔγραψέν μοι
περὶ τοῦ πράγματος.
πορεύου, παιδάριον,
καὶ ἄγγ〈ε〉ιλον
ὅτι ἔρχομαι.
e) δότε μοι ὑποδήματα.
φέρε ὕδωρ
εἰς ὄψιν.
δὸς ζωστόν,
ζῶσόν με.
δὸς τήβεννον,
περίβαλέ με.
δὸς φελόνην
καὶ δακτυλίους.
f) τί στήκεις, ἑταῖρε;
ἆρον τὰ χρεία ὄντα
καὶ ἐλθὲ μετ’ ἐμοῦ.
g) σπεύδω
πρὸς φίλον
ἀρχαῖον,
συγκλητικὸν
δήμου Ῥωμαίων,
ὅστις ἀπὸ Ῥωμύλου
κατάγ〈ε〉ι τὸ γένος,
ἀπὸ Τρώων
τῶν Αἰν〈ε〉ιαδῶν.

a) Ἐπιθυμῶ μαθεῖν
διάλεκτον Ἀττικήν,
ἐπιθυμῶ λίαν.
Ὅτι θέλ〈ε〉ις
ῥήτωρ εἶναι
b) (δικολόγος,
δημηγόρος,
συνήγορος,
νομικός,
νομικός,
νομικός,
νομικός,
παράκλητος)

a) Ἐγκώμιον ἔγραψα.
Τίνος;
Ζευκαπιτωλίνου.
Ἀνάγνωθι.
b) μεγάλως εἶπας·
ἆρον τὸν στέφανον.
οὐδείς σοι ἀντιλέγει.

a) Οἶδας ποῦ μένει
ὁ φίλος μου,
ἀρχαιότατος
〈ἀπ’〉 ἀρχαιογονίας,
ἀνὴρ γενναῖος.
b) πρόλαβέ με
καὶ γνῶθι
εἰ ἔνδον ἐστί,
καὶ ἀπάντησον ἐμοί.

a) Ζεῦξον τὰς ὁλκάδας,
ἡμιοναγέ.
καὶ σύ, στρατιῶτα,
ἐλθὲ μετ’ ἐμοῦ
εἰς Τιβουρτῖνον.
b) ἄγωμεν ἡμεῖς
πρὸς τοὺς ἄλλους φίλους.

a) Χαῖρε, κύριε.
Χαῖρε, κυρία.
Βασιλεῦ, χαῖρε.
Βασίλισσα, χαῖρε.
b) Πόθων 〈μῆτερ〉, θύγατερ
πελάγους,
Ἀφροδίτη.
c) Πῶς τὰ παιδία;
Ζῶσιν
καὶ καλῶς ἔχουσιν.

a) Ὁ κριτὴς ἦλθεν.
ἐπράχθη τὸ πρᾶγμα
καὶ νενικήκαμεν.
b) ἐπ〈ε〉ιδὴ οὖν
καλῷ ποδὶ
συνῆλθας
εἰς τὸ πρᾶγμά μου,
δυνάμεθα σήμερον
ἅμα ἀριστῆσαι.
ἐρωτῶ, ἐλθέ.

a) Ἐπ〈ε〉ιδὴ φίλους
ἐκάλεσα,
ἐλθὲ πρὸς ἐμὲ
καὶ ἑτοίμασον ἡμῖν
πάντα
τὰ χρεία ὄντα
εἰς δ〈ε〉ῖπνον,
b) καὶ τῷ μαγ〈ε〉ίρῳ εἰπὲ
ἵνα τὰ προσφάγια
καλῶς ἀρτύσῃ.

a) Ἔλθατε ὧδε,
ἐκτινάξατε τὴν τύλην,
θέτε τὸ προσκεφάλαιον,
περιβάλετε
στρώματα
καὶ περιβόλαια,
b) ἑλκύσατε σάρο〈ν〉,
ῥάνατε ὕδωρ,
στρώσατε
τὸ τρικλίνιον,
φέρετε τὰ ποτήρια
καὶ τὰ ἀργυρώματα.
c) σύ, παιδάριον,
ἆρον τὴν λάγυνον
καὶ γόμωσον ὕδωρ,
σχίσον ξύλα,
κατάμαξον τὴν τράπεζαν
καὶ θὲς εἰς τὸ μέσον.
d) ἐγὼ οἶνον προφέρω.
πλύνατε τὰ ποτήρια.

a) τὰ ὀψώνια
ἠνέχθησαν·
ἑψέσθωσαν.
b) ἐγὼ πορεύομαι
πρὸς ἱματιοπώλην.
Πόσου ἡ ζυγή;
Ἑκατὸν δηναρίων.
Πόσου ἡ φελόνη;
Διακοσίων δηναρίων.
c) Πολὺ λέγεις·
λάβε ρ΄ δηνάρια.
Οὐ δύναται τοσούτου.
d) τοσούτου καθέστηκεν
παρὰ τῶν προαγοραστῶν.
παρὰ τῶν παραδρόμων
καὶ τῶν φασκιῶν.


e) Τί δώσω;
Ὃ ἂν κελεύῃς.
Δὸς αὐτῷ κε΄ δηνάρια.
ἄγωμεν
καὶ πρὸς ὀθονιοπώλην.
συμβαλοῦ κἀκείνῳ.
f) Δὸς ἡμῖν ἐπικάρσια
καὶ τέσσαρα λέντια.
πόσου πάντα;
Τριακοσίων δηναρίων.
g) Πόσαι εἰσὶν ὧραι;
Ἤδη ὀκτώ.

a) Ἀπελθάτω τις
καὶ ἀγγειλάτω
ἐπ〈ε〉ιδὴ ἔρχομαι
εἰς βαλανεῖον
Τιγιλλῖνον.
b) ἀκολούθ〈ε〉ι ἡμῖν.
σοὶ λέγω,
περικάθαρμα.
τήρ〈ε〉ι ἐπιμελῶς.
c) ἐγὼ δὲ
ἕως ἂν
τόπον εὑρίσκετε
τὸν μυροπώλην
ἀσπάσομαι.

a) Ἰοῦλι, χαῖρε·
ἀσπάζομαί σε.
δός μοι λίβανον
καὶ μύρον
τὸ ἀρκοῦν
σήμερον
πρὸς ἀνθρώπους κ΄,
ἀλλ’ ἐκ τοῦ καλοῦ.

a) Ὑπόλυσόν με,
παιδάριον.
δέξαι τὰ ἱμάτια,
δός μοι ἔλαιον,
ἄλ〈ε〉ιψόν με.
ἀπέλθωμεν ἔνδον.
b) Ἤδη ἵδρωσας;
Ἵδρωσα.
Δός μοι ἀφρόνιτρον·
τρῖψον με.
καλῶς ἐγκέκραται
ἡ ἐμβάτη.
c) ἐξέλθωμεν ἔξω
καὶ εἰς τὴν δεξαμενήν.
νηρὰν
ἔσχομεν καλήν.
δός μοι ξύστραν·
περίξυσόν με.
δὸς σάβανα·
κατάμαξόν με.
d) ὑποδησάτω μέ τις.
τὰ λωρία
δός. ἐνδύσωμαι.
ἔνδυσον τοὺς ἐπενδύτας.
δός μοι ὀθόνιον
πρὸς τὴν ὄψιν.
e) Καλῶς ἐλούσω, κύριε.
f) Οἱ φίλοι πάρ〈ε〉ισιν.

a) Κέρασον ἡμῖν.
ἀγκωνίσωμεν.
δὸς ἡμῖν πρῶτον
τεῦτλα
ἢ κολοκύνθας.
βάλε γάρον.
b) δὸς ῥαφάνους
καὶ μαχαίριον.
θὲς ὀξόγαρον
καὶ θρίδακας
καὶ σικύους.
φέρε ὀνύχιον
καὶ κοιλίδιον
καὶ τὴν μήτραν.
c) δότε ἄρτους
σιλιγνίτας.
βάλε ἔλαιον
εἰς τὸν τάριχον.
d) τὰς θρίσσας λέπισον
καὶ θὲς ἐπὶ τὴν τράπεζαν.
δότε σίνηπι
καὶ τὴν τραχηλίδα
καὶ τὸν κωλεόν.

a) Ὁ ἰχθὺς ὤπτηται.
Τέμε τὴν ἔλαφον
καὶ τὸν σύαγρον
καὶ τὴν ὄρνιν
καὶ τὸν λαγόν.
τοὺς καυλοὺς ποίησον.
b) τέμε κρέας
ἐξ ὕδατος
τακερόν.
δὸς κρέας ὀπτόν.
δὸς ἡμῖν πεῖν.
πάντες ἐπίομεν.
c) φέρε τὰς τρυγόνας
καὶ τὸν φασιανόν.
φέρε τοὖθαρ
καὶ ἄλικα.
περίχεε.
φάγωμεν.
d) ὡραίως ἐγένετο.
δὸς γαλαθηνὸν ὀπτόν.
πάνυ ζέει.
τέμε αὐτόν.
φέρε μέλι
εἰς τὸ ὀξόβαφον.
e) φέρε καὶ χῆνα
σιτευτὸν
καὶ σαλακονδεῖτον
(καὶ ἁλιστόν).
δὸς ὕδωρ εἰς χεῖρας.
f) φέρετε,
εἴ τι ἔχετε,
πρωτόγαλα
μετὰ μέλιτος,
καὶ κοπτήν.
μέρισον αὐτήν.
ἄρωμεν τὰ μέρη.

a) Καλῶς ἐλήμφθημεν.
Δὸς τοῖς διακόνοις
(δὸς τοῖς ὑπηρέταις)
πεῖν
καὶ δ〈ε〉ιπνῆσαι
καὶ τῷ μαγ〈ε〉ίρῳ,
ἐπ〈ε〉ιδὴ καλῶς
ὑπηρέτησεν.
b) Ἄγωμεν,
περιπατήσωμεν.
c) Οὐδὲν εὐκαιρότερον.
καὶ εἰς τὴν ἀγοράν σε
σήμερον
ἐπεζήτησα·
σοὶ λέγω,
οἰκοδέσποτα.
d) οὐδέπω δύναμαι
τὸ ἐμὸν ἀπολαβ〈ε〉ῖν
ὅ μοι ὀφείλ〈ε〉ις;
Αὔριόν σοι δώσω.
Ἐμπαίζεις με.
Οὔ φημι.

a) Ἤδη ὀψέ ἐστιν·
ἄγωμεν εἰς οἶκον.
ἡ κυρία ποῦ ἐστιν;
Ἐνθάδε εἰμί.
b) Ἔχομέν τι δειπνῆσαι;
Ἔχομεν πάντα.
Θέτε τὴν τράπεζαν,
δότε ἄρτον,
τέμε τυρόν,
δὸς ὀπώραν.
c) Μήτι θέλετε
καλὰς ἐλαίας;
Δὸς κοπάδια
καὶ πατέλλαν τυροῦ.
τέμε τοὖθαρ.
φέρε πλακοῦντα.
δὸς ἄκρατον.
d) δὸς χειρομάγιον
καὶ στεφάνους.
πόσαι ὧραί εἰσιν
τῆς νυκτός;
Ἤδη τρ〈ε〉ῖς.
e) Θὲς λεκάνην
καὶ σταμνίον
καὶ στάμνον.
παιδάριόν μοι
κάλεσον
πρὸς τοὺς πόδας,
ἢ μᾶλλον
ἐκ τῶν γυναικῶν
μίαν φώνησον.
f) ἆρον τὸν λύχνον.
κοιμᾶσθαι θέλω,
ἵνα πρωῒ γρηγορήσω.