Colloquiōrum Puerīlium Fōrmulae — Christiānus et Iacobus

Salvē Iacobe.

Hem Christiāne salvē, haud aspexeram tē, nōn tē praevīderam, quō is?

Eō ut vīsam sī Arnoldus domī est, sed quid tū hic?

Egōne? sedeō.

Videō, sed quā dē causā.

Andream opperior sodālem nostrum, is abiit emptum māla: atque odiōsē cessat.

Metuō nē frustrā iverit.

Quur quaesō?

Quia redībit inānis.

Unde id scīs? unde istud coniectās?

Nihil est istōrum quod edī possit, quod dēlectāre queat. Sed concēdāmus intro atque expectēmus dum redit, vīsne intereā domī opperiāmur potius quàm hic ante ostium?

Sānē quidem, melius est, peraccipiō. Estne quis intus cum patre?

Nē musca quidem, accēde intro.

Estne pater domī?

Nōn est, iam trēs ferē hebdomadas, ad diēs vīgintī, diēs circiter duodēvīgintī abfuit oppidō. Ex urbe abest.

Quōnam profectus?

Antverpiam.

Ad mercātum?

Scilicet, etiam, vērum, sīc habet, ita est. Tum eādem opera Dīvō Hadriānō vōtum solūtūrus est. Vīsit Dīvum Pancratium vōtī solvendī grātiā.

Propediem reditūrus?

Arbitror, nōn certum sciō.

Quoad expectātis eum? quam mox expectātur adfutūrus?

Perhendiē, intrā trīduum aut ad summum quatrīduum, tertiō ab hinc diē, diē Saturnī proximō, sub diem festum, diē septimī, ut dīcam antīquē, ut ita dīcam, sī sīc loquī licet, sī licet dīcere, crās aderit spērō.

Quid frāter rērum gerit?

Gedānum petiit.

Ain' vērō?

Sīc est, quid mīrāre? quid isthuc tibi mīrum est? Istud tibi tam novum vidētur?

Admodum, quam prīdem?

Iam diū, abhinc sēsquimensem, ante mensem unum & alterum. Iam trēs ferē mensēs sunt.

Quid illuc?

Ut artem mercātōriam discat, ut mercātūrae studeat.

Quī quaesō tam citō?

Quur nōn potius hodiē quàm crās? praesertim hoc rērum statū, ut nunc sunt mōrēs, adeō rēs rediit, in eum iam rēs rediit locum, factiōne istōrum quibus summa īnfima videntur.

Quod ego nunquam crēdidī fore, ut hoc ille in animum posset indūcere. Ecquas ab eō accēpistī litterās, intereā dum abfuit?

Nē pīlum quidem, nē tantulum quidem, neque magnum neque parvum, ūnās duntaxat.

Quandō?

Haud dūdum, nōn ita prīdem, nūper admodum.

Rectēne valet?

Nōn fēcit mē dē valētūdine certiōrem, vērum quī litterās reddidit affirmābat eum perpetuō rēctē valuisse.

Gaudeō, atque utī perpetuum sit optō.

Ita Deus faxit.

Quid? quō pactō illic eī ⟦ūt⟧ prōcēdit? satīne rēctē?

Sīc satis.

Quandō sē recipiet in patriam?

Nōn equidem sciō, incertum est, haud certus sum, equidem ignōrō, vērum fierī potest ut ad proximam Pentecostēn, à Paschā, citrā Paschālēs feriās, nōs revīsat, aut fortasse mātūrius, sī inciderit commoditās. Cōnfīdō illum hāc adfutūrum prope diem.

Sānē velim. Utinam ita velint superī.

Cum vēnerit, tum sciēmus, ego sānē cupidissimē expectō adventum eius.

Quae tandem necessitas tanta incīdit, quae illum librīs posthabitīs, quorum congressus omne voluptātis genus anteit facillimē, vīlis lucellī grātiā terrā marīque volitāre coēgerit? tantīs caput obiectāre perīculīs, totque adīre labōrēs impulerit? nōn māluit in ōciō litterārum dulcissimō ac dēlectābilī studiōrum labōre adolēscere?

Nōn omnibus contingit ea foelicitas.

Sīc est profectō, sed isthuc quīnam ēvēnit?

Huc eum adēgit praeceptōris saevitia, quem cum mūtāre nōn licēret per patrem, ab equīs, quod aiunt, ad asinōs trānscendere coāctus est.

Precor ut sit illī bonō, utī nōbīs incolumis redeat, sit illī faustum, ego nōn sīc īnsāniam. Rectē dictum est, pervulgātum est, vulgō dīcī cōnsuēvit, vērē hoc dīcunt, Cuilibet īnsānīre licet suō modo & damnō, ego melius sapiam cum Deō.