Dialogi Sacri - Dialogus Sextus (Liber Secundus)
Goliathus. 1 Rēg. 17.
David ā Saule impetrat, ut liceat cum Goliathō pugnāre, et illum cum fundā et lapide aggressus occidit.
Persōnae:
David, Eliābus, Goliathus, Israēlita quīdam, alius Israēlita, Nūntius, Saulus
David, Eliābus, Goliathus, Israēlita quīdam, alius Israēlita, Nūntius, Saulus
David
Salvēte, meī frātrēs optimī.
Eliābus
Deus det tibi quae velis, germāne lepidissime. Ut valet pater?
David
Optimē, grātiā Deō; mēque mīsit ut vīserem, quid agerētis, vōbīsque afferrem placentam et decem pānēs, et tesseram vestram acciperem. Dedit etiam mihi decem caseōs, ad centuriōnem. Sed quam ego vōcem audiō?
Goliathus
Quid opus est, vōs exīre ad praelium dīmicandum nōbīscum? Ego sum Palaestīnus, vōs estis clientēs Saulī. Dēligite ex vōbīs aliquem, quī cōnserat manūs mēcum: quī sī superāverit mē praeliō, et interēmerit, nōs serviēmus vōbīs: sīn ego vīcerō, vōs nōbīs serviētis. Quantā ego hodiē ignōminiā afficiō īnstrūctōs in aciem Israēlitās! Date mihi virum, quōcum contendam singulārī certāmine.
David
Quisnam est importūnus iste, et turgidus Gigās, quī tantopere dēspicit nōs prae sē? Cuius vōcem et aspectum contremīscunt omnēs, et refugiunt?
Israēlita
Nesciō quis est nātus in nostram perniciem et dedecus; cum quō nēmō audet cōnserere manūs: adeō ingēns est, et terribilis.
David
Quid ergō praemium feret, quī sustulerit eum dē mediō, et abolēverit hoc tantum probrum Israēlitārum? Nam quis est ille impūrus iste Palaestīnus, quī inūrit tantam notam ignōminiae exercituī Deī immortālis?
Israēlita
Sī quis eum dēiēcerit, Rēx eum valdē dītābit, locābitque eī nūptum fīliam suam; dōnābitque immūnitāte perpetuā domum eius paternam.
Eliābus
Cūr vēnistī hūc, improbe puer? Aut cūr dēseruistī pauculās illās oviculās in saltū? Ego nōvī tuam malitiam, audāciamque tuam. Mīrum, nī vēnistī spectātum praelium.
David
Quid ego commīsī? An nōn erat causa, cūr venīrem? Sed adībō aliōs. Heus tū, quō praemiō afficiet rēx eum, quī occīderit īnfandum illum Palaestīnem?
Israēlita
Maximō.
David
Quōnam?
Israēlita
Ōrnābit eum maximīs dīvitiīs et opibus, committetque eī nātam suam uxōrem, et līberābit domum eius paternam in perpetuum.
David
Condignum sānē praemium et rēgāle. Equidem ausim aggredī hominem: nesciō quōmodo gestit animus, indīgnāturque tantum licēre cuiquam in populum Deī. Haeccine ut patiar? Impūne ergō nefanda illa probra ēvōmuerit in sācram gentem? Morī mē malim.
Nuntius
Adulēscentule, iubet rēx ut veniās ad sē.
David
Nihil est quod faciam libentius. Eāmus. Ō sī mihi fīat potestās pugnandī cum eō, quantum bellum cōnfēcerō! vel potius quantum bellum cōnfēcerit DEUS, ūnō occīsō.
Nuntius
Addūcō tibi hīc adulēscentulum, Rēx, quem iussistī accersī.
Saulus
Quid audiō, David? Tūne dīxistī tē audēre in Palaestīnum illum portentōsum, quī perterrefacit tōtās nostrās aciēs?
David
Bonō animō es, Ō Rēx: nē dēspondeat quisquam animum: vōs spectābitis; ego ipse subībō hoc certāmen, et congrediar cum Palaestīnō.
Saulus
Vide quid dīcās, David: Nōn potes pugnāre cum eō, adulēscentulus, et rudis bellī, cum virō rōbustissimō, et in armīs exercitātissimō, iam ā puerō.
David
Nihilī factō, neque vīrēs, neque ūsum armōrum eius: habeō longē aliam ratiōnem certandī. Audī quid dīcam. Cum aliquandō pāscerem ovēs patris meī, leō ūnā cum ursō invāsit gregem, ovemque corripuit. Eum ego cōnsecūtus caecīdī, ēripuīque ovem ē faucibus eius. Tum ursus in mē irruere; ego vērō prehēnsum rōstrō ad terram afflīgere, et obtrudere. Atque ita occīdī et leōnem et ursum. Nōn dubitō, quīn īdem exitus maneat nefārium hunc et dēterrimum hostem, quī audet prōscindere contumēliīs exercitum Deī immortālis. Iova, quī dēfendit mē ā leōne et ursō, īdem dēfendet etiam ā Palaestīnō istō.
Saulus
Quandō tantā fīdūciā es, per mē licet dēscendās in certāmen. Adsit tibi Deus. Veruntamen es armandus. Volō accommodāre tibi mea ipsius arma.
David
Nunquam quidem arma tulī. Sed faciam perīculum, sī possum ūtī. Haec lōrīca valdē mē gravat, cassis quoque premit caput, etiam caligae sunt duplō maiōrēs quam meīs pedibus: nec ēnsis admodum decet meum latus: videor magis alligātus ēnsī, quam ēnsis mihi. Vah! nōn possum aggredī cum hīs impedīmentīs. Apage haec arma, nōn sum assuētus hīs ferendīs. Malō ferre nōta tēla: lapidem, dīcō, et fundam, ūnā cum hīs quinque levibus silicibus, quōs geram in sacculō. Bene sperā, rēx: cernēs mē hodiē victōrem redeuntem, cum exuviīs hominis ferōcissimī.
Saulus
Ita faxit Deus.
G.
Videōne ego hominem venīre ad mē? Tandem habeō, quōcum certem. Sed quae, malam, intempēriēs agitant Israēlitās? Quis mīsit nōbīs hunc pulchellum pūsiōnem, rubicundum? Heus puer, mēne putās canem, quī cōgitēs pugnāre lapide; ut tē diī deaeque omnēs quantum est, perdant. Accēde ad mē sōdēs, ut iam propīnem tē dīlaniāndum et comedendum volucribus et bēstiīs.
David
Tū quidem adōrīris mē, frētus gladiō, et hastīlī, et scūtō, ego vērō aggredior tē, armātus sōlō nōmine Iovae armipotentis, Deī cōpiārum Israēlitārum, in quās tū hodiē contulisti omnia maledīcta. Hodiē Deus conclūsit tē in manum meam, ut tē dēiciam absecindamque tuum caput, et pāscam volucrēs et ferās, nōn tantum tuō cadāvere, sed etiam omnium, quī mīlitant in vestrō exercitū, ut sciant omnēs mortālēs, eum dēmum esse Deum, quem Israēlitae agnōscunt et reverentur: discantque omnis haec manus spectātrīx, Iovam nōn adhibēre ēnsem, aut hastam in vincendō, cuius sit ūnius gerere bella, quīque trādiderit vōs nōbīs in manūs.
G.
Proh Iuppiter! egōne ut hodiē haec audīverim, idque ā puerō? At mē Deus perdat, nisi tē iam discerpō hīs unguibus.
David
Quīn age, sī quid potes; interim accipe hunc lapidem rēctā in frontem. Ohe Goliāthe, corruis quī modō stābās tam firmē? At ego tē contundam huius hōc lapide. Hem tibi. Nunc istīc iace prostrātus manū puerī, quī modō sōlō aspectū virōs et caelum armīs territābās. Hīc tē puer iugulat tuō ipsīus gladiō, caputque tuum horrendum praefīgit tuae hastae, quod ostentet exercituī.
Sententia
Nēmō vel tam vir est, quīn facile vincātur abs quōvīs, adversō Deō; vel tam puer est, quīn facile vincat quemvīs, propītiō Deō. Deī est victōria: et crēdentī nihil arduum.
Nēmō vel tam vir est, quīn facile vincātur abs quōvīs, adversō Deō; vel tam puer est, quīn facile vincat quemvīs, propītiō Deō. Deī est victōria: et crēdentī nihil arduum.