Colloquia Latinō Sermōne Cōnscrīpta - Pars Altera - Colloquium Septimum

RĒNŪNTIĀTIŌ RŌMĀNĪ IMPERIĪ ITERUM RESTITŪTĪ (Proclama agli Italiani per la fondazione del nuovo Impero)

Persōnae:
Māter, Fīlius
Māter
Quid, mī fīlī, causae fuit cūr tam diū mē sollicitam facerēs? Pater enim quī eādem ferē quā tū hōrā exiit iam plūs vīgintī minūtīs domum rediit.
Perché, figlio mio, mi hai fatto stare tanto in pensiero? Tuo padre che era uscito quasi con te è già tornato da circa venti minuti.
Fīlius
Piget, māter dīlēctissima, sed extrā culpam omnīnō sum; nam post conventum dīmissum iussī sumus mīlitārī pompā ante Lictōriās Aedēs et Foederātōrum Fascium Lēgātum dēcurrere; posteā ad stātīva castra «Itālicae Pūbis Īnstitūtiōnis» pergere iter ad arma dēpōnenda. Quī, māter, hominum concursus, quī clāmōrēs, quaeque admīrātiōnēs!
Mi rincresce, mamma, ma abbiamo dovuto sfilare in parata davanti alla «Casa del Fascio» e al «Segretario Federale» e poi recarci alla sede dell'«Opera Balilla» a depositare le armi. Che folla! Che grida! Che entusiasmo!
Māter
Ipsa quidem omnia radiophōnicē audīvī, et vehementer doleō infirmā valētūdine quā iam diū ūtor, tantō ūniversōrum gaudiō tantaeque laetitiae interesse mē nōn potuisse!
Io ho sentito tutto per radio, e mi rincresce che per ragioni di salute non abbia potuto esserci!
Fīlius
Nē dīmidiātā quidem voluptāte, māter, auribus percipere potuistī!
Non hai goduto nemmeno metà del piacere, ascoltando!
Māter
Cūr?
Perché?
Fīlius
Quod mīrum illud spectāculum (quod quidem ex animō meō numquam effluet) multitūdinis in forum cōnfertae ūnōque animō Ducī plaudentis spectāre nōn potuistī!
Perché non hai potuto assistere allo spettacolo meraviglioso della folla radunata in piazza, che applaudiva unanimemente al Duce.
Māter
Crēdō, ō bone, et vehementer paenitet cum ipsā persuāsum habeam, numquam in posterum occāsiōnem datum īrī ut tam praeclārae reī spectatrīx adsim.
Ci credo, caro, e me ne dolgo, perché son sicura che non mi si darà mai più l'occasione di assistere a cosa sì grande.
Fīlius
Equidem cēnseō perrārō in hominum vītā contingere posse ut aliquid tam dignum quod posterīs trādātur vidēre liceat!
Hai ragione, mamma; anch'io credo che assai di rado tocchi ad un uomo vedere uno spettacolo degno di essere tramandato alla storia!
Māter
Dīc mihī, quaesō, quō cum condiscipulīs tuīs mūnere, hōc tam faustō et fēlīcī diē, sīs perfūnctus!
Dimmi! Che hai fatto?
Fīlius
Ēgressus domō obvius factus sum Henricō; quō comite additō, per viās mediae urbis frequentiā hominum stīpātās, aegrē pervēnī quō ēdictum erat convenīre. Sūmptīs armīs, ternī citātō agmine in forum properāvimus, ubī, adversī tribūnālī prīmōribus cīvitātis ērēctō, cōnstitimus. Iam radiābula hīc illīc in forō disposita mīlitārēs cantiunculās carminaque bellica diffundēbant necnōn Lictōrium et Rēgium cantum, cum intereā cōnfluērent hilare et alācriter lictōria sodālicia, ūnumquodque prae sē sua sīgna gestāns, omnia lictōriō habitū indūta. Intereā subinde fistulae sulphureā pulvere replētae, subter incēnsae, horrendō quōdam fragōre per umbrās noctis multā cum lūce facēs dūcēbant. Vīxdum forum undique affluentī multitūdine cōnfertum atque stīpātum erat, et iī quī administrandae cīvitātī praesunt tribūnal ascendērunt; tum sonuēre tubae iubentēs multitūdinem attendere; quō signō datō, omnēs quī in armīs erant, ērēctō corpore armīsque pectoribus adversīs sublātīs, ita sēsē officiī causā habuērunt, dōnec tubae quiēscendī signum cecinērunt. Armīs igitur ad pedēs iterum dēmissīs, magnā omnium exspectātiōne animōs aurēsque intendimus sī Dux initium loquendī faceret.
Uscito di casa ho incontrato Enrico, e, insieme a lui, attraverso le vie del centro, stipate di gente, a stento riuscii a raggiungere il luogo stabilito. Prese le armi, per tre, inquadrati, a passo svelto, ci recammo in piazza e ci fermammo di fronte al palco delle Autorità. Già le «radio» disposte qua e là diffondevano canti militari e di marcia, mentre affluivano, gioiose ed entusiaste, le Associazioni Fasciste, ciascuna col proprio labaro, tutte in divisa. Frattanto i razzi accesi, con improvviso fragore solcavano il cielo con strisce di luce. Appena la Piazza fu piena, le Autorità salirono sul palco, e le trombe suonarono l'attenti. Allora simultaneamente le Forze Armate s'irrigidirono sul «presentat'arm» fino a quando le trombe suonarono il riposo. Allora, a «pied'arm» aspettammo che il Duce incominciasse a parlare.
Māter
Quam ipsam ōrātiōnem nōn auribus tantum audīvī sed animō hausī. Vīsne iterum stenographicē trānscrīptam audīre?
Io stessa quel discorso non soltanto l'udii colle orecchie, ma mi è rimasto impresso nel cuore. Vuoi sentirlo stenografato?
Fīlius
Quam libentissimē!
Volentieri!
Māter
(Recitat ōrātiōnem.) «Ductōrēs ōrdinum, suboptiōnēs, gregāriī omnēs quī sub sīgnīs Patriae vel in Ītāliā vel in Āfricā merētis, voluntāriī mīlitēs Restitūtīs Fascibus custōdiendīs atque tūtandīs, Ītālī virī Ītālaeque mulierēs, quī seu intrā Patriae fīnēs seu ubīvīs terrārum dēgitis, audīte!

Hīs scītīs, quae nūper Suprēmum Fascium Cōnsilium, magnō cōnsēnsū et plausū, auctōritāte suā cōnfirmāvit rataque voluit quaeque mox vōbīs nōta erunt, magnum quiddam in annālēs patriae in aeternum referendum perāctum est: hodiē enim a.d. VII Id. Maiās post Restitūtōs Fascēs XIV, dē Aethiopiae sorte firmiter et stabiliter āctum et sānctum est!

Omnēs difficultātēs, omnia impedīmenta quae quasi nōdī impetum et voluntātem nostram remorārī vidēbantur, dēstrīctīs gladiīs īnfrēgimus viamque expedīvimus ut victōria quam in longinquīs Āfricae ōrīs cōnsecūtī sumus, integra et pūra in memorēs fastōs possit referrī, quālem ipsam nostrārum legiōnum mīlitēs et quī mortem oppetīvērunt et quī supersunt mentibus concēperant virtūteque cōnsequī exoptāverant.

Tandem Ītālia Imperium suum habet!

Imperium dīcō ad Lictōriam fidem tōtum referendum, quippe quod prae sē nōtās ferat quās firma voluntās et potentia Rōmānī Lictōriī indēlēbilēs impresserit!

Ad hōc enim per quattuordecim annōs quidquid vīrium iuventūtis nostrae, nunc, sī umquam aliās, flōrentis atque vigentis, mīlitārī disciplīnae assuētae atque adstrīctae luxuriābātur, excitāvimus exercuimusque!

Imperium quod sibī prōpositum habet nōn ut quemquam proeliō lacessat sed ut pācem colat dīligātque: nam pācem sibī cēterīsque omnibus gentibus expetit neque ad arma nisi summā necessitāte vīvendī coāctum dēscēnsūrum est!

Imperium quod ad cultum et hūmānitātem Aethiopiae gentēs addūcet; id enim fuisse mōris et cōnsuētūdinis maiōrum accēpimus, ut quōs bellō subēgissent, eōs quasi novōs cīvēs ad sē ascīscerent dēvincīrentque!

Ēn vōbīs lēgem recitābō quā aetās quaedam nōbīs perāgitur novusque saeculōrum ōrdō nāscitur quasi aditus et via ad māiōra in posterum audenda!

I. OMNĒS ET REGIŌNĒS ET GENTĒS QUAE SUB IMPERIŌ AETHIOPICŌ FUĒRUNT IN DICIŌNEM POTESTĀTEMQUE ITALICĪ RĒGNĪ REDIGUNTUR.

II. TITULUM IMPERĀTŌRIS SIBĪ SUĪSQUE SUCCESSŌRIBUS ITALŌRUM RĒX ASSŪMIT.

Voluntāriī mīlitēs nigrā tunicā īnsignītī! Italī virī Itālaeque mulierēs!

Sanguine et virtūte quod sibī Imperium comparāvit populus Italicus, operā et labōre cōnfirmāre idemque armīs animīsque adversus omnēs gentēs dēfendere et tuērī parātus est.

Quā spē frētī atque cōnfīsī, sublātīs, Legiōnāriī, armīs, animīs, sīgnīs, Imperium cōnsalūtāte quod quīndecim post saeculīs dēnuō nōbīs ē sacrīs Rōmae collibus affulsit!

Eritisne illō dignī?»

(Multitūdō magnō clāmōre sē imperiō dignam futūram esse cōnfirmat.)

«Hunc vestrum clāmōrem atque cōnsēnsum tamquam sacrum quoddam iūsiūrandum accipiō quō cōram Deō et mortālibus obstringāminī ad prōmissa praestanda — et sī contingat ut vītā fruī liceat et sī mors sit oppetenda.

Italī virī nigrā tunicā īnsignītī, Legiōnāriī, salvēre Rēgem iubēte!»
(Legge il discorso.) «Ufficiali, sottufficiali, gregari di tutte le Forze armate dello Stato in Africa e in Italia, Camicie nere della Rivoluzione, Italiani e Italiane in Patria e nel mondo, ascoltate:

Con le decisioni che fra pochi istanti conoscerete e che furono acclamate dal Gran Consiglio del Fascismo, un grande evento si compie: viene suggellato il destino dell'Etiopia, oggi 9 maggio, quattordicesimo anno dell'Era fascista!

Tutti i nodi furono tagliati dalla nostra spada lucente, e la vittoria affricana resta nella storia della Patria integra e pura come i Legionari caduti e superstiti la sognavano e la volevano.

L'Italia ha finalmente il suo Impero!

Impero fascista, perché porta i segni indistruttibili della volontà e della potenza del Littorio romano; Impero di pace, perché l'Italia vuole la pace per sé e per tutti e si decide alla guerra soltanto quando vi è forzata da imperiose incoercibili necessità di vita! Impero di civiltà e di umanità per tutte le popolazioni dell'Etiopia! È nella tradizione di Roma, che dopo aver vinto, associava i popoli al suo destino!

Ecco la legge, o Italiani, che chiude un periodo della nostra storia e ne apre un altro come un immenso varco aperto su tutte le possibilità del futuro!

I. I TERRITORI E LE GENTI CHE APPARTENEVANO ALL'IMPERO DI ETIOPIA SONO POSTI SOTTO LA SOVRANITÀ PIENA E INTERA DEL REGNO D'ITALIA.

II. IL TITOLO DI IMPERATORE D'ETIOPIA VIENE ASSUNTO PER SÉ E PER I SUOI SUCCESSORI DAL RE D'ITALIA.

Ufficiali, sottufficiali, gregari di tutte le Forze armate dello Stato in Africa e in Italia, Camicie nere, Italiani e Italiane!

Il popolo italiano ha creato col suo sangue l'Impero, lo feconderà col suo lavoro e lo difenderà contro chiunque con le sue armi.

In questa certezza suprema levate in alto, Legionari, le insegne, il ferro e i cuori, e salutate dopo quindici secoli la riapparizione dell'Impero sui colli fatali di Roma.

Ne sarete voi degni?»

(La folla prorompe in un formidabile: Sì!)

«Questo grido è come un giuramento sacro che vi impegna dinanzi a Dio e dinanzi agli uomini, per la vita e per la morte.

Camicie nere, Legionari: Saluto al Re!»
Māter et Fīlius
Et nōs Bene Rēgī nostrō, Bene Ducī dīcāmus!
Ed anche noi gridiamo: Viva il Re! Viva il Duce!