Colloquiium Celtis
This text was generously provided by Eleanor Dickey, with permission from OUP.
Ἐκ Καταστοιχίου
τοῦ Κικέρωνος
κεφάλαια †νονη
περὶ καθημερινῆ〈ς〉
ἀναστροφῆς
τοῦ Κικέρωνος
κεφάλαια †νονη
περὶ καθημερινῆ〈ς〉
ἀναστροφῆς
Dē cottīdiānā
conversātiōne
conversātiōne
Persōnae
Discipulus
Discipulus
Discipulus
a) Ἀναστροφή,
τριβὴ καθημερινή,
ὀφείλει δοθῆναι
ἅπασιν τοῖς παισὶν
καὶ κόραις,
b) ἐπ〈ε〉ιδὴ ἀναγκαῖά εἰσιν
τοῖς μικροῖς
καὶ μείζοσιν,
διὰ τὴν ἀρχαίαν
συνήθειαν
καὶ ἐπιστήμην.
τριβὴ καθημερινή,
ὀφείλει δοθῆναι
ἅπασιν τοῖς παισὶν
καὶ κόραις,
b) ἐπ〈ε〉ιδὴ ἀναγκαῖά εἰσιν
τοῖς μικροῖς
καὶ μείζοσιν,
διὰ τὴν ἀρχαίαν
συνήθειαν
καὶ ἐπιστήμην.
Conversātiō,
ūsus cottīdiānus,
dēbet darī
omnibus puerīs
et puellīs,
quoniam necessāria sunt
minōribus
et maiōribus,
propter antīquam
cōnsuētūdinem
et disciplīnam.
ūsus cottīdiānus,
dēbet darī
omnibus puerīs
et puellīs,
quoniam necessāria sunt
minōribus
et maiōribus,
propter antīquam
cōnsuētūdinem
et disciplīnam.
Discipulus
οὕτως ἄρχομαι γράφειν,
ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ ὄρθρου
μέχρι τοῦ ἑσπέρου.
ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ ὄρθρου
μέχρι τοῦ ἑσπέρου.
sīc incipiam scrībere,
ab exōrdiō lūcis
usque ad vesperum.
ab exōrdiō lūcis
usque ad vesperum.
Discipulus
a) Τροφός
(τροφεύς),
ἔνδυσόν με
καὶ ὑπόδεννον·
b) καιρός ἐστιν
(ὥρα ἐστίν),
πρὸ ὄρθρου
ἵνα ὀρθρίσωμεν
πρὸς σχολήν.
(τροφεύς),
ἔνδυσόν με
καὶ ὑπόδεννον·
b) καιρός ἐστιν
(ὥρα ἐστίν),
πρὸ ὄρθρου
ἵνα ὀρθρίσωμεν
πρὸς σχολήν.
Nūtrīx
(nūtrītor),
vestī mē
et calciā;
tempus est
(hōra est),
ante lūcem
ut manicēmus
ad scholam.
(nūtrītor),
vestī mē
et calciā;
tempus est
(hōra est),
ante lūcem
ut manicēmus
ad scholam.
Discipulus
a) πρωῒ
ὅτε ἠρξάμην
γρηγορεῖν
(καὶ πρωῒ ἐγρηγόρησα),
b) ἠγέρθην
(ἀνέστην)
ἐκ τοῦ ὕπνου
καὶ ἐκ τοῦ κραβάτου
(ἐκ τῆς κλίνης).
ὅτε ἠρξάμην
γρηγορεῖν
(καὶ πρωῒ ἐγρηγόρησα),
b) ἠγέρθην
(ἀνέστην)
ἐκ τοῦ ὕπνου
καὶ ἐκ τοῦ κραβάτου
(ἐκ τῆς κλίνης).
māne
cum coepī
vigilāre
(et māne vigilāvī),
surrēxī
(surrēxī)
dē somnō
et ā grabātō
(dē lectō).
cum coepī
vigilāre
(et māne vigilāvī),
surrēxī
(surrēxī)
dē somnō
et ā grabātō
(dē lectō).
Discipulus
a) τοῦτο πρῶτον ποιῶ
(πρῶτον ἐποίησα)·
ἀπέθηκα ἐγκοίμητρα,
καὶ 〈ἔ〉λαβον λινούδιον,
b) ἐπικάρσιον,
ἐπώμιον,
σφενδόνην,
χιτῶνα,
καὶ τὰ λοιπὰ
ἐνδύματα.
(πρῶτον ἐποίησα)·
ἀπέθηκα ἐγκοίμητρα,
καὶ 〈ἔ〉λαβον λινούδιον,
b) ἐπικάρσιον,
ἐπώμιον,
σφενδόνην,
χιτῶνα,
καὶ τὰ λοιπὰ
ἐνδύματα.
hoc prīmum faciō
(hoc prīmum fēcī):
dēposuī dormītōria,
et sūmpsī linteum,
amictulum,
pallium,
fasciam,
tunicam,
et reliqua
indūmenta.
(hoc prīmum fēcī):
dēposuī dormītōria,
et sūmpsī linteum,
amictulum,
pallium,
fasciam,
tunicam,
et reliqua
indūmenta.
Discipulus
a) τότε οὖν ἐξύπνισα
ἐμὸν παῖδα.
εἶπον αὐτῷ·
b) Ἐγείρου, παῖς,
ὅρα εἰ ἤδη λάμπει·
ἄνοιξον τὴν θύραν
καὶ τὴν θυρίδα.
καὶ κεῖνος οὕτως ἐποίησεν.
ἐμὸν παῖδα.
εἶπον αὐτῷ·
b) Ἐγείρου, παῖς,
ὅρα εἰ ἤδη λάμπει·
ἄνοιξον τὴν θύραν
καὶ τὴν θυρίδα.
καὶ κεῖνος οὕτως ἐποίησεν.
tunc ergō excitāvī
meum puerum.
dīxī illī:
Surge, puer,
vidē sī iam lūcet;
aperī ōstium
et fenestram.
at ille ita fēcit.
meum puerum.
dīxī illī:
Surge, puer,
vidē sī iam lūcet;
aperī ōstium
et fenestram.
at ille ita fēcit.
Discipulus
τότε αὐτῷ εἶπον·
Δὸς χρήματα,
ἐπίδος ὑποδήματα,
δίπλωσον ἱμάτια
καθαρώτερα
καὶ ἀπόθες καθημερινὰ
χωρίς.
Δὸς χρήματα,
ἐπίδος ὑποδήματα,
δίπλωσον ἱμάτια
καθαρώτερα
καὶ ἀπόθες καθημερινὰ
χωρίς.
tunc eī dīxī:
Dā rēs,
porrige calciāmenta,
plicā vestīmenta
mundiōra
et repōne cottīdiāna
sēparātim.
Dā rēs,
porrige calciāmenta,
plicā vestīmenta
mundiōra
et repōne cottīdiāna
sēparātim.
Discipulus
δὸς ἐπικάρσιον
καὶ πάλλιον.
Λάβε.
ἔλαβον καὶ τὰ λοιπά.
καὶ πάλλιον.
Λάβε.
ἔλαβον καὶ τὰ λοιπά.
dā amictulum
et pallium.
Accipe.
accēpī et reliqua.
et pallium.
Accipe.
accēpī et reliqua.
Discipulus
a) εἶτα καταβαίνω
ἐκ τῇ κλίνῃ,
περιζώννυμαι,
ἐπώμιον περιτίθημι
τραχήλῳ·
b) ἐνδύω με
(ἐν〈έ〉δυσα με)
ὡς πρέπει
(ὡς ἔπρεπεν)
υἱὸν οἰκοδεσπότην
(ἄνθρωπον εὐγενήν).
ἐκ τῇ κλίνῃ,
περιζώννυμαι,
ἐπώμιον περιτίθημι
τραχήλῳ·
b) ἐνδύω με
(ἐν〈έ〉δυσα με)
ὡς πρέπει
(ὡς ἔπρεπεν)
υἱὸν οἰκοδεσπότην
(ἄνθρωπον εὐγενήν).
deinde dēscendō
dē lectō,
praecingor,
pallium circumdō
collō;
vestiō mē
(vestīvī mē)
ut decet
(ut decuit)
fīlium familiās
(hominem ingenuum).
dē lectō,
praecingor,
pallium circumdō
collō;
vestiō mē
(vestīvī mē)
ut decet
(ut decuit)
fīlium familiās
(hominem ingenuum).
Discipulus
a)
b) οὕτω ᾐτησάμην
ὑποδήματα,
ἀναξύρια,
πιλία,
κνημῖδας.
ὑποδέννομαι
(ὑπεδέθην).
b) οὕτω ᾐτησάμην
ὑποδήματα,
ἀναξύρια,
πιλία,
κνημῖδας.
ὑποδέννομαι
(ὑπεδέθην).
sīc poposcī
caligās,
brācās,
udōnēs,
ocreās.
calceor
(calceātus sum).
Discipulus
a) δίδεταί μοι ὕδωρ
πρὸς ὄψιν,
νίπτω
(πλύνω).
b) ὅτε ἔνιψα τὸ στόμα
(ὅτε κλύζω,
〈ἔκλυσα〉),
ἐκμάσσω
ὠμολίνῳ καθαρῷ
(ἐξέμαξα).
c) Δὸς πεντάλασον
(ἐκμαγεῖον)·
ἔκμαξον (†ἔκμαξιν).
πρὸς ὄψιν,
νίπτω
(πλύνω).
b) ὅτε ἔνιψα τὸ στόμα
(ὅτε κλύζω,
〈ἔκλυσα〉),
ἐκμάσσω
ὠμολίνῳ καθαρῷ
(ἐξέμαξα).
c) Δὸς πεντάλασον
(ἐκμαγεῖον)·
ἔκμαξον (†ἔκμαξιν).
datur mihi aqua
ad faciem,
lavō
(lavō).
cum lāvī ōs
(colluō,
colluī),
extergō
linteō mundō
(extersī).
Dā sabanum
(extersōrium);
exterge (†exterseram).
ad faciem,
lavō
(lavō).
cum lāvī ōs
(colluō,
colluī),
extergō
linteō mundō
(extersī).
Dā sabanum
(extersōrium);
exterge (†exterseram).
Discipulus
a) ἔνεγκε
ὕδωρ καθαρὸν
τῷ κυρίῳ
ἐμοῦ ἀδελφῷ,
ἵνα καὶ οὗτος
b) μετά μου
(ἢ μετὰ ἡμῖν)
προερχέτω
εἰς δημόσιον
(πρὸς σχολήν).
ὕδωρ καθαρὸν
τῷ κυρίῳ
ἐμοῦ ἀδελφῷ,
ἵνα καὶ οὗτος
b) μετά μου
(ἢ μετὰ ἡμῖν)
προερχέτω
εἰς δημόσιον
(πρὸς σχολήν).
affer
aquam mundam
tuō dominō
(meō frātrī),
ut et ille
mēcum
(aut nōbīscum)
prōcēdat
in pūblicum
(ad scholam).
aquam mundam
tuō dominō
(meō frātrī),
ut et ille
mēcum
(aut nōbīscum)
prōcēdat
in pūblicum
(ad scholam).
Discipulus
a) καὶ οὕτως
ἐφεξῆς ἐκέλευσα
δοθῆναι (δίδοσθαι)
ἡμῖν
(ὑμῖν, ἐκείνοις, ἐμοὶ)
χιτῶνα (χιτῶνας)
b) καὶ λινοῦδιν
(καὶ λινουδίους),
λευκὴν φαινόλην
(βίρρον).
ἐφεξῆς ἐκέλευσα
δοθῆναι (δίδοσθαι)
ἡμῖν
(ὑμῖν, ἐκείνοις, ἐμοὶ)
χιτῶνα (χιτῶνας)
b) καὶ λινοῦδιν
(καὶ λινουδίους),
λευκὴν φαινόλην
(βίρρον).
et sīc
ōrdine iussī
darī 〈(darī)〉
nōbīs
(vōbīs, illīs, mihi)
tunicam (tunicās)
et līneam
(et līneās),
albam paenulam (cucullum).
ōrdine iussī
darī 〈(darī)〉
nōbīs
(vōbīs, illīs, mihi)
tunicam (tunicās)
et līneam
(et līneās),
albam paenulam (cucullum).
Discipulus
a) οὕτως ἐξηρτημένος
(οὕτως ἐξηρτημένοι) προσεκυνήσαμεν
(προσεκύνησα)
θεο〈ὺ〉ς πάντας,
b) καὶ ᾐτησάμην
(καὶ ᾐτήσαμεν)
καλὴν ἔκβασιν
καὶ ἐπίτευξιν
ὅλης τῆς ἡμέρας.
(οὕτως ἐξηρτημένοι) προσεκυνήσαμεν
(προσεκύνησα)
θεο〈ὺ〉ς πάντας,
b) καὶ ᾐτησάμην
(καὶ ᾐτήσαμεν)
καλὴν ἔκβασιν
καὶ ἐπίτευξιν
ὅλης τῆς ἡμέρας.
sīc aptātus
(sīc aptātī)
adōrāvimus
(adōrāvī)
deōs omnēs,
et petīvī
(et petīvimus)
bonum prōcessum
et ēventum
diēī tōtīus.
(sīc aptātī)
adōrāvimus
(adōrāvī)
deōs omnēs,
et petīvī
(et petīvimus)
bonum prōcessum
et ēventum
diēī tōtīus.
Discipulus
a) ἔνθεν ὕστερον
προέρχομαι ἐκ τοῦ οἴκου
εἰς δημόσιον
(εἰς ἀκροατήριον,
εἰς γέφυραν,
b) εἰς κώμην,
εἰς ἀγοράν),
σὺν τῷ ἐμῷ παιδίῳ
καμπτροφόρῳ
(ἢ παιδαγωγῷ
ἢ συμμαθητῇ).
προέρχομαι ἐκ τοῦ οἴκου
εἰς δημόσιον
(εἰς ἀκροατήριον,
εἰς γέφυραν,
b) εἰς κώμην,
εἰς ἀγοράν),
σὺν τῷ ἐμῷ παιδίῳ
καμπτροφόρῳ
(ἢ παιδαγωγῷ
ἢ συμμαθητῇ).
hinc posteā
prōcēdō dē domō
in pūblicum
(in audītōrium,
in pontem,
in vīcum,
in forum),
cum meō puerō
capsāriō
(aut paedagōgō
aut condiscipulō).
prōcēdō dē domō
in pūblicum
(in audītōrium,
in pontem,
in vīcum,
in forum),
cum meō puerō
capsāriō
(aut paedagōgō
aut condiscipulō).
Discipulus
a) εἴ τις γνωστὸς
ἢ φίλος
συνήντησέν μοι,
ἀσπάζομαι αὐτὸν
τῷ αὐτοῦ ὀνόματι.
b) ἀντασπάζεταί με
τῷ ἐμῷ ὀνόματι
(ἀσπασμός,
ἠσπασάμην,
ἄσπασαι).
c) Κύριε, χαῖρε
(χαίρετε)·
εὖ σοι ἔστω.
ἢ φίλος
συνήντησέν μοι,
ἀσπάζομαι αὐτὸν
τῷ αὐτοῦ ὀνόματι.
b) ἀντασπάζεταί με
τῷ ἐμῷ ὀνόματι
(ἀσπασμός,
ἠσπασάμην,
ἄσπασαι).
c) Κύριε, χαῖρε
(χαίρετε)·
εὖ σοι ἔστω.
sī quis nōtus
aut amīcus
occurrit mihi,
salūtō eum
nōmine suō.
resalūtat mē
nōmine meō
(salūtātiō,
salūtāvī,
salūtā).
Ave, domine
(avete);
bene tibi sit.
aut amīcus
occurrit mihi,
salūtō eum
nōmine suō.
resalūtat mē
nōmine meō
(salūtātiō,
salūtāvī,
salūtā).
Ave, domine
(avete);
bene tibi sit.
Discipulus
a) εἶτα ἐπάνειμι
εἰς οἰκίαν τοῦ πατρός.
ἄπ〈ε〉ιμι ἀσπάσ〈ασ〉θαι
γονεῖς
(πατέρα
καὶ μητέρα
b) καὶ πάππον
καὶ μάμμην,
ἀδελφὸν
καὶ ἀδελφήν,
καὶ πάντας συγγενεῖς,
θ〈ε〉ῖον
καὶ θείας,
c) τροφὸν
καὶ τροφέα,
πρεσβευτὴν τῆς οἰκίας,
πάντας συνελευθέρους,
θυρουρόν,
οἰκιακόν,
d) γείτονας,
ἅπαντας φίλους,
ἐνοικέτην,
νησοφύλακα,
εὐνοῦχον).
εἰς οἰκίαν τοῦ πατρός.
ἄπ〈ε〉ιμι ἀσπάσ〈ασ〉θαι
γονεῖς
(πατέρα
καὶ μητέρα
b) καὶ πάππον
καὶ μάμμην,
ἀδελφὸν
καὶ ἀδελφήν,
καὶ πάντας συγγενεῖς,
θ〈ε〉ῖον
καὶ θείας,
c) τροφὸν
καὶ τροφέα,
πρεσβευτὴν τῆς οἰκίας,
πάντας συνελευθέρους,
θυρουρόν,
οἰκιακόν,
d) γείτονας,
ἅπαντας φίλους,
ἐνοικέτην,
νησοφύλακα,
εὐνοῦχον).
deinde regredior
ad domum patris.
eō salūtāre
parentēs
(patrem
et mātrem
et avum
et aviam,
frātrem
et sorōrem,
et omnēs cognātōs,
avunculum
et amitās,
nūtrīcem
et nūtrītōrem,
maiōrem domūs,
omnēs collībertōs,
ōstiārium,
domesticum,
vīcīnōs,
omnēs amīcōs,
incolam,
īnsulārium,
eunūchum).
ad domum patris.
eō salūtāre
parentēs
(patrem
et mātrem
et avum
et aviam,
frātrem
et sorōrem,
et omnēs cognātōs,
avunculum
et amitās,
nūtrīcem
et nūtrītōrem,
maiōrem domūs,
omnēs collībertōs,
ōstiārium,
domesticum,
vīcīnōs,
omnēs amīcōs,
incolam,
īnsulārium,
eunūchum).
Discipulus
Ἄπ〈ε〉ιμι ἔξω
πρὸς ἀκροατήριον
ψηφιστοῦ
(σημ〈ε〉ιογράφου,
Ἕλληνος,
Ῥωμαίου,
ῥήτορος).
πρὸς ἀκροατήριον
ψηφιστοῦ
(σημ〈ε〉ιογράφου,
Ἕλληνος,
Ῥωμαίου,
ῥήτορος).
Eō forās
ad audītōrium
calculātōris
(notāriī,
Graecī,
Latīnī,
ōrātōris).
ad audītōrium
calculātōris
(notāriī,
Graecī,
Latīnī,
ōrātōris).
Discipulus
εἰσῆλθον εἰς σχολὴν
καὶ εἶπον·
Χαῖρε, διδάσκαλε
(〈χαῖρε,〉 καθηγητά).
καὶ κεῖνός με
ἀντησπάσατο.
καὶ εἶπον·
Χαῖρε, διδάσκαλε
(〈χαῖρε,〉 καθηγητά).
καὶ κεῖνός με
ἀντησπάσατο.
intrāvī in scholam
et dīxī:
Ave, magister
(ave, praeceptor).
et ille mē
resalūtat.
et dīxī:
Ave, magister
(ave, praeceptor).
et ille mē
resalūtat.
Discipulus
a) δίδωσίν μοι ἀναλογ〈ε〉ῖον
καὶ κελεύει με
ἀναγινώσκειν παρ’ αὐτῷ
σελίδας πέντε·
b) καὶ ἀνέγνωκα
ἀκριβῶς
καὶ ἐπισήμως.
τότε ἄλλῳ ἔδωκα.
καὶ κελεύει με
ἀναγινώσκειν παρ’ αὐτῷ
σελίδας πέντε·
b) καὶ ἀνέγνωκα
ἀκριβῶς
καὶ ἐπισήμως.
τότε ἄλλῳ ἔδωκα.
dat mihi manuāle
et iubet mē
legere apud sē
pāginās quīnque;
et lēgī
certē
et nōbiliter.
tunc aliō dedī.
et iubet mē
legere apud sē
pāginās quīnque;
et lēgī
certē
et nōbiliter.
tunc aliō dedī.
Discipulus
a) ὕστερον ἐπανέρχομαι
πρὸς ὑποσοφιστήν.
ἀσπάζομαι αὐτὸν
καὶ συμμαθητάς,
καῖ κεῖνοι ἐμὲ
ἀντησπάσαντο.
b) τότε ἐκάθισα
τῷ τόπῳ μου
(τῷ ἐμῷ τόπῳ),
c) ἐπάνω βάθρον
(ἢ δίφρον
ἢ βαθμὸν
ἢ ὑποπόδιον
ἢ καθέδραν).
πρὸς ὑποσοφιστήν.
ἀσπάζομαι αὐτὸν
καὶ συμμαθητάς,
καῖ κεῖνοι ἐμὲ
ἀντησπάσαντο.
b) τότε ἐκάθισα
τῷ τόπῳ μου
(τῷ ἐμῷ τόπῳ),
c) ἐπάνω βάθρον
(ἢ δίφρον
ἢ βαθμὸν
ἢ ὑποπόδιον
ἢ καθέδραν).
posteā redeō
ad subdoctōrem.
salūtō illum
et condiscipulōs,
et illī mē
resalūtāvērunt.
tunc sēdī in
locō meō
(meō locō),
super scamnum
(aut sellam
aut gradum
aut scamillum
aut cathedram).
ad subdoctōrem.
salūtō illum
et condiscipulōs,
et illī mē
resalūtāvērunt.
tunc sēdī in
locō meō
(meō locō),
super scamnum
(aut sellam
aut gradum
aut scamillum
aut cathedram).
Discipulus
a) καθημένου μου
ἐπιδίδει
ὁ παῖς μου
καμπτροφόρος
πινακίδας
b) καὶ θήκην γραφ〈ε〉ίων,
παράγραφον,
δέλτον
καὶ θέρμους.
ἐπιδίδει
ὁ παῖς μου
καμπτροφόρος
πινακίδας
b) καὶ θήκην γραφ〈ε〉ίων,
παράγραφον,
δέλτον
καὶ θέρμους.
sedente mē
porrigit
puer meus
scrīniārius
pugillārēs
et thēcam graphiōrum,
praeductāle,
tabulam
et lupīnōs.
porrigit
puer meus
scrīniārius
pugillārēs
et thēcam graphiōrum,
praeductāle,
tabulam
et lupīnōs.
Discipulus
a) (ἀποκαθιστάνω,
δακτυλίζω,
ψηφίζω,
ἀριθμῶ, ἀριθμήσω,
ἀναριθμῶ, ἀπαριθμῶ,
b) διπλασιάζω,
μερίζω, μέρη,
πύσμα, ζήτημα,
ζητῶ,
χρῆσις, τριβή,
c) ψηφίζομαι, ψηφίζω,
ἀναγιγνώσκω,
στίχος, 〈στίχοι,〉
ὄνομα, ὀνόματα,
δακτυλίζω,
ψηφίζω,
ἀριθμῶ, ἀριθμήσω,
ἀναριθμῶ, ἀπαριθμῶ,
b) διπλασιάζω,
μερίζω, μέρη,
πύσμα, ζήτημα,
ζητῶ,
χρῆσις, τριβή,
c) ψηφίζομαι, ψηφίζω,
ἀναγιγνώσκω,
στίχος, 〈στίχοι,〉
ὄνομα, ὀνόματα,
(dēdūcō,
dūcō,
computō,
numerō, numerābō,
dēnumerō, dīnumerō,
multiplicō,
partior, partēs,
quaestiō, 〈quaestiō〉,
quaerō,
ūsus, ūsus,
calculor, calculor,
legō,
versus, versus,
nōmen, nōmina,
dūcō,
computō,
numerō, numerābō,
dēnumerō, dīnumerō,
multiplicō,
partior, partēs,
quaestiō, 〈quaestiō〉,
quaerō,
ūsus, ūsus,
calculor, calculor,
legō,
versus, versus,
nōmen, nōmina,
Discipulus
a) σημ〈ε〉ιογράφος,
σημεῖα,
χαρακτήρ,
λῆψις,
ἐπίληψις,
b) ἐπίγραμμον,
ὑπογραμμόν,
ἐκτιθέμενον,
κέντημα,
διάδοχον,
διάδοχος,
σημεῖα,
χαρακτήρ,
λῆψις,
ἐπίληψις,
b) ἐπίγραμμον,
ὑπογραμμόν,
ἐκτιθέμενον,
κέντημα,
διάδοχον,
διάδοχος,
notārius,
notae,
nota,
summa,
acceptiō,
superpostum,
praescrīptum,
expositum,
punctus,
exceptum,
exceptor,
notae,
nota,
summa,
acceptiō,
superpostum,
praescrīptum,
expositum,
punctus,
exceptum,
exceptor,
Discipulus
a) ἐπανάγνωσις,
ἀναγόρευσις,
ἐπανάγνωσις,
b) κλίσις,
κλισμοί,
κλίσματα,
ὑπόμνημα,
ὑπομνήματα,
c) ποιηταί,
πρᾶξις, πράξεις,
βιβλίον, βιβλία,
κάμψαι,
παράγραφον,
παράγραψον,
ἀναγόρευσις,
ἐπανάγνωσις,
b) κλίσις,
κλισμοί,
κλίσματα,
ὑπόμνημα,
ὑπομνήματα,
c) ποιηταί,
πρᾶξις, πράξεις,
βιβλίον, βιβλία,
κάμψαι,
παράγραφον,
παράγραψον,
relēctiō,
recitātiō,
recitātiō,
dēclīnātiō,
dēclīnātiōnēs,
dēclīnātiōnēs,
commentārium,
commentāria,
auctōrēs,
āctiō, āctiōnēs,
liber, librī,
capsae,
praeductum,
praedūc,
recitātiō,
recitātiō,
dēclīnātiō,
dēclīnātiōnēs,
dēclīnātiōnēs,
commentārium,
commentāria,
auctōrēs,
āctiō, āctiōnēs,
liber, librī,
capsae,
praeductum,
praedūc,
Discipulus
a) κέντησον,
πρόσεχε,
δίδαξον,
δ〈ε〉ίκνυσον,
δ〈ε〉ῖξον,
b) πρόθες,
σύναγε,
†ἔνπαξον,
ἄξον, ἄγε,
ἀπολόγισον,
ἀπολογία,
c) γραφ〈ε〉ῖον,
ἀνάδος,
παράδος,
γράψον,
ἐξάλειψον).
πρόσεχε,
δίδαξον,
δ〈ε〉ίκνυσον,
δ〈ε〉ῖξον,
b) πρόθες,
σύναγε,
†ἔνπαξον,
ἄξον, ἄγε,
ἀπολόγισον,
ἀπολογία,
c) γραφ〈ε〉ῖον,
ἀνάδος,
παράδος,
γράψον,
ἐξάλειψον).
interpunge,
attende,
docē,
mōnstrā,
ostende,
prōpōne,
admovē,
impinge,
addūc, 〈addūc,〉
excūsā,
excūsātiō,
stilus,
dictā,
trāde,
scrībe,
dēlē).
attende,
docē,
mōnstrā,
ostende,
prōpōne,
admovē,
impinge,
addūc, 〈addūc,〉
excūsā,
excūsātiō,
stilus,
dictā,
trāde,
scrībe,
dēlē).
Discipulus
a) λιαίνω
(ἐξαλείφω)
καὶ παραγράφω
πρὸς τὸν ἐπίγραμμον,
καὶ γράφω,
καὶ δ〈ε〉ικνύω
τῷ διδάσκοντί με.
b) καὶ ἐπῄνεσέν με
ὅτι καλῶς ἔγραψα.
ἐπαναγιγνώσκω
ὅ τι ἔγραψα
κατὰ διαστολήν.
(ἐξαλείφω)
καὶ παραγράφω
πρὸς τὸν ἐπίγραμμον,
καὶ γράφω,
καὶ δ〈ε〉ικνύω
τῷ διδάσκοντί με.
b) καὶ ἐπῄνεσέν με
ὅτι καλῶς ἔγραψα.
ἐπαναγιγνώσκω
ὅ τι ἔγραψα
κατὰ διαστολήν.
dēleō
(dēleō)
et praedūcō
ad superpostum,
et scrībō,
et ostendō
doctōrī meō.
et laudāvit mē
quod bene scrīpsī.
relegō
quod scrīpsī
ad distinctum.
(dēleō)
et praedūcō
ad superpostum,
et scrībō,
et ostendō
doctōrī meō.
et laudāvit mē
quod bene scrīpsī.
relegō
quod scrīpsī
ad distinctum.
Discipulus
a) ἀναγορεύω.
Ἀνηγόρευκα πρότερός σου.
Ψεύδῃ.
Οὐ ψεύδομαι.
Ἐὰν ἀληθῶς λέγεις 〈. . .〉
b) εἶπέν μοι
ὁ ἐμὸς 〈παιδαγωγός·〉
Ἄγωμεν εἰς οἶκον,
c) ἵνα δυνήσωμεν ὑπάγειν
πρὸς Ἕλληνα
(Ἑλληνικόν)
καὶ πρὸς Ῥωμαϊκόν
(Ῥωμαῖον).
Ἀνηγόρευκα πρότερός σου.
Ψεύδῃ.
Οὐ ψεύδομαι.
Ἐὰν ἀληθῶς λέγεις 〈. . .〉
b) εἶπέν μοι
ὁ ἐμὸς 〈παιδαγωγός·〉
Ἄγωμεν εἰς οἶκον,
c) ἵνα δυνήσωμεν ὑπάγειν
πρὸς Ἕλληνα
(Ἑλληνικόν)
καὶ πρὸς Ῥωμαϊκόν
(Ῥωμαῖον).
recitō.
Recitāvī prior tē.
Mentīris.
Nōn mentior.
Sī vērum dīcis 〈. . .〉
dīxit mihi
meus paedagōgus:
Eāmus domum,
ut possīmus īre
ad Graecum
〈(Graecum)〉
et ad grammaticum
〈(grammaticum)〉.
Recitāvī prior tē.
Mentīris.
Nōn mentior.
Sī vērum dīcis 〈. . .〉
dīxit mihi
meus paedagōgus:
Eāmus domum,
ut possīmus īre
ad Graecum
〈(Graecum)〉
et ad grammaticum
〈(grammaticum)〉.
Discipulus
εἶτα εἰς παλαίστραν
ἀπολυόμεθα,
πρὸς Ῥωμαίαν
παιδείαν
καὶ Ἑλληνικήν.
ἀπολυόμεθα,
πρὸς Ῥωμαίαν
παιδείαν
καὶ Ἑλληνικήν.
deinde ad cērōma
dīmittimur,
ad Latīna
studia
et ad Graeca.
dīmittimur,
ad Latīna
studia
et ad Graeca.
Discipulus
a) εἰσῆλθον
εἰς σχολὴν Ἕλληνος
καὶ εἰς ἀκροατήριον
Ῥωμαίου.
b) ἐκμανθάνω
τὰ γραπτά μου.
εἰ ἑτοῖμός εἰμι,
εὐθὺς ἀποδίδωμι·
εἰ δὲ μή,
πάλιν ἀναγιγνώσκω.
εἰς σχολὴν Ἕλληνος
καὶ εἰς ἀκροατήριον
Ῥωμαίου.
b) ἐκμανθάνω
τὰ γραπτά μου.
εἰ ἑτοῖμός εἰμι,
εὐθὺς ἀποδίδωμι·
εἰ δὲ μή,
πάλιν ἀναγιγνώσκω.
intrāvimus
scholam Graecī
et audītōrium
grammaticī.
ēdiscō
scrīpta mea.
sī parātus sum,
statim reddō;
sīn autem,
iterum legō.
scholam Graecī
et audītōrium
grammaticī.
ēdiscō
scrīpta mea.
sī parātus sum,
statim reddō;
sīn autem,
iterum legō.
Discipulus
a) (προανα〈γινώσκω〉,
ἐπανα〈γινώσκω〉,
ἐπανέγνωκα,
προανέ〈γνωκα〉
προανεγνώκαμεν,
b) προανεγνώκατε,
ἐπανεγνώκαμεν,
ἐπανεγνώκατε,
ἀναγορεύω,
ἀνηγόρευκα,
c) ἀποδίδωμι,
ἀπέδωκα,
πράσσω,
ἔπραξα,
λαμβάνω).
ἐπανα〈γινώσκω〉,
ἐπανέγνωκα,
προανέ〈γνωκα〉
προανεγνώκαμεν,
b) προανεγνώκατε,
ἐπανεγνώκαμεν,
ἐπανεγνώκατε,
ἀναγορεύω,
ἀνηγόρευκα,
c) ἀποδίδωμι,
ἀπέδωκα,
πράσσω,
ἔπραξα,
λαμβάνω).
(praelegō,
relegō,
relēgī,
praelēgī,
praelēgimus,
praelēgistis,
relēgimus,
relēgistis,
recitō,
recitāvī,
reddō,
reddidī,
agō,
ēgī,
accipiō).
relegō,
relēgī,
praelēgī,
praelēgimus,
praelēgistis,
relēgimus,
relēgistis,
recitō,
recitāvī,
reddō,
reddidī,
agō,
ēgī,
accipiō).
Discipulus
ἔλαβον ἀνάγνωσιν
(στίχους,
λέξεις).
ἐξηγεῖταί μοι
ἄγνωστον βιβλίον
ἢ ἀγνώστη ἀνάγνωσις.
(στίχους,
λέξεις).
ἐξηγεῖταί μοι
ἄγνωστον βιβλίον
ἢ ἀγνώστη ἀνάγνωσις.
accēpī lēctiōnem
(versūs,
glōssulās).
explānātur mihi
ignōtus liber
aut ignōta lēctiō.
(versūs,
glōssulās).
explānātur mihi
ignōtus liber
aut ignōta lēctiō.
Discipulus
a) ἐξήγησις παραδίδοται.
λαμβάνω τόπον,
καὶ ἄλλοι μετ’ ἐμοῦ
σημερινὸν
(ἀποχρονισμόν),
b) οἱ λοιποὶ
ἀποφροντι〈σ〉μένον
(ἐπιμελήτατον)
ἀποδιδοῦσι.
λαμβάνω τόπον,
καὶ ἄλλοι μετ’ ἐμοῦ
σημερινὸν
(ἀποχρονισμόν),
b) οἱ λοιποὶ
ἀποφροντι〈σ〉μένον
(ἐπιμελήτατον)
ἀποδιδοῦσι.
expositiō trāditur.
accipiō locum,
et aliī mēcum
extemporālem
(extemporālem),
cēterī
accūrātum
(accūrātum)
reddunt.
accipiō locum,
et aliī mēcum
extemporālem
(extemporālem),
cēterī
accūrātum
(accūrātum)
reddunt.
Discipulus
a) οἱ μικροὶ
ἑρμηνεύματα
καὶ συλλαβάς,
τοῦ ῥήματος κλίσιν,
b) τέχνην ἁπάσην,
διάλεκτον
διηγοῦνται
παρὰ ὑποσοφιστῇ·
ἑρμηνεύματα
καὶ συλλαβάς,
τοῦ ῥήματος κλίσιν,
b) τέχνην ἁπάσην,
διάλεκτον
διηγοῦνται
παρὰ ὑποσοφιστῇ·
minōrēs
interpretāmenta
et syllabās,
sermōnis dēclīnātiōnem,
artem omnem,
sermōnem
exercent
apud subdoctōrem:
interpretāmenta
et syllabās,
sermōnis dēclīnātiōnem,
artem omnem,
sermōnem
exercent
apud subdoctōrem:
Discipulus
a) πτώσ〈ε〉ις ὀνομάτων,
γένη ὀνο〈μάτων〉,
ἀριθμούς,
σχήματα,
b) κλίσματα,
ὀνόματα κατὰ στοιχεῖον,
γράμματα,
φωνήεντα
καὶ ἡμίφωνα
και ἄφωνα·
c) διαμερίζουσι,
συστέλλουσι,
ἐπα〈ί〉ρουσιν.
γένη ὀνο〈μάτων〉,
ἀριθμούς,
σχήματα,
b) κλίσματα,
ὀνόματα κατὰ στοιχεῖον,
γράμματα,
φωνήεντα
καὶ ἡμίφωνα
και ἄφωνα·
c) διαμερίζουσι,
συστέλλουσι,
ἐπα〈ί〉ρουσιν.
cāsūs nōminum,
genera nōminum,
numerōs,
figūrās,
vocābula,
vocābula per litterās,
litterās,
vōcālēs
et sēmivōcālēs
et mūtās;
dīvidunt,
suspendunt,
ēlevant.
genera nōminum,
numerōs,
figūrās,
vocābula,
vocābula per litterās,
litterās,
vōcālēs
et sēmivōcālēs
et mūtās;
dīvidunt,
suspendunt,
ēlevant.
Discipulus
a) εἶτα ἅπαντα
διέρχονται,
τὰ δὲ κεφάλαια
ὀνο〈μάτων〉,
b) μέρη λόγου
τὰ ὀκτώ.
οὕτως γίνεται
ἡ σιγεία.
διέρχονται,
τὰ δὲ κεφάλαια
ὀνο〈μάτων〉,
b) μέρη λόγου
τὰ ὀκτώ.
οὕτως γίνεται
ἡ σιγεία.
deinde ūniversa
pertranseunt,
sed et capitula
nōminum,
partēs ōrātiōnis
octō.
sīc fit
silentium.
pertranseunt,
sed et capitula
nōminum,
partēs ōrātiōnis
octō.
sīc fit
silentium.
Discipulus
a) ἀπίουσιν πρωτόσχολοι
πρὸς διδάσκαλον·
ἀναγιγνώσκουσιν
ἀνάγνωσιν
περὶ Ἰλιάδος,
ἄλλην περὶ Ὀδυσσείας.
b) λαμβάνουσι τόπον
(παραίνεσιν,
ἀμφισβήτησιν,
ἱστορίαν,
κωμῳδίαν,
c) διηγήματα,
ἁπάσην φιλοπονίαν
ῥητορείας,
προφάσεις
τοῦ Ἰλιακοῦ πολέμου,
d) πρόθεσιν
τῆς ἀναγορεύσεως,
ἀνάδοσιν·
πρὸς διδάσκαλον·
ἀναγιγνώσκουσιν
ἀνάγνωσιν
περὶ Ἰλιάδος,
ἄλλην περὶ Ὀδυσσείας.
b) λαμβάνουσι τόπον
(παραίνεσιν,
ἀμφισβήτησιν,
ἱστορίαν,
κωμῳδίαν,
c) διηγήματα,
ἁπάσην φιλοπονίαν
ῥητορείας,
προφάσεις
τοῦ Ἰλιακοῦ πολέμου,
d) πρόθεσιν
τῆς ἀναγορεύσεως,
ἀνάδοσιν·
eunt priōrēs
ad magistrum;
legunt
lēctiōnem
dē Iliade,
aliam dē Odyssīā.
accipiunt locum
(suāsōriam,
contrōversiam,
historiam,
cōmoediam,
nārrātiōnēs,
omnem industriam
ōrātiōnis,
causās
Trōicī bellī,
māteriam
recitātiōnis,
redictātiōnēs;
ad magistrum;
legunt
lēctiōnem
dē Iliade,
aliam dē Odyssīā.
accipiunt locum
(suāsōriam,
contrōversiam,
historiam,
cōmoediam,
nārrātiōnēs,
omnem industriam
ōrātiōnis,
causās
Trōicī bellī,
māteriam
recitātiōnis,
redictātiōnēs;
Discipulus
a) πράξεις τοῦ Κικέρωνος,
Οὐεργίλιον
φωτίδιον
b) δύο μάχη
τρεῖς κωμῳδίας
c) καὶ τοὺς Κυνικούς).
Οὐεργίλιον
φωτίδιον
b) δύο μάχη
τρεῖς κωμῳδίας
c) καὶ τοὺς Κυνικούς).
〈 . . . 〉,
〈 . . . 〉,
āctiōnēs Tulliānās,
Marōnem,
Persium,
Lūcānum,
Statium,
〈 . . . 〉,
〈 . . . 〉,
duo bella,
Terentium,
Sallustium,
trēs cōmoediās,
Theocritum,
Thūcȳdidem,
Dēmosthenem,
Hippocratem,
Xenophontem
et Cynicōs).
〈 . . . 〉,
āctiōnēs Tulliānās,
Marōnem,
Persium,
Lūcānum,
Statium,
〈 . . . 〉,
〈 . . . 〉,
duo bella,
Terentium,
Sallustium,
trēs cōmoediās,
Theocritum,
Thūcȳdidem,
Dēmosthenem,
Hippocratem,
Xenophontem
et Cynicōs).
Discipulus
a) τότε ἐπανέρχεται
ἕκαστος,
ἐν τῷ ἰδίῳ τόπῳ
καθέζουσιν.
b) ἕκαστος ἀναγιγνώσκει
ἀνάγνωσιν
αὐτῷ δεδειγμένην·
c) ἄλλος γράφει,
〈ἄλλος〉 ἠθοποιεῖ.
εἰς τάξιν ἀναγορεύουσιν
ἕκαστος
κατὰ τὴ〈ν〉 δύναμιν·
d) εἴ τις καλῶς
ἀνηγόρευσεν,
ἐπαινεῖται·
εἴ τις κακῶς,
δέρεται.
e) γίνεται ἀπόλυσις·
ἀπολυόμεθα
ἐγγὺς τὴν ὥραν
ἑβδόμην.
ἕκαστος,
ἐν τῷ ἰδίῳ τόπῳ
καθέζουσιν.
b) ἕκαστος ἀναγιγνώσκει
ἀνάγνωσιν
αὐτῷ δεδειγμένην·
c) ἄλλος γράφει,
〈ἄλλος〉 ἠθοποιεῖ.
εἰς τάξιν ἀναγορεύουσιν
ἕκαστος
κατὰ τὴ〈ν〉 δύναμιν·
d) εἴ τις καλῶς
ἀνηγόρευσεν,
ἐπαινεῖται·
εἴ τις κακῶς,
δέρεται.
e) γίνεται ἀπόλυσις·
ἀπολυόμεθα
ἐγγὺς τὴν ὥραν
ἑβδόμην.
tunc revertitur
quisque,
in suō locō
cōnsīdunt.
quisque legit
lēctiōnem
sibi subtrāditam;
alter scrībit,
alter meditātur.
in ōrdinem recitant
quisque
prō posse;
sī quis bene
recitāvit,
laudātur;
sī quis male,
coërcētur.
fit dīmissiō:
dīmittimur
circiter hōram
septimam.
quisque,
in suō locō
cōnsīdunt.
quisque legit
lēctiōnem
sibi subtrāditam;
alter scrībit,
alter meditātur.
in ōrdinem recitant
quisque
prō posse;
sī quis bene
recitāvit,
laudātur;
sī quis male,
coërcētur.
fit dīmissiō:
dīmittimur
circiter hōram
septimam.
Discipulus
a) κελεύοντος καθηγητοῦ
ἀνίστανται οἱ μικρότατοι
πρὸς 〈συλλαβάς〉,
b) καὶ ἡμεῖς ἀνηγορεύκαμεν
ἅμιλλαν καὶ στίχους
〈πρὸς ὑποσοφιστήν〉;
c) ἀποδιδοῦσιν 〈ὀνόματα〉
καὶ ἑρμηνεύματα,
γράφουσιν 〈ἀνάγνωσιν〉.
ἀνίστανται οἱ μικρότατοι
πρὸς 〈συλλαβάς〉,
b) καὶ ἡμεῖς ἀνηγορεύκαμεν
ἅμιλλαν καὶ στίχους
〈πρὸς ὑποσοφιστήν〉;
c) ἀποδιδοῦσιν 〈ὀνόματα〉
καὶ ἑρμηνεύματα,
γράφουσιν 〈ἀνάγνωσιν〉.
iubente praeceptōre
surgunt minōrēs
ad syllabās,
et nōs recitāmus
dictātum et versūs
ad subdoctōrem;
reddunt nōmina
et interpretāmenta,
scrībunt lēctiōnem.
surgunt minōrēs
ad syllabās,
et nōs recitāmus
dictātum et versūs
ad subdoctōrem;
reddunt nōmina
et interpretāmenta,
scrībunt lēctiōnem.
Discipulus
a) δευτέρα τάξις
ἐπαναγιγνώσκει.
καὶ ἐγὼ ἐν τῇ πρώτῃ,
ὡς ἐκαθίσαμεν,
b) διέρχομαι
(δίελθε,
διῆλθον)
τὸ ὑπόμνημά μου
καὶ λέξεις
καὶ τέχνην.
ἐπαναγιγνώσκει.
καὶ ἐγὼ ἐν τῇ πρώτῃ,
ὡς ἐκαθίσαμεν,
b) διέρχομαι
(δίελθε,
διῆλθον)
τὸ ὑπόμνημά μου
καὶ λέξεις
καὶ τέχνην.
secunda classis
relegit.
et ego in prīmā,
ut sēdimus,
pertranseō
(pertrānsī,
pertrānsīvī)
commentārium meum
et lexeis
et artem.
relegit.
et ego in prīmā,
ut sēdimus,
pertranseō
(pertrānsī,
pertrānsīvī)
commentārium meum
et lexeis
et artem.
Discipulus
a) φωνηθεὶς
ἐξῆλθον ἔξω.
ἀπέλυσεν ἡμᾶς
καθηγητής,
b) καὶ ἔδωκεν ἀργίας
εἰς αὔριον.
ἕκαστος
ἐπανίεται οἴκοι.
ἐξῆλθον ἔξω.
ἀπέλυσεν ἡμᾶς
καθηγητής,
b) καὶ ἔδωκεν ἀργίας
εἰς αὔριον.
ἕκαστος
ἐπανίεται οἴκοι.
clāmātus
exīvī forās.
dīmīsit nōs
praeceptor,
et dedit fēriās
in crāstinum.
quisque
regreditur domī.
exīvī forās.
dīmīsit nōs
praeceptor,
et dedit fēriās
in crāstinum.
quisque
regreditur domī.
Discipulus
a) Εἰσέρχομαι
οἶκον τοῦ πατρός,
ἐκδύομαι ἱμάτια,
ἔσθησιν καθαρωτέραν,
ἐνδύομαι καθημερινήν.
b) αἰτῶ
(ἢ ἐρωτῶ
ἢ αὐτὸς λαμβάνω)
ὕδωρ πρὸς χεῖρας.
οἶκον τοῦ πατρός,
ἐκδύομαι ἱμάτια,
ἔσθησιν καθαρωτέραν,
ἐνδύομαι καθημερινήν.
b) αἰτῶ
(ἢ ἐρωτῶ
ἢ αὐτὸς λαμβάνω)
ὕδωρ πρὸς χεῖρας.
Intrō
domum patris,
exuō vestīmenta,
habitum mundiōrem,
induō cottīdiānum.
poscō
(aut rogō
aut ipse sūmō)
aquam ad manūs.
domum patris,
exuō vestīmenta,
habitum mundiōrem,
induō cottīdiānum.
poscō
(aut rogō
aut ipse sūmō)
aquam ad manūs.
Discipulus
a) ἐπ〈ε〉ιδὴ πεινῶ,
λέγω τῷ μου παιδί·
Θὲς τράπεζαν
〈καὶ〉 ἐπιτραπέζιον
καὶ χειρόμακτρον·
b) καὶ ἄπιθι
πρὸς τὴν κυρίαν σου,
〈καὶ〉 ἔνεγκε ἄρτον
καὶ προσφάγιον
c) 〈καὶ〉 πόσιν οἴνου
(ζύθου,
ἀρτυτοῦ,
ἀψινθίου,
γάλα〈κτο〉ς).
λέγω τῷ μου παιδί·
Θὲς τράπεζαν
〈καὶ〉 ἐπιτραπέζιον
καὶ χειρόμακτρον·
b) καὶ ἄπιθι
πρὸς τὴν κυρίαν σου,
〈καὶ〉 ἔνεγκε ἄρτον
καὶ προσφάγιον
c) 〈καὶ〉 πόσιν οἴνου
(ζύθου,
ἀρτυτοῦ,
ἀψινθίου,
γάλα〈κτο〉ς).
quoniam ēsuriō,
dīcō meō puerō:
Pōne mēnsam
et mantēle
〈et〉 mappam;
et vāde
ad tuam dominam,
et affer pānem
et pulmentārium
et pōtiōnem vīnī
(cervēsiae,
condītī,
absinthiī,
lactis).
dīcō meō puerō:
Pōne mēnsam
et mantēle
〈et〉 mappam;
et vāde
ad tuam dominam,
et affer pānem
et pulmentārium
et pōtiōnem vīnī
(cervēsiae,
condītī,
absinthiī,
lactis).
Discipulus
a) εἰπὲ τῇ ἐμῇ μητρὶ
ὅτι πάλιν
ἔχω ἐπανελθεῖν
εἰς οἶκον
τοῦ διδασ〈κάλου〉.
b)
c) διὰ τοῦτο οὖν
σπεῦδε
ἡμῖν ἐπιδίδειν
ἄριστον.
Ἠρίστησα ἀρκετῶς
καὶ πέπωκα.
ἐπὰν συνλέλεκται
τράπεζα
ἀνίστασα.
ἠγέρθην
πρὸς διφθέρας
(πρὸς πιν〈α〉κίδας).
ὅτι πάλιν
ἔχω ἐπανελθεῖν
εἰς οἶκον
τοῦ διδασ〈κάλου〉.
b)
c) διὰ τοῦτο οὖν
σπεῦδε
ἡμῖν ἐπιδίδειν
ἄριστον.
Ἠρίστησα ἀρκετῶς
καὶ πέπωκα.
ἐπὰν συνλέλεκται
τράπεζα
ἀνίστασα.
ἠγέρθην
πρὸς διφθέρας
(πρὸς πιν〈α〉κίδας).
dīc meae mātrī
quod iterum
habeō revertī
ad domum
magistrī.
ideō ergō
fēstīnā
nōbīs afferre
prandium.
Prandī sufficienter
et bibī.
remōtā
mēnsā
surrēxī.
surrēxī
ad īnstrūmenta
(ad cōdicēs).
quod iterum
habeō revertī
ad domum
magistrī.
ideō ergō
fēstīnā
nōbīs afferre
prandium.
Prandī sufficienter
et bibī.
remōtā
mēnsā
surrēxī.
surrēxī
ad īnstrūmenta
(ad cōdicēs).
Discipulus
a) ἔφη μοι
ὁ ἐμὸς παιδαγωγός·
Ὀψὲ ἠρίστησας.
τί πάσχεις σήμερον;
Οὐδὲν ἐγευσάμην.
b) Ἢ μήτι
νῆστις λούῃ,
ἐπ〈ε〉ιδὴ ὠφέλιμόν ἐστιν,
ἐπ〈ε〉ιδὴ ἐνωρότερον
ἀνιστάσεις;
c) Οὕτως πιστεύω
(γένοιτο).
Ἄγε οὖν
ἄγωμεν οἴκοι,
καὶ γὰρ πεινῶ.
ὁ ἐμὸς παιδαγωγός·
Ὀψὲ ἠρίστησας.
τί πάσχεις σήμερον;
Οὐδὲν ἐγευσάμην.
b) Ἢ μήτι
νῆστις λούῃ,
ἐπ〈ε〉ιδὴ ὠφέλιμόν ἐστιν,
ἐπ〈ε〉ιδὴ ἐνωρότερον
ἀνιστάσεις;
c) Οὕτως πιστεύω
(γένοιτο).
Ἄγε οὖν
ἄγωμεν οἴκοι,
καὶ γὰρ πεινῶ.
ait mihi
meus papās:
Sērō prandistī.
quid pateris hodiē?
Nihil gustāvī.
Aut numquid
iēiūnus lavāris,
quoniam ūtile est,
eōque temperius
surgis?
Sīc crēdō
(sīc fīat).
Age ergō
eāmus domum,
etenim ēsuriō.
meus papās:
Sērō prandistī.
quid pateris hodiē?
Nihil gustāvī.
Aut numquid
iēiūnus lavāris,
quoniam ūtile est,
eōque temperius
surgis?
Sīc crēdō
(sīc fīat).
Age ergō
eāmus domum,
etenim ēsuriō.
Discipulus
a) Ἐπίτασσον
τῷ συνδούλῳ
σχήσω γεῦμα
ἀπὸ βαλαν〈ε〉ίου.
b) πρόσθες θερμαντῆρα
καὶ πλείονας χύτρας,
ποίησον δεῖπνον,
θὲς ἄνθρακας
ἐν τῷ κοιτῶνι,
c) σάρισον τὴν οἰκίαν,
ἔνεγκε ὕδωρ.
τῷ συνδούλῳ
σχήσω γεῦμα
ἀπὸ βαλαν〈ε〉ίου.
b) πρόσθες θερμαντῆρα
καὶ πλείονας χύτρας,
ποίησον δεῖπνον,
θὲς ἄνθρακας
ἐν τῷ κοιτῶνι,
c) σάρισον τὴν οἰκίαν,
ἔνεγκε ὕδωρ.
Iniunge
tuō cōnservō
habeam gustāre
ā balneō.
appōne cucumam
et plūrēs ollās,
fac cēnam,
pōne carbōnēs
in mānsiōnem,
scopā hospitium,
affer aquam.
tuō cōnservō
habeam gustāre
ā balneō.
appōne cucumam
et plūrēs ollās,
fac cēnam,
pōne carbōnēs
in mānsiōnem,
scopā hospitium,
affer aquam.
Discipulus
a)
b) κάλυψον βάθρον
(στρώνησον τὴν κλίνην,
σύνθες στιβάδιον
καὶ ἀναστρώματα
ἔκτεινον),
θὲς καθαρώτερον.
b) κάλυψον βάθρον
(στρώνησον τὴν κλίνην,
σύνθες στιβάδιον
καὶ ἀναστρώματα
ἔκτεινον),
θὲς καθαρώτερον.
cooperī scamnum
(sterne lectum,
compōne stibadium
et strāgula
extende),
pōne mundiōrem.
Discipulus
ἄνοιξον ταμ〈ι〉εῖον,
διένεγκε οἰνοφόρα,
καὶ οἶνον,
ἔλαιον
καὶ γαρίδιον,
σιτίνην.
διένεγκε οἰνοφόρα,
καὶ οἶνον,
ἔλαιον
καὶ γαρίδιον,
σιτίνην.
aperī cellārium,
prōfer vāsa vīnāria,
et vīnum,
oleum
et liquāmen,
cervēsiam.
prōfer vāsa vīnāria,
et vīnum,
oleum
et liquāmen,
cervēsiam.
Discipulus
a) πρὸς ἀρτύματα
πίπεριν,
ὀπός,
κύμινον,
〈μικτὰ〉 ἀρτύματα,
ἅλας,
b) κρόμμυα καὶ σκόροδον,
κραμβία καὶ πράσα,
σεύτλια καὶ μολόχας,
ᾦα 〈καὶ〉 ἀσπαράγους,
κάρυα 〈καὶ〉 λόβια,
πίπεριν,
ὀπός,
κύμινον,
〈μικτὰ〉 ἀρτύματα,
ἅλας,
b) κρόμμυα καὶ σκόροδον,
κραμβία καὶ πράσα,
σεύτλια καὶ μολόχας,
ᾦα 〈καὶ〉 ἀσπαράγους,
κάρυα 〈καὶ〉 λόβια,
ad condīmenta
piper,
laser,
cumīnum,
mixta condīmenta,
salēs,
caepam et allium,
caulēs et porrōs,
bētās et malvās,
ōva et asparagōs,
nucēs et faselia,
piper,
laser,
cumīnum,
mixta condīmenta,
salēs,
caepam et allium,
caulēs et porrōs,
bētās et malvās,
ōva et asparagōs,
nucēs et faselia,
Discipulus
a) κοκκύμηλα 〈καὶ〉 ἄπια,
ὀπώρας 〈καὶ〉 θέρμους,
κινάρας 〈καὶ〉 βολβούς,
ῥαφάνους 〈καὶ〉 βουνιάδας,
b) τρώξιμα 〈καὶ〉 τάριχον,
ὄρυζαν 〈καὶ πτισάνην〉,
χόνδρον 〈καὶ〉 πίσον,
κύαμον,
ὀπώρας 〈καὶ〉 θέρμους,
κινάρας 〈καὶ〉 βολβούς,
ῥαφάνους 〈καὶ〉 βουνιάδας,
b) τρώξιμα 〈καὶ〉 τάριχον,
ὄρυζαν 〈καὶ πτισάνην〉,
χόνδρον 〈καὶ〉 πίσον,
κύαμον,
prūna et pira,
pōma et lupīnōs,
carduōs et bulbōs,
rādīcēs et nāpōs,
acētāria et salsum,
oryzam et tisanam,
alicam 〈et〉 pīsum,
fabam solidam,
pōma et lupīnōs,
carduōs et bulbōs,
rādīcēs et nāpōs,
acētāria et salsum,
oryzam et tisanam,
alicam 〈et〉 pīsum,
fabam solidam,
Discipulus
a) ὄξος 〈καὶ〉 ἄκρατον,
ἰχθύας 〈καὶ〉 κολοκύνθας,
χοιριδίου τίποτε
〈καὶ〉 δελφακίου
b) 〈καὶ〉 τάριχα κρέα,
λάρδου ὀλίγον,
ὀψώνιον
〈καὶ μικρὰς〉 ὀπώρας,
κράμβας θαλασσίας,
c) πληροῦν σταμνίον
〈ἀψινθίου〉,
καὶ ἄλλον ἀ〈ρτυτοῦ〉.
ἰχθύας 〈καὶ〉 κολοκύνθας,
χοιριδίου τίποτε
〈καὶ〉 δελφακίου
b) 〈καὶ〉 τάριχα κρέα,
λάρδου ὀλίγον,
ὀψώνιον
〈καὶ μικρὰς〉 ὀπώρας,
κράμβας θαλασσίας,
c) πληροῦν σταμνίον
〈ἀψινθίου〉,
καὶ ἄλλον ἀ〈ρτυτοῦ〉.
acētum et merum,
piscēs et cucurbitās,
porcīnae aliquid
et porcellīnae
et carnem salsam,
laridī quippiam,
obsōnium
et parva pōma,
caulēs marīnōs,
urceum plēnum
absinthiī,
et alium condītī.
piscēs et cucurbitās,
porcīnae aliquid
et porcellīnae
et carnem salsam,
laridī quippiam,
obsōnium
et parva pōma,
caulēs marīnōs,
urceum plēnum
absinthiī,
et alium condītī.
Discipulus
a) προένεγκε ἄμβικας
〈καὶ〉 φιάλην
(ἄμβιξ ποτήριον),
λαμπαδοφόρον,
κόσμησον 〈δελφικήν〉,
b) ῥαίνεσον ἄνθη
εἰς τρίκλινον,
θὲς ἄνθρακας
καὶ θυμιάματα,
πάντα ἑτοῖμα ἔχε.
〈καὶ〉 φιάλην
(ἄμβιξ ποτήριον),
λαμπαδοφόρον,
κόσμησον 〈δελφικήν〉,
b) ῥαίνεσον ἄνθη
εἰς τρίκλινον,
θὲς ἄνθρακας
καὶ θυμιάματα,
πάντα ἑτοῖμα ἔχε.
prōfer calicēs
et phialam
(calix, 〈calix〉),
cēriolārem,
ōrnā delphicam,
sparge flōrēs
in trīcliniō,
pōne carbōnēs
et thymiāmata,
omnia parāta habē.
et phialam
(calix, 〈calix〉),
cēriolārem,
ōrnā delphicam,
sparge flōrēs
in trīcliniō,
pōne carbōnēs
et thymiāmata,
omnia parāta habē.
Discipulus
a) εἰπὲ τῷ συνδούλῳ·
Γευσίμας βρώσεις
ποιησάντω〈ν〉,
b) ἐπ〈ε〉ιδὴ ἔχω
δειπνοῦντας
ἄνδρας μεγάλους
ἐρωτήσειν
καὶ ἀποδή〈μους〉.
Γευσίμας βρώσεις
ποιησάντω〈ν〉,
b) ἐπ〈ε〉ιδὴ ἔχω
δειπνοῦντας
ἄνδρας μεγάλους
ἐρωτήσειν
καὶ ἀποδή〈μους〉.
dīc tuō cōnservō:
Sapidōs cibōs
facia〈n〉t,
quoniam habeō
cēnātōrēs
virōs magnōs
rogāre
et peregrīnōs.
Sapidōs cibōs
facia〈n〉t,
quoniam habeō
cēnātōrēs
virōs magnōs
rogāre
et peregrīnōs.
Discipulus
a) Ἔκπλεξόν σε
ταχύτερον
ἵν᾿ ἐνωρότερον
λούωμεν.
b) Κατενέγκατε τὰ χρήματα
εἰς βαλαν〈εῖον〉
(καὶ ἀ〈λ〉λάξιμα),
ἄρατε τὰ σανδάλια
(ταλάρια,
ὑποδήματα).
c) θὲς ἐπιμελῶς,
καὶ πρόλαβε
τόπον εὔκαιρον,
ἵνα ἡδέως καταβῶμεν.
ταχύτερον
ἵν᾿ ἐνωρότερον
λούωμεν.
b) Κατενέγκατε τὰ χρήματα
εἰς βαλαν〈εῖον〉
(καὶ ἀ〈λ〉λάξιμα),
ἄρατε τὰ σανδάλια
(ταλάρια,
ὑποδήματα).
c) θὲς ἐπιμελῶς,
καὶ πρόλαβε
τόπον εὔκαιρον,
ἵνα ἡδέως καταβῶμεν.
Explicā tē
celerius
ut temperius
lavēmur.
Dēferte rēs
ad balneum
(mūtātōria),
tollite soleās
(et caligulās,
et calciāmenta).
pōne dīligenter,
et occupā
locum opportūnum,
ut suāviter dēscendāmus.
celerius
ut temperius
lavēmur.
Dēferte rēs
ad balneum
(mūtātōria),
tollite soleās
(et caligulās,
et calciāmenta).
pōne dīligenter,
et occupā
locum opportūnum,
ut suāviter dēscendāmus.
Discipulus
a) κακῶς ἀκούετε
εἰ οὐ ἀκολουθεῖτε.
σὺ πρόαγε
εἰς τοὔμπροσθε
σὺν ἐλαιοφόρῳ.
b) τί βραδύνεις;
βραδέως ποιεῖς,
β〈ρ〉αδὺς εἶ.
ἔπαρον τὰ χρήματα
καὶ βαλανάρια.
εἰ οὐ ἀκολουθεῖτε.
σὺ πρόαγε
εἰς τοὔμπροσθε
σὺν ἐλαιοφόρῳ.
b) τί βραδύνεις;
βραδέως ποιεῖς,
β〈ρ〉αδὺς εἶ.
ἔπαρον τὰ χρήματα
καὶ βαλανάρια.
male audītis
sī nōn sequēminī.
tū antecēde
in priōre
cum oleāriō.
quid morāris?
tardē facis,
tardus es.
tolle rēs
et balneāria.
sī nōn sequēminī.
tū antecēde
in priōre
cum oleāriō.
quid morāris?
tardē facis,
tardus es.
tolle rēs
et balneāria.
Discipulus
a) (βαλαν〈ε〉ῖον,
λουτρόν,
εἰσέλευσις,
βασιλική,
b) βάθρα,
θρόνοι,
βάθρα,
ἀποδυτήριον,
ἀποθετήριον,
c) νηρά,
ἐμβατή,
ἀφιδρωτή〈ριον〉,
πρώτυδρον,
ἀλλαξιμάριον,
λουτρόν,
εἰσέλευσις,
βασιλική,
b) βάθρα,
θρόνοι,
βάθρα,
ἀποδυτήριον,
ἀποθετήριον,
c) νηρά,
ἐμβατή,
ἀφιδρωτή〈ριον〉,
πρώτυδρον,
ἀλλαξιμάριον,
(balineum,
lavācrum,
introitus,
basilica,
podiola,
sedīlia,
scamna,
dēvestītōrium,
dēpositōrium,
recentāria,
solium,
assa,
prīma cella,
dēlātōrium,
lavācrum,
introitus,
basilica,
podiola,
sedīlia,
scamna,
dēvestītōrium,
dēpositōrium,
recentāria,
solium,
assa,
prīma cella,
dēlātōrium,
Discipulus
a) ὀψιμαγεῖον,
ἀναβολάνιν,
λινοῦδιν,
σημειωτή,
δελματικόν,
b) λιτὴ ὀθόνη,
κεφαλόδεσμος,
κρήδεμνον,
κάτοπτρον,
κτένιν,
κόγχη.)
ἀναβολάνιν,
λινοῦδιν,
σημειωτή,
δελματικόν,
b) λιτὴ ὀθόνη,
κεφαλόδεσμος,
κρήδεμνον,
κάτοπτρον,
κτένιν,
κόγχη.)
faciāle,
anabolāre,
līnea,
clāvāta,
dalmatica,
pūra lintea,
capitulāre,
pericrānon,
speculum,
pecten,
concha.)
anabolāre,
līnea,
clāvāta,
dalmatica,
pūra lintea,
capitulāre,
pericrānon,
speculum,
pecten,
concha.)
Discipulus
a) εἰσῆλθον
εἰς ἀλειπτ〈ή〉ριον,
ᾐτησάμην λήκυθον.
Δὸς ἔλ〈α〉ιον,
ἄλ〈ε〉ιψόν με,
b) 〈καὶ〉 σύντριψον
ὅλον τὸ σῶμα
ἔνθεν καὶ ἔνθεν.
ἄγωμεν ἔσω
(καταβῶμε〈ν〉).
εἰς ἀλειπτ〈ή〉ριον,
ᾐτησάμην λήκυθον.
Δὸς ἔλ〈α〉ιον,
ἄλ〈ε〉ιψόν με,
b) 〈καὶ〉 σύντριψον
ὅλον τὸ σῶμα
ἔνθεν καὶ ἔνθεν.
ἄγωμεν ἔσω
(καταβῶμε〈ν〉).
intrāvī
in unctōria,
poposcī gutum.
Dā oleum,
ungue mē,
et cōnfricā
tōtum corpus
hinc et inde.
eāmus intrō
(dēscendāmus).
in unctōria,
poposcī gutum.
Dā oleum,
ungue mē,
et cōnfricā
tōtum corpus
hinc et inde.
eāmus intrō
(dēscendāmus).
Discipulus
a) ἤδη ἵδρωσα 〈λίαν〉
(πάνυ).
εἰς ἐμβατὴν ἄγωμεν.
ἀποχωρεῖτε·
βυθίσαι θέλω.
b) βάλε ὕδωρ
ἐκ κολυφυστῆρος.
ἀνάβα.
c) ἄγωμεν ἔξω
πρὸς τὴν κολυμβήθραν
(πρὸς εὔριπον)·
ἵνα πέμψω κολυμβῆσαι
(νήχειν).
(πάνυ).
εἰς ἐμβατὴν ἄγωμεν.
ἀποχωρεῖτε·
βυθίσαι θέλω.
b) βάλε ὕδωρ
ἐκ κολυφυστῆρος.
ἀνάβα.
c) ἄγωμεν ἔξω
πρὸς τὴν κολυμβήθραν
(πρὸς εὔριπον)·
ἵνα πέμψω κολυμβῆσαι
(νήχειν).
iam sūdāvī valdē
(valdē).
eāmus ad solium.
recēdite:
ūrīnārī volō.
mitte aquam
dē fistulā.
dēscende.
eāmus forās
ad natātōriam
(ad eurīpum);
immittam natāre
(natāre).
(valdē).
eāmus ad solium.
recēdite:
ūrīnārī volō.
mitte aquam
dē fistulā.
dēscende.
eāmus forās
ad natātōriam
(ad eurīpum);
immittam natāre
(natāre).
Discipulus
a) δὸς ξύστραν,
ἀπόξυσόν με.
δὸς σάβανα,
b) ἐκμάξατέ μου
τὴν κεφαλὴν 〈καὶ〉 ὤμους,
στῆθος 〈καὶ〉 γαστέρα,
χεῖρας 〈καὶ〉 πλευρά,
c) νῶτον 〈καὶ〉 μηρούς,
γόνατα 〈καὶ〉 σκέλη,
πόδας καὶ πτέρνας,
καταδύματα.
ἀπόξυσόν με.
δὸς σάβανα,
b) ἐκμάξατέ μου
τὴν κεφαλὴν 〈καὶ〉 ὤμους,
στῆθος 〈καὶ〉 γαστέρα,
χεῖρας 〈καὶ〉 πλευρά,
c) νῶτον 〈καὶ〉 μηρούς,
γόνατα 〈καὶ〉 σκέλη,
πόδας καὶ πτέρνας,
καταδύματα.
dā strigilem,
dēstringe mē.
dā sabana,
extergite mē,
caput et umerōs,
pectus et ventrem,
manūs et latera,
dorsum et femora,
genua et crūra,
pedēs et calcānea,
pelmata.
dēstringe mē.
dā sabana,
extergite mē,
caput et umerōs,
pectus et ventrem,
manūs et latera,
dorsum et femora,
genua et crūra,
pedēs et calcānea,
pelmata.
Discipulus
a) ὑπάγετε,
ἐνδύσασθε ὑμᾶς
καθαρ〈ε〉ίως 〈καὶ〉 καλῶς.
δὸς ἱμάτια
ἵνα ἐνδύσωμαι.
b) ἐνείλησον
τὸν κύριον
καὶ ἔνδυσον αὐτόν·
μετά μου ἐλθάτω.
ἐνδύσασθε ὑμᾶς
καθαρ〈ε〉ίως 〈καὶ〉 καλῶς.
δὸς ἱμάτια
ἵνα ἐνδύσωμαι.
b) ἐνείλησον
τὸν κύριον
καὶ ἔνδυσον αὐτόν·
μετά μου ἐλθάτω.
īte,
vestīte vōs
munde et bene.
dā vestīmenta
ut vestiam mē.
involve
tuum dominum
et vestī illum;
mēcum veniat.
vestīte vōs
munde et bene.
dā vestīmenta
ut vestiam mē.
involve
tuum dominum
et vestī illum;
mēcum veniat.
Discipulus
a) (Εὖ ἐλούσασθε,
εὖ σοι ἔστω,
εὖ ὑμῖν ἔστω,
εὖ λούετε,
εὖ λέλουκας,
b) εὖ λοῦσαι,
εὖ λοῦ,)
καλῶς ἐλούσω.
ὑγίαινε, κύριε,
εὖ σοι ἔστω.
εὖ σοι ἔστω,
εὖ ὑμῖν ἔστω,
εὖ λούετε,
εὖ λέλουκας,
b) εὖ λοῦσαι,
εὖ λοῦ,)
καλῶς ἐλούσω.
ὑγίαινε, κύριε,
εὖ σοι ἔστω.
(Salvōs lōtōs,
bene tibi sit,
bene vōbīs sit,
bene lavāte,
salvus lōtus,
bene lavā,
bene lavā,)
salvum lōtum.
valē, domine,
bene tibi sit.
bene tibi sit,
bene vōbīs sit,
bene lavāte,
salvus lōtus,
bene lavā,
bene lavā,)
salvum lōtum.
valē, domine,
bene tibi sit.
Discipulus
a) Σύλλεξον τὰ χρήματα
〈καὶ τ〉ὰ λοιπὰ ἀναγκαῖα.
ἀκολούθησον ἡμᾶς
(ἀκολούθησόν 〈με〉),
ἄγωμεν οἶκον.
b) καλὸν βαλαν〈ε〉ῖον,
θε〈ρμῶ〉ς λούει
(εὐκράτως).
χαρίζομαι
τῷ βαλανεῖ.
〈καὶ τ〉ὰ λοιπὰ ἀναγκαῖα.
ἀκολούθησον ἡμᾶς
(ἀκολούθησόν 〈με〉),
ἄγωμεν οἶκον.
b) καλὸν βαλαν〈ε〉ῖον,
θε〈ρμῶ〉ς λούει
(εὐκράτως).
χαρίζομαι
τῷ βαλανεῖ.
Collige rēs
et reliqua necessāria.
sequere nōs
(sequere mē),
eāmus domī.
bonum balneum,
calidē lavat
(temperātē).
grātiās agō
balneātōrī.
et reliqua necessāria.
sequere nōs
(sequere mē),
eāmus domī.
bonum balneum,
calidē lavat
(temperātē).
grātiās agō
balneātōrī.
Discipulus
Θέλω αὐτῷ 〈 . . . 〉
ὡς ἀσφαλίσητε.
Σβέσατε λαμπτῆρας
〈καὶ〉 τὴν 〈ἐσ〉χάραν
ἐπιμελῶς καλύψατε.
ἄπιτε κοιμᾶσθαι.
ὡς ἀσφαλίσητε.
Σβέσατε λαμπτῆρας
〈καὶ〉 τὴν 〈ἐσ〉χάραν
ἐπιμελῶς καλύψατε.
ἄπιτε κοιμᾶσθαι.
Volō illī 〈 . . . 〉
quōmodo tūta faciātis.
Exstinguite lūmināria
et focum
dīligenter cooperīte.
īte pausātum.
quōmodo tūta faciātis.
Exstinguite lūmināria
et focum
dīligenter cooperīte.
īte pausātum.
Discipulus
a) Τίς οὕτως ποιεῖ,
〈κύριε,〉
ὡς σύ,
ἵνα τοσοῦτον πίῃς;
b) τί εἰρήκασι
οἱ ἰδόντες σε τοιοῦτον;
ὅτι οὐδέποτε
ἔξω ἐδείπνησας
ὣς ἀπλήστως;
c) τοῦτο δὲ πρέπει
φρόνιμον
οἰκοδεσπότην
ἰδιοπράγμονα
(ὃς ἄλλοις συμβουλεύει)
ἑα〈υ〉τὸν εὐθύνειν;
〈κύριε,〉
ὡς σύ,
ἵνα τοσοῦτον πίῃς;
b) τί εἰρήκασι
οἱ ἰδόντες σε τοιοῦτον;
ὅτι οὐδέποτε
ἔξω ἐδείπνησας
ὣς ἀπλήστως;
c) τοῦτο δὲ πρέπει
φρόνιμον
οἰκοδεσπότην
ἰδιοπράγμονα
(ὃς ἄλλοις συμβουλεύει)
ἑα〈υ〉τὸν εὐθύνειν;
Quis sīc facit,
domine,
quōmodo tū,
ut tantum bibis?
quid dīcent
quī tē vīdērunt tālem?
quod numquam
forīs cēnāstī
tam aviditer?
ita hoc decet
sapientem
patrem familiās
suī negōtiī
(quī aliīs cōnsilia dat)
semet ipsum regere?
domine,
quōmodo tū,
ut tantum bibis?
quid dīcent
quī tē vīdērunt tālem?
quod numquam
forīs cēnāstī
tam aviditer?
ita hoc decet
sapientem
patrem familiās
suī negōtiī
(quī aliīs cōnsilia dat)
semet ipsum regere?
Discipulus
a) οὐ δύναται
ἀσχημονέστερα
οὔτε αἰσχρότερον
συμβῆναι
ἢ ἐχθὲς ἔπραξας.
b) Ἐμὲ δὲ λίαν
καταισχύνει.
Τί λέγουσιν ἄλλοι
ἐν τῇ σῇ ἀπουσίᾳ;
c) δυσφημίαν μεγίστην
σοὶ ἐπλήρωσας.
συνέβη πρὸς ταῦτα
μεγά〈λη〉 ἀποσημείωσις
ἐκ τοιαύτης ἀκρασίας.
d) δέομαί σου
μὴ ὕστερον
τοιοῦτο ποιήσῃς.
ἀσχημονέστερα
οὔτε αἰσχρότερον
συμβῆναι
ἢ ἐχθὲς ἔπραξας.
b) Ἐμὲ δὲ λίαν
καταισχύνει.
Τί λέγουσιν ἄλλοι
ἐν τῇ σῇ ἀπουσίᾳ;
c) δυσφημίαν μεγίστην
σοὶ ἐπλήρωσας.
συνέβη πρὸς ταῦτα
μεγά〈λη〉 ἀποσημείωσις
ἐκ τοιαύτης ἀκρασίας.
d) δέομαί σου
μὴ ὕστερον
τοιοῦτο ποιήσῃς.
nōn potest
turpius
nec ignōminiōsius
ēvenīre
quam herī gessistī.
Mē certē valdē
pudet.
Quid dīcunt aliī
in absentiā tuā?
īnfāmiam maximam
tibi cumulāstī.
accidit ad haec
grandis dēnotātiō
dē tālī intemperantiā.
rogō tē
nē posteā
tāle faciās.
turpius
nec ignōminiōsius
ēvenīre
quam herī gessistī.
Mē certē valdē
pudet.
Quid dīcunt aliī
in absentiā tuā?
īnfāmiam maximam
tibi cumulāstī.
accidit ad haec
grandis dēnotātiō
dē tālī intemperantiā.
rogō tē
nē posteā
tāle faciās.
Discipulus
a) ἀλλὰ νῦν μήτι
ἐξεράσαι θέλεις;
καὶ θαυμάζω
τί ἔπαθες.
b) Οὐκ οἶδα τί λέξω,
οὕτως γὰρ
τεθορύβημαι
ἵνα λόγον μηδενὶ
δυνήσω 〈ἀποδοῦναι〉.
ἐξεράσαι θέλεις;
καὶ θαυμάζω
τί ἔπαθες.
b) Οὐκ οἶδα τί λέξω,
οὕτως γὰρ
τεθορύβημαι
ἵνα λόγον μηδενὶ
δυνήσω 〈ἀποδοῦναι〉.
sed modo numquid
vomere vīs?
et mīror
quae passus es.
Nesciō quid dīcam,
ita enim
perturbātus sum
ut ratiōnem nūllī
possim reddere.
vomere vīs?
et mīror
quae passus es.
Nesciō quid dīcam,
ita enim
perturbātus sum
ut ratiōnem nūllī
possim reddere.
Discipulus
a) Κλείσατε, παῖδες,
τὰς θύρας
καὶ τὰς θ〈υ〉ρίδας,
ἐπίθετε τοὺς μοχλούς,
b) παράθετε σταμνίον.
ἄπιτε 〈(ὑπάγετε)〉,
ἀναπαύσασθε.
τὰς θύρας
καὶ τὰς θ〈υ〉ρίδας,
ἐπίθετε τοὺς μοχλούς,
b) παράθετε σταμνίον.
ἄπιτε 〈(ὑπάγετε)〉,
ἀναπαύσασθε.
Claudite, puerī,
ōstia
et fenestrās,
impōnite serās,
adpōnite necessārium.
īte (īte),
pausāte.
ōstia
et fenestrās,
impōnite serās,
adpōnite necessārium.
īte (īte),
pausāte.
Discipulus
a) Περὶ ἀγρυπνιῶν
καὶ τῶν κατ’ ἀγορὰν πραγμάτων.
b) (ἀγρυπνία,
ἀγρυπνῶ,
ἀγρυπνήσω,
ἀγρυπνήσατε,
ἀγρυπνήσομεν,
c) ἕσπερον,
ὀψέ,
σκοτ〈ε〉ινόν,
σκοτῶδες,
μέσον νυκτός,
ἀλεκτοροφωνία,
ἀλεκτορόκοκκυ,
ὕπνος,
d) νυστάζω,
ἐκοιμήθην,
ἀντεγρήγορα,
ἀλέκτωρ ἐκόκκυσεν.)
e) Ἐγείρου, παῖ,
ἀνίστασον ταχ〈ύ〉τερον
καὶ ἀγρύπνησον
καλῇ ἐκβάσει.
κατὰ τὴν δύναμιν
τῆς εἰδήσεως μου,
f) οὕτως φανεῖς
ἐν τῇ σῇ ἀγορεύσει
εἰς αὔριον.
καὶ τῶν κατ’ ἀγορὰν πραγμάτων.
b) (ἀγρυπνία,
ἀγρυπνῶ,
ἀγρυπνήσω,
ἀγρυπνήσατε,
ἀγρυπνήσομεν,
c) ἕσπερον,
ὀψέ,
σκοτ〈ε〉ινόν,
σκοτῶδες,
μέσον νυκτός,
ἀλεκτοροφωνία,
ἀλεκτορόκοκκυ,
ὕπνος,
d) νυστάζω,
ἐκοιμήθην,
ἀντεγρήγορα,
ἀλέκτωρ ἐκόκκυσεν.)
e) Ἐγείρου, παῖ,
ἀνίστασον ταχ〈ύ〉τερον
καὶ ἀγρύπνησον
καλῇ ἐκβάσει.
κατὰ τὴν δύναμιν
τῆς εἰδήσεως μου,
f) οὕτως φανεῖς
ἐν τῇ σῇ ἀγορεύσει
εἰς αὔριον.
Dē lucubrīs
et negōtiīs forēnsibus.
(lucubrum,
lucubrō,
lucubrābō,
lucubrāte,
lucubrāmus,
vesper,
sērō,
obscūrum,
tenebrōsum,
media nox,
pullī cantum,
gallicinium,
somnus,
dormītō,
ēdormīvī,
revigilāvī,
pullus cantāvit.)
Levā tē, puer,
surge celerius
et lucubrā
bonō ēventū.
iūxtā posse
scientiae meae,
sīc pārēbis
in recitātiōne tuā
in crāstinum.
et negōtiīs forēnsibus.
(lucubrum,
lucubrō,
lucubrābō,
lucubrāte,
lucubrāmus,
vesper,
sērō,
obscūrum,
tenebrōsum,
media nox,
pullī cantum,
gallicinium,
somnus,
dormītō,
ēdormīvī,
revigilāvī,
pullus cantāvit.)
Levā tē, puer,
surge celerius
et lucubrā
bonō ēventū.
iūxtā posse
scientiae meae,
sīc pārēbis
in recitātiōne tuā
in crāstinum.
Discipulus
a) Ἀνάπαυσον ὀλίγον
ἐν ᾧ προέρχεται
ὁ κύ〈ριός〉 μου,
〈ὁ πατήρ〉 σου,
b) εἰς ἀγορὰν (ἀγορᾷ)
ὄρθρου
(αὐγῇ ἡμέρας)·
ὃς πάνυ ὀρθρεύει,
c) ἐπ〈ε〉ιδὴ ἔπαρχος,
ὑπατικός,
〈καὶ〉 λόγιος
καὶ ἡγεμὼν
〈καὶ〉 ἐπίτροπος
προῆλθον.
ἐν ᾧ προέρχεται
ὁ κύ〈ριός〉 μου,
〈ὁ πατήρ〉 σου,
b) εἰς ἀγορὰν (ἀγορᾷ)
ὄρθρου
(αὐγῇ ἡμέρας)·
ὃς πάνυ ὀρθρεύει,
c) ἐπ〈ε〉ιδὴ ἔπαρχος,
ὑπατικός,
〈καὶ〉 λόγιος
καὶ ἡγεμὼν
〈καὶ〉 ἐπίτροπος
προῆλθον.
Requiēsce modicē
dum prōcēdit
dominus meus,
pater tuus,
ad forum (forum)
ante lūcem
(albēscente diē);
quī satis manicat,
quoniam praefectus,
praeses,
et ratiōnālis
et dux
et prōcūrātor
prōcessērunt.
dum prōcēdit
dominus meus,
pater tuus,
ad forum (forum)
ante lūcem
(albēscente diē);
quī satis manicat,
quoniam praefectus,
praeses,
et ratiōnālis
et dux
et prōcūrātor
prōcessērunt.
Discipulus
a) ἀκούεις τὴν φωνὴν
τοῦ κήρυκος
κράζοντα
τοὺς πρωτοπολίτας
καὶ πολιτικο〈ύ〉ς.
b) ἕκαστος διο〈ι〉κεῖ
τὰ αὑτοῦ μέρη·
ἔπαρχος
ἐσθῆτα στρατιωτικήν,
c) ὑπατικὸς
ἵππους δοκιμήσει,
〈λόγιος〉
χρυσοῦ καὶ ἀργύρου
μορφήν,
d) ὁ ἡγεμὼν
νεολέκτους,
λόγιος
κτήματα ἀπὸ προστίμου
χόρτου καὶ κριθῶν
〈καὶ〉 -----,
e) ἐπίτροπος
σῖτον 〈καὶ〉 βρέγμα,
ἑκατόνταρχοι
τοῦ χαλκοῦ πρόστιμον.
τοῦ κήρυκος
κράζοντα
τοὺς πρωτοπολίτας
καὶ πολιτικο〈ύ〉ς.
b) ἕκαστος διο〈ι〉κεῖ
τὰ αὑτοῦ μέρη·
ἔπαρχος
ἐσθῆτα στρατιωτικήν,
c) ὑπατικὸς
ἵππους δοκιμήσει,
〈λόγιος〉
χρυσοῦ καὶ ἀργύρου
μορφήν,
d) ὁ ἡγεμὼν
νεολέκτους,
λόγιος
κτήματα ἀπὸ προστίμου
χόρτου καὶ κριθῶν
〈καὶ〉 -----,
e) ἐπίτροπος
σῖτον 〈καὶ〉 βρέγμα,
ἑκατόνταρχοι
τοῦ χαλκοῦ πρόστιμον.
audīs vōcem
praecōnis
citantem
decuriōnēs
et cīvēs.
quisquis exigit
suās partēs:
praefectus
vestem mūnerālem,
praeses
equōs probābilēs,
〈ratiōnālis〉
aurī et argentī
speciem,
dux
tīrōnēs,
ratiōnālis
pecūniās dē pretiō
faenī et hordeī
et -----,
prōcūrātor
trīticum et bracem,
centuriōnēs
aerāminis pretium.
praecōnis
citantem
decuriōnēs
et cīvēs.
quisquis exigit
suās partēs:
praefectus
vestem mūnerālem,
praeses
equōs probābilēs,
〈ratiōnālis〉
aurī et argentī
speciem,
dux
tīrōnēs,
ratiōnālis
pecūniās dē pretiō
faenī et hordeī
et -----,
prōcūrātor
trīticum et bracem,
centuriōnēs
aerāminis pretium.
Discipulus
a) γίνεται ὥρα τρίτη.
εἰσέρχουσιν παράκλητ〈ο〉ι,
δικολόγοι,
σχολαστικοί,
φωνηθέντες
εἰς ἀπόρρητον
τοῦ ἰδίου κριτοῦ.
b) πράξουσιν
πλείστας αἰτίας,
ἕκαστος ὡς δύναται
κατὰ τὴν
τῶν γραμμάτων
ἐμπ〈ε〉ιρίαν.
εἰσέρχουσιν παράκλητ〈ο〉ι,
δικολόγοι,
σχολαστικοί,
φωνηθέντες
εἰς ἀπόρρητον
τοῦ ἰδίου κριτοῦ.
b) πράξουσιν
πλείστας αἰτίας,
ἕκαστος ὡς δύναται
κατὰ τὴν
τῶν γραμμάτων
ἐμπ〈ε〉ιρίαν.
fit hōra tertia.
ingrediuntur advocātī,
causidicī,
scholasticī,
ēvocātī
in sēcrētārium
iūdicis suī.
agunt
plūrēs causās,
quisque ut potest
secundum
litterārum
fācundiam.
ingrediuntur advocātī,
causidicī,
scholasticī,
ēvocātī
in sēcrētārium
iūdicis suī.
agunt
plūrēs causās,
quisque ut potest
secundum
litterārum
fācundiam.
Discipulus
a) εἰσὶν καὶ προφάσεις
ἐν τῇ τῶν χρόνων
διορίσει,
ποίας σήμερον
πιστεύω διορισμένας.
b) ἔκτοτε οὖν
καταβαίνει ὑπατικὸς
τὸ βῆμα
καθη〈σό〉μενος.
c) στρωννύεται βῆμα,
καταβαίνει ὁ κριτὴς
βῆμα,
d) καὶ οὕτως τῇ φωνῇ
τοῦ κήρυκος
κελεύει
σταθῆναι προσώπους.
ἐν τῇ τῶν χρόνων
διορίσει,
ποίας σήμερον
πιστεύω διορισμένας.
b) ἔκτοτε οὖν
καταβαίνει ὑπατικὸς
τὸ βῆμα
καθη〈σό〉μενος.
c) στρωννύεται βῆμα,
καταβαίνει ὁ κριτὴς
βῆμα,
d) καὶ οὕτως τῇ φωνῇ
τοῦ κήρυκος
κελεύει
σταθῆναι προσώπους.
sunt et causae
in temporum
fīnem,
quās hodiē
crēdō terminandās.
exinde
dēscendit praeses
ad tribūnal
sessūrus.
sternitur tribūnal,
cōnscendit iūdex
tribūnal,
et sīc vōce
praecōnis
iubet
sistī persōnās.
in temporum
fīnem,
quās hodiē
crēdō terminandās.
exinde
dēscendit praeses
ad tribūnal
sessūrus.
sternitur tribūnal,
cōnscendit iūdex
tribūnal,
et sīc vōce
praecōnis
iubet
sistī persōnās.
Discipulus
a) ἔνοχος στάθηται
λῃστής,
ἐξετάζεται
κατὰ τὴν ποίησιν
b) (βασανίζεται,
βασανιστὴς κρούει
αὐτῷ τὸ σ〈τ〉ῆθος,
στρεβλοῦται,
συστέλλεται,
αὐξάνει,
c) μαστιγοῦται,
ἀποξύλαις δέρεται,
διέρχεται τάξιν
τῶν βασανισμάτων),
καὶ ἔτι ἀρνεῖ.
d) κολασμένος
(ὤλετο κολάσει,
ἀπάγεται ἐπὶ ξίφος).
λῃστής,
ἐξετάζεται
κατὰ τὴν ποίησιν
b) (βασανίζεται,
βασανιστὴς κρούει
αὐτῷ τὸ σ〈τ〉ῆθος,
στρεβλοῦται,
συστέλλεται,
αὐξάνει,
c) μαστιγοῦται,
ἀποξύλαις δέρεται,
διέρχεται τάξιν
τῶν βασανισμάτων),
καὶ ἔτι ἀρνεῖ.
d) κολασμένος
(ὤλετο κολάσει,
ἀπάγεται ἐπὶ ξίφος).
reus sistitur
latrō,
interrogātur
secundum merita
(torquētur,
quaestiōnārius pulsat
eī pectus,
vexātur,
suspenditur,
crēscit,
flagellātur,
fūstibus vāpulat,
pertrānsit ōrdinem
tormentōrum),
et adhūc negat.
pūniendus est
(perit poenā,
dūcitur ad gladium).
latrō,
interrogātur
secundum merita
(torquētur,
quaestiōnārius pulsat
eī pectus,
vexātur,
suspenditur,
crēscit,
flagellātur,
fūstibus vāpulat,
pertrānsit ōrdinem
tormentōrum),
et adhūc negat.
pūniendus est
(perit poenā,
dūcitur ad gladium).
Discipulus
a) εἶτα ἄλλος
στάθηται,
ἀναίτιος,
τίνι πάρεστιν
μεγά〈λη〉 δικολογία,
b) καὶ ἄνδρες δεδιδαγμένοι
πάρ〈ε〉ισιν αὐτῷ.
οὗτος δὲ σχήσει
〈καλὴν〉 ἔκβασιν·
ἀπολύεται.
στάθηται,
ἀναίτιος,
τίνι πάρεστιν
μεγά〈λη〉 δικολογία,
b) καὶ ἄνδρες δεδιδαγμένοι
πάρ〈ε〉ισιν αὐτῷ.
οὗτος δὲ σχήσει
〈καλὴν〉 ἔκβασιν·
ἀπολύεται.
deinde alter
sistitur,
innocēns,
cui adest
grande patrōcinium,
et virī dīsertī
adsunt illī.
hic etenim habēbit
〈bonum〉 ēventum:
absolvitur.
sistitur,
innocēns,
cui adest
grande patrōcinium,
et virī dīsertī
adsunt illī.
hic etenim habēbit
〈bonum〉 ēventum:
absolvitur.
Discipulus
a) μάρτυρες
καλῶς ἦλθον
ἐν τῇ αὐτοῦ αἰτίᾳ,
ἄτερ ὕβριν
λελυμένοι εἰσίν.
b) αὕτη ἡ αἰτία εἶχεν
πολυτελῆ
ἀπολογίαν,
c) καὶ πίστιν
τῆς ἀληθ〈ε〉ίας
μετὰ πράξεις
ἀπέθηκεν
εἷς ἕκαστος.
καλῶς ἦλθον
ἐν τῇ αὐτοῦ αἰτίᾳ,
ἄτερ ὕβριν
λελυμένοι εἰσίν.
b) αὕτη ἡ αἰτία εἶχεν
πολυτελῆ
ἀπολογίαν,
c) καὶ πίστιν
τῆς ἀληθ〈ε〉ίας
μετὰ πράξεις
ἀπέθηκεν
εἷς ἕκαστος.
testēs
bene vēnērunt
in suā causā,
sine iniūriā
absolūtī sunt.
haec causa habuit
idōneam
dēfēnsiōnem,
et fidem
vēritātis
apud ācta
dēposuit
ūnus quisque.
bene vēnērunt
in suā causā,
sine iniūriā
absolūtī sunt.
haec causa habuit
idōneam
dēfēnsiōnem,
et fidem
vēritātis
apud ācta
dēposuit
ūnus quisque.