Dialogī Familiārēs - Pars Tertia - Dialogus Prīmus
Dēlīberātiō quō lūsū sē oblectātūrī sint.
Persōnae:
Donātus, Rumoldus, Theodōrus, Remigius.
Donātus, Rumoldus, Theodōrus, Remigius.
Donātus
Acta nōbīs est hodiē lūdendī cōpia, Rumolde.
T'Is van daghe loom.
Rumoldus
Id tū nōstī scīlicet.
Dat weet ghp veel.
Donātus
Novī enim vērō — ex ipsō audīvī magistrō.
Ick wete 't immers: ick hebbe het vanden meester selve ghehoort.
Rumoldus
Age dum — quōlibet tē prōvocō lūsūs genere.
Wel aen dan, ick beroep u met alderlep soorten van spel.
Donātus
Iaciāmus lapidēs fundā ad scopum.
Laet ons werpen met de slinger naer het wit.
Rumoldus
Lēgibus scholasticīs lūsus est vetitus — et plūs illī discrīminis inest quam voluptātis.
Dit spel is in de school-wetten verboden: ende daer is veel meer perickel in, dan ghenoechte.
Donātus
Quō nōs igitur lūsū oblectābimus?
Met wat spel dan sullen wy ons vermaecken?
Rumoldus
Mihi quidem sphaerīs libet lūdere per annulum ferreum.
Ick soude gheerne met de bollen spelen door de klospoort.
Donātus
Hōc lūsū nimium quantum mē superās — sciō quam validō sīs brachiō. Undecumque globōs ferīs, ut mētam trānseant, undecumque rēctā mānis per annulum.
Ghp gaet my in dit spel veel te boven: ich kenne uwen arm wel. Ghp slaet van alle kanten achter, oft recht door de poort.
Rumoldus
Velim esse vēra quae dē mē praedicās.
Ich wilde dat ghp de waerheydt seyde in my te prysen.
Donātus
Globīs missīlibus nōs exerceāmus potius.
Laet ons liever ons oeffenen met de bollen te werpen.
Rumoldus
Neque vīribus neque arte tibī hīc concesserō — ita torquēbō globōs, Donate, ut sī tormentum meum foret brachium.
Ick en sal hier noch in de krachten, noch in konste aen u wijchen: ick sal de bollen soo draeyen, Donate, al oft mijnen arm een grof geschut ware.
Donātus
Perīclitābimur tamen.
Wp sullen nochtans proeven.
Theodōrus
Trahit sua quemque voluptās — mihi placet vēnātiō ā merīdiē.
Uber volght zijn lust: mp behaeght naer den middagh te gaen jaegen.
Remigius
Placet et mihi — sed ubi canēs? ubī venābula? ubī cassēs?
Dit behaeght my oock: maer waer zijn de honden, waer de jacht-sprieten, waer de netten.
Theodōrus
Valeant aprī et vulpēs — nōs īnsidiābimur cuniculīs.
Laet de wilde berckens ende bossen wel baeren: wp sullen de conijnen jaegen.
Remigius
Ego rānās captābō.
Ick sal vorschen vanghen.
Theodōrus
Humile id est vēnātiōnis genus.
Dit is een slechte jacht.
Remigius
Sed iūcundum.
Maer sp is ghenoechelijck.
Theodōrus
Quō rānās astū decipis?
Met wat list bedrieght ghp de vorschen?
Remigius
Aliīs atque aliīs modīs — interdum ex līneā pendulā dē vīmine aut arundine suspendō frustulum pannī rubrī; ipsum in aquās dīmittō — avidē id glūtiunt rānae et adhaerēscunt — illicō ex aquīs extrahō.
Op diversche manieren: somtijdts aen een koorde hangende aen een wisse ofte riet, hangh ick 't een lapken root laken, het welcke ich lacte sincken in het water; die swilghen de vorschen in, ende blijven der aen hanghen, en foo treck ick se uyt het water.
Theodōrus
Ō lepidum vēnātōrem!
Lustighen jager!
Remigius
Interdum aliter rānīs imposuī.
Somtijdts heb ick 't de vorschen anders bedrogen.
Theodōrus
Quōmodo — retī?
Doe, met de net?
Remigius
Nōn, sed arcū. Habeō ballistam modicam, sed longō manūbriō — nervō affixum est tēlum ferreā cuspide praeacutā et recurvā. Manū teneō fūnem, item nervō annexum — tum autem sī cubī rānam ūndīs ēminentem aspiciō, iāculum admoveō quam possum proximē; nervum addūcō, mox impetū remittō in praedam, ut cuspis per ventrem ēmineat aut femora.
Neen, maer met den boghe. Ick hebbe een kleyn crups-boghsken, maer met een langhe handt-have: aen de pese is ghehecht eenen pijl met eenen ijseren punt, scherp, ende haeck-achtigh. Ich houde in mijn handt een coorde, die oockt aen de pese vast ghemaecht is: als ich dan jebers sie eenen vorsch boven t'water uyt-steken, soo kome ick foo naer als ick kan met mijnen boghe; ick trecke de pese in, ende terstont laet ick se springen met ghewelt, ende door-schiete de proye, foo dat de punt van den pijl door den buypck ofte dien uyt-bycht.
Theodōrus
Equidem mālo īnsidiārī piscibus. Est mihi hāmus ēlegāns, arundō et līnea piscātōria ex sētīs equinīs torta.
Ick hadde liever de visschen laghen te legghen. Ich hebbe eenen fraepen anghel, een riet en een net van peerts hayr gedraept.
Remigius
Sed unde parābis escam?
Maer waer sult ghp aes hebben?
Theodōrus
Lumbricōrum ubīque magna est cōpia.
Daer zijn al om pieren ghenoegh.
Remigius
Est, sī tibī velint prō erepere ē terrā.
T'Is waer, maer is dat sy willen voor u uyt d'aerde cruppen.
Theodōrus
At ego mox efficiam ut sexcentī prōsiliant.
Ich sal wel terstont maecken datter bij-honderden uyt-comen.
Remigius
Quō pactō?
Doe dat!
Theodōrus
Talpam simulābō. Hōc ligōne terram tremefaciam, quasi sī talpa lumbricīs īnfestissima humum molīrētur — extempl ō prōdibunt forās. Hem, observā paulisper. Vidēsne ēmergentēs?
Ick sal doen oft ick eenen mol waere. Ick sal met dese spade d'aerde doen beven, al ofter eenen mol, grooten brandt van de pieren, d'aerde op-graefde; terstont sullen sp uyte comen. Komt, siet eens aen dan. Diedt ghp uyt comen?
Remigius
Rem prōdigiōsam videō.
Een wonder saercke sien ich voorwaer.
Theodōrus
Sed quid sī potius certēmus nucibus?
Daer oft top liever met de noten speelden?
Remigius
Nucēs admodum puerīs relinquāmus — nōs iam sumus grandiusculī. Et quibus libitum est lūdere nucibus, iīsdem nōn indecōrum est lūdere pār impār, equitāre in harundine longā. Num et hīc tibī lūsus allubescit?
Laet ons de noten aen de kleyne kinders laeten: wp zijn nu wat meer der; ende die lust met noten te spelen, t'en is hem geen schande te spelen paer en ompaer, noch te ryden op houte peerdekens. Staet u dit spel oock aen?
Theodōrus
Nēquāquam. Tū igitur praescrībitō lūsūs genus — sequar quōcumque vocāveris.
Gheensins: stelt ghp dan een soorte van spel; ich sal bolghen al waer ghp mp sult roepen.
Remigius
Dē lūsū ā merīdiē conveniet. Hōrā prīmā tē opperiar in fossīs urbis.
Daer den noen sullen wp van 't spel over-een-comen: ich sal u ten een ure verwachten in de grachten van de stadt.
Theodōrus
Aderō — in moenibus. Valē in proximum congressum.
Ick sal wesen in de vesten. Daert wel ter wedersiens.
Remigius
Valē in hōram prīmam.
Daert wel tot den een ure.