Colloquiium Leidense-Stephani
This text was generously provided by Eleanor Dickey, with permission from OUP.
Περὶ συναναστροφῆς.
καθημερινὴ
συναναστροφή.
Ἀρχώμεθα γράφειν
ὅλης τῆς ἡμέρας
συναναστροφήν.
Incipit hermēneumata,
id est librī XII.
Dē conversātiōne.
cottīdiāna
conversātiō.
Incipiāmus scrībere
tōtīus diēī
conversātiōnem.
id est librī XII.
Dē conversātiōne.
cottīdiāna
conversātiō.
Incipiāmus scrībere
tōtīus diēī
conversātiōnem.
Persōnae
Discipulus
Discipulus
Discipulus
a) Ἡμέρα·
ἥλιος
ἀνέτειλεν.
(ἡλίου ἀνατολή,
φῶς,
φάος)
b) ἤδη φωτίζει.
(ἠώς,
πρὸ φάους)
c) πρωῒ
ἐγείρομαι.
ἠγέρθη
ἐκ τῆς κλίνης
(κλίνη).
d) ἐγρηγόρησεν
ἐχθὲς
ἐπὶ πολύ.
e) ἔνδυσόν μοι·
δὸς ἐμοὶ
ὑποδήματα
καὶ τοὺς πίλους
καὶ ἀναξυ〈ρί〉δας.
ἤδη ὑπεδέθην.
ἥλιος
ἀνέτειλεν.
(ἡλίου ἀνατολή,
φῶς,
φάος)
b) ἤδη φωτίζει.
(ἠώς,
πρὸ φάους)
c) πρωῒ
ἐγείρομαι.
ἠγέρθη
ἐκ τῆς κλίνης
(κλίνη).
d) ἐγρηγόρησεν
ἐχθὲς
ἐπὶ πολύ.
e) ἔνδυσόν μοι·
δὸς ἐμοὶ
ὑποδήματα
καὶ τοὺς πίλους
καὶ ἀναξυ〈ρί〉δας.
ἤδη ὑπεδέθην.
Diēs:
sōl
ortus est.
(sōlis ortus,
lūx,
lūmen)
iam lūcet.
(aurōra,
ante lūcem)
māne
surgō.
surrēxit
dē lectō
(lectum).
vigilāvit
herī
diū.
vestī mē:
dā mihi
calciāmenta
et udōnēs
et brācās.
iam calceātus sum.
Discipulus
a) ἔνεγκε
ὕδωρ πρὸς χεῖρας.
(ὕδωρ,
κόγχη)
b) χεῖρες
ῥυπαραί εἰσιν.
c) (ῥύπος,
πηλός,
σήπων,
λίπος,
λελιπωμένον)
d) νίπτω·
ἤδη ἐνιψάμην
τὰς ἐμὰς χεῖρας
καὶ τὴν ὄψιν.
e) καταμάσσω.
(ἀκμὴν οὐ κατέμαξα,
κατέ〈μ〉αξα)
προέρχομαι
ἔξω
ἐκ τοῦ κοιτῶνος.
ὕδωρ πρὸς χεῖρας.
(ὕδωρ,
κόγχη)
b) χεῖρες
ῥυπαραί εἰσιν.
c) (ῥύπος,
πηλός,
σήπων,
λίπος,
λελιπωμένον)
d) νίπτω·
ἤδη ἐνιψάμην
τὰς ἐμὰς χεῖρας
καὶ τὴν ὄψιν.
e) καταμάσσω.
(ἀκμὴν οὐ κατέμαξα,
κατέ〈μ〉αξα)
προέρχομαι
ἔξω
ἐκ τοῦ κοιτῶνος.
affer
aquam manibus.
(aqua,
concha)
manūs
sordidae sunt.
(sordēs,
lutum,
sāpō,
unctum,
unctātum)
lavō:
iam lāvī
meās manūs
et faciem.
tergō.
(adhūc nōn tersī,
tersī)
prōcēdō
forīs
dē cubiculō.
aquam manibus.
(aqua,
concha)
manūs
sordidae sunt.
(sordēs,
lutum,
sāpō,
unctum,
unctātum)
lavō:
iam lāvī
meās manūs
et faciem.
tergō.
(adhūc nōn tersī,
tersī)
prōcēdō
forīs
dē cubiculō.
Discipulus
a) Ἔρχομαι
(ἀπέρχομαι)
εἰς τὴν σχολήν.
(ἀπέρχομαι)
εἰς τὴν σχολήν.
Veniō
(vādō)
in scholam.
(vādō)
in scholam.
Discipulus
a) πρῶτον
ἀσπάζομαι
τὸν διδάσκαλον,
ὃς ἐμὲ
ἀντησπάσατο.
b) Χαῖρε, διδάσκαλε.
χαίρετε, συμμαθηταί
(μαθηταί).
c) συμμαθηταί,
τόπον
ἐμοὶ
δότε
ἐμόν.
d) (βάθρον,
ὑποπόδιον,
δίφρος)
σύναγέ σε.
ἀσπάζομαι
τὸν διδάσκαλον,
ὃς ἐμὲ
ἀντησπάσατο.
b) Χαῖρε, διδάσκαλε.
χαίρετε, συμμαθηταί
(μαθηταί).
c) συμμαθηταί,
τόπον
ἐμοὶ
δότε
ἐμόν.
d) (βάθρον,
ὑποπόδιον,
δίφρος)
σύναγέ σε.
prīmum
salūtō
magistrum,
quī mē
resalūtāvit.
Ave, magister.
avete, condiscipulī
(discipulī).
condiscipulī,
locum
mihi
date
meum.
(scamnum,
scamillum,
sella)
dēnsā tē.
salūtō
magistrum,
quī mē
resalūtāvit.
Ave, magister.
avete, condiscipulī
(discipulī).
condiscipulī,
locum
mihi
date
meum.
(scamnum,
scamillum,
sella)
dēnsā tē.
Discipulus
a) Ἐκεῖ προσχωρεῖτε·
ἐμὸς τόπος ἐστίν,
ἐγὼ
προκατέλαβον.
(ἐκάθισα,
κάθημαι,
b) μανθάνω,
μανθάνεις,
μελετῶ,
μελετᾷς)
c) ἤδη κατέχω
τὴν ἐμὴν ἀνάγνωσιν.
d) (ἐμός,
ἐμή,
ἐμόν,
ἐμοί,
e) ἡμέτερος,
ἡμετέρα,
ἡμέτερον,
ἡμῖν,
f) σόν,
σός,
σοί,
ὑμεῖς,
ἡμεῖς,
ὑμέτερον)
g) ὑμῖν λέγω.
ἤδη δύναμαι
(ἐδυνήθην)
ἀποδοῦναι.
(ἀποδίδωμι,
ἀπέδωκα)
ἐμὸς τόπος ἐστίν,
ἐγὼ
προκατέλαβον.
(ἐκάθισα,
κάθημαι,
b) μανθάνω,
μανθάνεις,
μελετῶ,
μελετᾷς)
c) ἤδη κατέχω
τὴν ἐμὴν ἀνάγνωσιν.
d) (ἐμός,
ἐμή,
ἐμόν,
ἐμοί,
e) ἡμέτερος,
ἡμετέρα,
ἡμέτερον,
ἡμῖν,
f) σόν,
σός,
σοί,
ὑμεῖς,
ἡμεῖς,
ὑμέτερον)
g) ὑμῖν λέγω.
ἤδη δύναμαι
(ἐδυνήθην)
ἀποδοῦναι.
(ἀποδίδωμι,
ἀπέδωκα)
Illūc accēdite:
meus locus est,
ego
occupāvī.
(sēdī,
sedeō,
discō,
discis,
ēdiscō,
ēdiscis)
iam teneō
meam lēctiōnem.
(meus,
mea,
meum,
mihi,
noster,
nostra,
nostrum,
nōbīs,
tuum,
tuus,
tibi,
vōs,
nōs,
vestrum)
vōbīs dīcō.
iam possum
(potuī)
reddere.
(reddō,
reddidī)
meus locus est,
ego
occupāvī.
(sēdī,
sedeō,
discō,
discis,
ēdiscō,
ēdiscis)
iam teneō
meam lēctiōnem.
(meus,
mea,
meum,
mihi,
noster,
nostra,
nostrum,
nōbīs,
tuum,
tuus,
tibi,
vōs,
nōs,
vestrum)
vōbīs dīcō.
iam possum
(potuī)
reddere.
(reddō,
reddidī)
Discipulus
a) Ἄλλαξόν μοι,
γράψον.
(γράφω,
γράφεις,
γραφή,
γραφεύς,
γράμμα,
γράμματα,
b) Ἑλληνικά,
Ῥωμαικά)
Ῥωμαιστὶ ἐλάλησεν.
γράμματα Ἑλληνικά.
c) (συλλαβαί,
ὄνομα,
ὀνόματα)
γράψον.
(γράφω,
γράφεις,
γραφή,
γραφεύς,
γράμμα,
γράμματα,
b) Ἑλληνικά,
Ῥωμαικά)
Ῥωμαιστὶ ἐλάλησεν.
γράμματα Ἑλληνικά.
c) (συλλαβαί,
ὄνομα,
ὀνόματα)
Mūtā mihi,
scrībe.
(scrībō,
scrībis,
scrīptūra,
scrīptor,
littera,
litterae,
Graeca,
Latīna)
Latīnē locūtus est.
litterae Graecae.
(syllabae,
nōmen,
nōmina)
scrībe.
(scrībō,
scrībis,
scrīptūra,
scrīptor,
littera,
litterae,
Graeca,
Latīna)
Latīnē locūtus est.
litterae Graecae.
(syllabae,
nōmen,
nōmina)
Discipulus
a) ἔλαβον
καὶ ἀπέδωκα
πάλιν.
b) στίχους
ὕστερον
ἠρξάμην
ἀναγινώσκειν.
c) Παραγράφειν
οὐκ οἶδα·
σὺ ἐμοὶ
παράγραψον,
ὡς οἶδας.
d) Κηρίον
σκληρόν ἐστιν,
ἁπαλὸν
ὤφειλεν
εἶναι.
e) (δέλτον,
λειαίνω,
γράφω,
σὺ ἐμοί,
σελίς,
f) σελίδες
πολλαί,
ἱμάντες,
γραφεῖον)
καὶ ἀπέδωκα
πάλιν.
b) στίχους
ὕστερον
ἠρξάμην
ἀναγινώσκειν.
c) Παραγράφειν
οὐκ οἶδα·
σὺ ἐμοὶ
παράγραψον,
ὡς οἶδας.
d) Κηρίον
σκληρόν ἐστιν,
ἁπαλὸν
ὤφειλεν
εἶναι.
e) (δέλτον,
λειαίνω,
γράφω,
σὺ ἐμοί,
σελίς,
f) σελίδες
πολλαί,
ἱμάντες,
γραφεῖον)
accēpī
et reddidī
iterum.
versūs
posteā
coepī
legere.
Praedūcere
nesciō:
tū mihi
praedūc,
quōmodo scīs.
Cēra
dūra est,
mollis
dēbuit
esse.
(tabula,
dēleō,
scrībō,
tū mihi,
pāgina,
pāginae
multae,
corrigiae,
graphium)
et reddidī
iterum.
versūs
posteā
coepī
legere.
Praedūcere
nesciō:
tū mihi
praedūc,
quōmodo scīs.
Cēra
dūra est,
mollis
dēbuit
esse.
(tabula,
dēleō,
scrībō,
tū mihi,
pāgina,
pāginae
multae,
corrigiae,
graphium)
Discipulus
a) ἤδη ἔμαθον,
ὅπερ
εἴληφα.
b) παρεκάλεσα
ὡς ἐμὲ
ἀπολύσῃ
οἶκον
εἰς ἄριστον·
c) καὶ ἐκεῖνος ἐμὲ
ἀπέλυσεν.
d) ἐγὼ ἐκεῖνον
εὐρωστεῖν
ἔφην,
ἀντησπάσατό με.
e) ἐπεὶ
ἠριστήκειν,
ἐπανελθὼν
ἀπέδωκα.
ὅπερ
εἴληφα.
b) παρεκάλεσα
ὡς ἐμὲ
ἀπολύσῃ
οἶκον
εἰς ἄριστον·
c) καὶ ἐκεῖνος ἐμὲ
ἀπέλυσεν.
d) ἐγὼ ἐκεῖνον
εὐρωστεῖν
ἔφην,
ἀντησπάσατό με.
e) ἐπεὶ
ἠριστήκειν,
ἐπανελθὼν
ἀπέδωκα.
iam didicī,
quod
accēperam.
rogāvī
ut mē
dīmitteret
domō
ad prandium,
et ille mē
dīmīsit.
ego illī
bene valēre
dīxī,
resalūtāvit mē.
postquam
pranderam,
reversus
reddidī.
quod
accēperam.
rogāvī
ut mē
dīmitteret
domō
ad prandium,
et ille mē
dīmīsit.
ego illī
bene valēre
dīxī,
resalūtāvit mē.
postquam
pranderam,
reversus
reddidī.
Discipulus
a) Ὁ παῖς ἐμοῦ,
δὸς ἐμοὶ
δέλτον.
b) καὶ ἄλλοι
ἐν τάξει
ἀποδιδοῦσιν
κατὰ διαστολήν.
c) καὶ ἐγὼ
διέρχομαι
ἀνάγνωσιν·
εἰς βαλανεῖον
ἰτέον
ἦν γάρ.
δὸς ἐμοὶ
δέλτον.
b) καὶ ἄλλοι
ἐν τάξει
ἀποδιδοῦσιν
κατὰ διαστολήν.
c) καὶ ἐγὼ
διέρχομαι
ἀνάγνωσιν·
εἰς βαλανεῖον
ἰτέον
ἦν γάρ.
Puer meus,
dā mihi
tabulam.
et aliī
in ōrdine
reddunt
ad distinctum.
et ego
trānseō
lēctiōnem;
in balneō
eundum
erat enim.
dā mihi
tabulam.
et aliī
in ōrdine
reddunt
ad distinctum.
et ego
trānseō
lēctiōnem;
in balneō
eundum
erat enim.
Discipulus
a) Τότε προσέρχομαι
καὶ ἐκέλευσα
ἀρθῆναι
σαβάνια,
b) καὶ ἠκολούθησα
(τότε ἔδραμον)
ἤδη ἐρχομένοις
εἰς βαλανεῖον,
καὶ ἐκέλευσα
ἀρθῆναι
σαβάνια,
b) καὶ ἠκολούθησα
(τότε ἔδραμον)
ἤδη ἐρχομένοις
εἰς βαλανεῖον,
Tunc accēdō
et iussī
tollī
sabana,
et secūtus sum
(tunc cucurrī)
iam venientibus
ad balneum,
et iussī
tollī
sabana,
et secūtus sum
(tunc cucurrī)
iam venientibus
ad balneum,
Discipulus
a) οὓς ἠσπασάμην
(οἷς ἔφην)
κατὰ ἕνα,
καὶ ὁμοῦ,
b) Καλῶς σοι γένοιτο
(καλῶς λοῦσαι,
εὐδείπνει,
εὐδειπνηκέναι).
(οἷς ἔφην)
κατὰ ἕνα,
καὶ ὁμοῦ,
b) Καλῶς σοι γένοιτο
(καλῶς λοῦσαι,
εὐδείπνει,
εὐδειπνηκέναι).
quōs salūtāvī
(quibus dīxī)
singillātim,
et simul,
Bene tibi sit
(bene lavā,
bene cēnā,
salvum cēnāsse).
(quibus dīxī)
singillātim,
et simul,
Bene tibi sit
(bene lavā,
bene cēnā,
salvum cēnāsse).
Discipulus
a) Εἰ οὐ ἐπίορκος,
ὤμοσόν μοι.
b) καὶ ἐγὼ
ὤμοσα
ἁπλουστάτως,
καὶ οὐκ
ἐπιώρκησα·
c) Νὴ τὸν θεὸν
κύδιστον,
πληθυντικόν·
οὕτως ἐμοὶ
ὁ θεὸς ἵλεως·
νὴ τὴν σωτηρίαν
οὑδήποτε·
d) ὅτι ἐπίορκος
ἐν τούτῳ
τῷ ὅρκῳ
οὐχ εὑρεθήσομαι.
e) τότε ἐμοὶ
ἐπίστευσεν.
ὤμοσόν μοι.
b) καὶ ἐγὼ
ὤμοσα
ἁπλουστάτως,
καὶ οὐκ
ἐπιώρκησα·
c) Νὴ τὸν θεὸν
κύδιστον,
πληθυντικόν·
οὕτως ἐμοὶ
ὁ θεὸς ἵλεως·
νὴ τὴν σωτηρίαν
οὑδήποτε·
d) ὅτι ἐπίορκος
ἐν τούτῳ
τῷ ὅρκῳ
οὐχ εὑρεθήσομαι.
e) τότε ἐμοὶ
ἐπίστευσεν.
Sī nōn periūrus,
iūrā mihi.
et ego
iūrāvī
simpliciter,
et nōn
periūrāvī:
Per deum
optimum,
maximum;
sīc mihi
deus propitius;
per salūtem
cuiuslibet:
quod periūrus
in hōc
sacrāmentō
nōn inveniar.
tunc mihi
crēdidit.
iūrā mihi.
et ego
iūrāvī
simpliciter,
et nōn
periūrāvī:
Per deum
optimum,
maximum;
sīc mihi
deus propitius;
per salūtem
cuiuslibet:
quod periūrus
in hōc
sacrāmentō
nōn inveniar.
tunc mihi
crēdidit.
Discipulus
a) Ἐπανελθόντων ἡμῶν
ἠξίωσα
κεράσαι.
Κέρασόν μοι.
(κιρνῶ·
b) θερμόν,
χλιαρόν,
ψυχρόν,
νεαρόν,
ζεστόν,
εὔκρατον,
c) οἶνον,
ἄκρατον,
ὑδαρές,
ἀρτυτόν,
ἀψίνθινον,
ῥόδινον.)
d) μετὰ τὸ
πιεῖν με,
τράπεζα
ἔμπροσθεν τιθέσθω.
e) (ἀνάκλισις,
στρωτόν,
χαμαί,
ταπεινῶς)
f) περίκλιτρον
(μάκτρον,
ἐπιτραπέζιον)
προσηνέχθη ἡμῖν.
g) (περιφόρημα,
δίσκος,
μαζονόμοι,
ὀξυβάφιον,
† αλχαριον, †
σκεῦος,
κοχλιάριον,
μύστρον,
μαχαίριον,
h) ῥάφανος,
θέρμια,
λοβοί,
σταφυλή,
σταφίς,
στρόβιλοι,
i) ἄπιον,
κάρυα,
κυνάρα,
γάρος,
ἔλαιον,
ἐλαῖαι,
j) ἕψημα,
ὄξος,
λάχανον,
μολόχια,
πρά〈σ〉σα,
κράμβαι,
k) θαλασσοκράμβη,
κολοκύνθη,
σίκυες,
τέμαχος,
τεμάχιον,
l) βόϊνον,
χοίρειον,
μόσχειον,
ἐλάφειον,
ἀτταγᾶς,
ὄρνις ἀγρία,
ἀλέκτωρ,
m) ὄρνις,
νεοσσός,
ἰχθύς,
τάριχος,
πηλαμύς,
θρίσσαι,
n) ψιλόπλευρον,
ἀλλάντια,
μυστίλη,
κίχλα,
κόσσυφος,
o) λοπάς,
χύτρα,
πανθέψης,
θυεία,
ἀλετρίβανος,
p) πυρίστατον,
θερμοφόρον,
χοῖνιξ,
ξέστης,
χοῦς).
ἠξίωσα
κεράσαι.
Κέρασόν μοι.
(κιρνῶ·
b) θερμόν,
χλιαρόν,
ψυχρόν,
νεαρόν,
ζεστόν,
εὔκρατον,
c) οἶνον,
ἄκρατον,
ὑδαρές,
ἀρτυτόν,
ἀψίνθινον,
ῥόδινον.)
d) μετὰ τὸ
πιεῖν με,
τράπεζα
ἔμπροσθεν τιθέσθω.
e) (ἀνάκλισις,
στρωτόν,
χαμαί,
ταπεινῶς)
f) περίκλιτρον
(μάκτρον,
ἐπιτραπέζιον)
προσηνέχθη ἡμῖν.
g) (περιφόρημα,
δίσκος,
μαζονόμοι,
ὀξυβάφιον,
† αλχαριον, †
σκεῦος,
κοχλιάριον,
μύστρον,
μαχαίριον,
h) ῥάφανος,
θέρμια,
λοβοί,
σταφυλή,
σταφίς,
στρόβιλοι,
i) ἄπιον,
κάρυα,
κυνάρα,
γάρος,
ἔλαιον,
ἐλαῖαι,
j) ἕψημα,
ὄξος,
λάχανον,
μολόχια,
πρά〈σ〉σα,
κράμβαι,
k) θαλασσοκράμβη,
κολοκύνθη,
σίκυες,
τέμαχος,
τεμάχιον,
l) βόϊνον,
χοίρειον,
μόσχειον,
ἐλάφειον,
ἀτταγᾶς,
ὄρνις ἀγρία,
ἀλέκτωρ,
m) ὄρνις,
νεοσσός,
ἰχθύς,
τάριχος,
πηλαμύς,
θρίσσαι,
n) ψιλόπλευρον,
ἀλλάντια,
μυστίλη,
κίχλα,
κόσσυφος,
o) λοπάς,
χύτρα,
πανθέψης,
θυεία,
ἀλετρίβανος,
p) πυρίστατον,
θερμοφόρον,
χοῖνιξ,
ξέστης,
χοῦς).
Reversīs nōbīs
rogāvī
miscēre.
Miscē mihi.
(misceō:
calidum,
tepidum,
frīgidum,
recēns,
fervēns,
temperātum,
vīnum,
merum,
aquātum,
condītum,
absinthium,
rosātum.)
postquam
biberam,
mēnsa
antepōnātur.
(discubitiō,
strātum,
deōrsum,
humiliter)
torāle
(mappam,
mantīle)
adlātum nōbīs est.
(ferculum,
discum,
lancēs,
acētābulum,
scutella,
vās,
cochliārium,
ligulam,
cultellum,
rādīx,
lupīnī,
faselia,
ūva,
ūva passa,
nucleī,
pirum,
nucēs,
card〈u〉us,
liquāmen,
oleum,
olīvae,
sapa,
acētum,
holus,
malvae,
porrī,
caulēs,
holus marīnus,
cucurbita,
cucumerēs,
frustum,
frustellum,
būbulum,
porcīnum,
vitulīnum,
cervīnum,
attagēna,
rūsticula,
gallus,
gallīna,
pullulus,
piscis,
salsum,
sarda,
sardīnae,
ofella,
lūcānicae,
misisulae,
turdus,
merulus,
patella,
olla,
caccabus,
mortārium,
pistillus,
tripodem,
cucuma,
modius,
sextārius,
congi〈u〉s).
rogāvī
miscēre.
Miscē mihi.
(misceō:
calidum,
tepidum,
frīgidum,
recēns,
fervēns,
temperātum,
vīnum,
merum,
aquātum,
condītum,
absinthium,
rosātum.)
postquam
biberam,
mēnsa
antepōnātur.
(discubitiō,
strātum,
deōrsum,
humiliter)
torāle
(mappam,
mantīle)
adlātum nōbīs est.
(ferculum,
discum,
lancēs,
acētābulum,
scutella,
vās,
cochliārium,
ligulam,
cultellum,
rādīx,
lupīnī,
faselia,
ūva,
ūva passa,
nucleī,
pirum,
nucēs,
card〈u〉us,
liquāmen,
oleum,
olīvae,
sapa,
acētum,
holus,
malvae,
porrī,
caulēs,
holus marīnus,
cucurbita,
cucumerēs,
frustum,
frustellum,
būbulum,
porcīnum,
vitulīnum,
cervīnum,
attagēna,
rūsticula,
gallus,
gallīna,
pullulus,
piscis,
salsum,
sarda,
sardīnae,
ofella,
lūcānicae,
misisulae,
turdus,
merulus,
patella,
olla,
caccabus,
mortārium,
pistillus,
tripodem,
cucuma,
modius,
sextārius,
congi〈u〉s).