Dialogī Familiārēs - Pars Tertia - Dialogus Decimus
Fōrmulae disputantium Latīnē.
Persōnae:
Petrus, Paulus.
Petrus, Paulus.
Petrus
Unde disputātiō incipienda?
Waer af moet men de disputatie beginnen?
Paulus
Ā signō sānctae crucis.
Dan het teecken des heylighen Cruys.
Petrus
Fōrmā signum sānctae crucis.
Maechthet teecken des heylighen Cruys.
Paulus
Fōrmātō tū pariter.
Maechtop het insghelijcks.
Omnēs
In nōmine Patris, etc.
In nomine Patris, etc.
Petrus
Exhibē arma pietātis.
Thoont de wapenen van godtvruchtigheyt.
Paulus
En rosārium, en libellum precum. Tū ipse dēstitūtus es.
Siet daer een roosen-hoepken, een ghebede boecksken. Ghp zijt self daer af onversien.
Petrus
Nēquāquam.
Ick en doe niet.
Paulus
Age dum, prōfer — dīxin' vērum? Caret rosāriō.
Wel aen, toont het: hebbe ick het niet gheseydt? hy en heeft gheen roosen-hoepken.
Petrus
Ecce tibī — decadem habeō.
Siet daer, ich hebbe een Thientjen.
Paulus
Carēs quaestiōnibus?
Hebt ghp gheen questien?
Petrus
Immō habeō ad quās aegrē respondeas.
Derschert, ich hebber, op de welcke ghp qualijck sult konnen antwoorden.
Paulus
Magnifica verba! Auscultō. Prōpōne tua aenigmata.
Kloeche woorden! ick hoore toe. Stelt voor uwe graetsels.
Petrus
Num bene Latīnum est: Petere ab aliquō quaestiōnem?
Is dit goet Latijn?
Paulus
Nōn bene Latīnum est.
Het en is geen goet Latijn.
Petrus
Dīc pūrē et ēmendātē.
Seghdt het net, en verbetert.
Paulus
Quaerere aliquid ex aliquō. Interrogāre ab aliquō. Scīscitārī ex aliquō quaestiōnem.
Quaerere aliquid ex aliquo, etc.
Petrus
Rēctē dictum. Interrogā vicissim.
Het is wel gheseydt. Braeght ghp oock insghelycks.
Paulus
Dēclīnā aliquis per omnia genera. Ignōrās?
Decllineertaliquis in alle de genera. Weet ghp het niet?
Petrus
Nōn ignōrō. Nōminātīvus: aliquis, aliqua, etc. Genitīvus: etc. Accūsātīvus: aliquem, aliquam, aliquod vel aliquid.
Jae icht weet het. Nominat. aliquis, aliqua, etc.
Paulus
Cōnstās? Cōnstās tibī?
Houdtghp dese antwoorde goedt?
Petrus
Quid nī? Dīc ipse perfectius.
Waerom niet? Seght ghp het beter.
Paulus
Nequeō. Rēctē respondistī. Perge porrō. Age, prosequere. Absolve quod restat.
Ich en kan niet. Ghp hebt wel gheantwoont: wel aen, gaet voort tot de reste.
Petrus
Vocātīvus. Ablātīvus, etc. Nunc meae sunt rogandī vicēs. Quōmodo coniugātur Fiō in futūrō praeteritō mixtō? Nesciīs? Cupis docērī?
Vocat. Abl. etc. Nu is het mijnen keer van te vraeghen. Hoe wordt gheconjugeert Fio in futuro preterito misto? Weet ghp 't niet? Wilt ghp gheleerdt worden?
Paulus
Paulisper exspectā. Factum, factam esse vel fuisse.
Det toeft een while. Factum, factam esse vel fuisse.
Petrus
Cōnstās tibī? Cōnstās? Vīs corrīgī? Licētne ut corrigam ignōrantem?
Blijft ghp hier bp? Magh ick wel corrigeren den onwetenden?
Paulus
Ēmendā, sī potēs.
Verbetert dit, ist dat ghp kont.
Petrus
Faciendum, faciendam fuisse, etc.
Faciendum, faciendam fuisse, etc.
Paulus
Respondē porrō et tū aliquid. Quā ratiōne īnflectitur Eō in praessentī tempore participiī?
Antwoordt ghp nu oock wat. Hoe conjugeert men Eo in praesenti tempore participii?
Petrus
Iēns, Ientis.
Iens, Jentis.
Paulus
Cōnstās? Nesciīs melius.
Bijft der bp? Weet ghp niet beters?
Petrus
Iēns, Iuntis.
Iens, Iuntis.
Paulus
Nōndum etiam aptē.
Doch en seght ghp niet wel.
Petrus
Corrige — per mē licet.
Corrigeert; ick ben te vreden.
Paulus
Iēns, euntis.
Iens euntis.
Petrus
Equidem ita responderam.
Welich hadde soo gheantwoort.
Paulus
Minimē vērō — sed Iuntis aiēbās. Placetne, Praeceptor, ut referam trēs notās prō parte Rōmānā?
Gheensins! maer ghp seijdt iuntis. Believet u Meester, dat ich winne daer noten voor de Romeyne.
Petrus
Ut quid ita?
Waerom dit?
Paulus
Quia vīcī adversārium.
Om dat ick mijnen tegenpartije ghewonnen hebbe.
Petrus
Sed iam ultiōnem repetam.
Maer ich sal mijn haer wederom haelen.
Paulus
Praestō sum — congredere. Interrogā.
Ich ben ghereeedt. Komt aen. Vraeght.
Petrus
Cuius generis est Cōmēta? Ignōrās? Vīs tē doceam tuō damnō?
Van wat genus is Cometa? Weet ghp t'niet? Wilt ghp dat ick het u leere met u schade?
Paulus
Cōmēta masculīnī est generis.
Cometa is masculini generis.
Petrus
Itane cēnsēs? Sīc stat sententia?
Meyndt ghp dit foo! Hout ghp dit vast!
Paulus
Cōnstantissimē — age sīs, corrige.
Vastelijck. Wel aen, verbetert het.
Petrus
Cōmēta est fēminīnī generis.
Cometa is feminini generis.
Paulus
Hem! Ēmendātōrem nostrum malē corrēxit. Masculīnum est.
Hem! onsen schoonen verbeteraer. Op heeft qualijck gheco rrigeert. Det is masculinum.
Petrus
Per quam rēgulam id asseris? Praeceptum recitā.
Op wat regel seght ghp dat? Seght den regel op.
Paulus
Fēmineum ā prīmā est, velutī panthēra, planēta. Errāvīne?
Femineum a prima est veluti panthera, planeta. Hebbe ick ghesaelt?
Petrus
Sānē, splendidissimē.
Klaer. Doorseker, wel.
Paulus
Quin corrigis?
Waerom en corrigeert ghp niet?
Petrus
Dictum oportuit: velutī panthēra, sagitta.
Ghp hadt moeten segghen: veluti panthera sagitta.
Paulus
Phui! Piget errāsse.
Fp! die faute spijt mp.
Petrus
Et crassa quidem porrō rēgulam prosequere.
Det is oock een groote. Maer nu seght voorop den regel.
Paulus
Hīc mammōna petit.
Hic mammona petit.
Petrus
Cōnstās — rursus aberrās ā rēgulā.
Blijft ghp hier op! Ghp mist noch eens in den reghel.
Paulus
Immō: velutī panthēra, sagitta, hīc mammōna, etc. Num aberrō?
Jae: veluti panthera sagitta, hic mammona, etc. Misse ich nu?
Petrus
Tōtō caelō.
Ghp zijt gheheel van den wegh.
Paulus
Ēmendā, sī quid nōvistī rēctius.
Verbetert het, ist dat ghp beters weet.
Petrus
Praetermīsistī hunc versum: Adriā, mas, aequor, etc.
Ghp hebt achter ghelaeten dit versken: Adria, mas, aequor, etc.
Paulus
Malum! Mē fefellit memoria.
Gamp! de memorie heeft mp bedroghen.
Petrus
Iō triumphē! Superāvī victōrem meum.
Victorie! ick hebbe overwonnen mijnen verwinnder.