Colloquia Latinō Sermōne Cōnscrīpta - Pars Altera - Colloquium Primum
SURRĒCTIŌ MĀTŪTĪNA (Levata mattutina)
Persōnae:
Māter, Decius, Petrus
Māter, Decius, Petrus
Māter
Iam lūcīscit, puerī; hōra ad praescrīpta mūnera surgendī est!
È già giorno, ragazzi; è ora di alzarsi per adempiere ai vostri doveri!
Decius
Quam gravātōs somnō, māter mea, hodiē māne oculōs habeō, quasi nunc prīmum somnum cēperim!
Come mi sento gli occhi pesanti stamani, mi pare di essermi addormentato ora!
Māter
Haud mihī ignōta haec tua cantilēna! Exsurge! Exsurge! Tempus dum loquimur currere properat!
Conosco questo tuo ritornello! Alzati! Alzati! Mentre si parla il tempo passa.
Petrus
Quam multō māne hodiē nōs excitāstī!
Come ci hai svegliato presto stamani!
Māter
Quid ais? Nōnne tē pudet? Iam sōl ad merīdiem ferē vergit. Ex strāgulīs exsilīte, dormītōrēs! Ecce recentēs subuculae!
Che dici! Non ti vergogni! Il sole s'avvia quasi a mezzogiorno; fuori dalle coperte, dormiglioni! Eccovi la camicia pulita!
Decius & Petrus
Cēdō, māter! Ecce! Dictō citius induimus. Ubī tunicae excubitōriae?
Daccela, mamma! Ecco, ce la siamo infilata più presto di quel che non si dica. Dov'è l'accappatoio?
Māter
Properāte in cellam comātōriam; aqua calida et frīgida in promptū est.
Spicciatevi ad andare nel bagno; è già pronta l'acqua calda e fredda.
Petrus
Ubī lintea quibus mē extergeam?
Dove sono gli asciugamani?
Māter
Accipe et quam prīmum tē expedī!
Prendi e spicciati!
Decius & Petrus
Iam lōtī et comptī sumus.
Ci siamo già levati e pettinati.
Petrus
Quam vestem hodiē vīs induāmus?
Che vestito vuoi che ci mettiamo?
Māter
Quid rogitās molestē? Eam quam solēs fēriātīs diēbus.
Che vai domandando, o noioso? Il solito di tutti i giorni!
Decius
Nōlī īrāscī, māter, sī quid tē rogāverō!
Non ti farà dispiacere, o mamma, se ti chiederò un favore?
Māter
Quid?
Che cosa?
Decius
Velim sinās mē hodiē femōrālia induere!
Vorrei che tu oggi mi permettessi di mettermi i pantaloni corti.
Māter
Unde hōc novum?
Che idea è questa?
Decius
Convēnit inter mē et sodālēs meōs ut hodiē post merīdiem nōs exerceāmus in palaestrā, cum iam propē īnstent «Agōnālia».
Abbiamo fissato coi miei amici di allenarci oggi in palestra, perché si avvicinano gli «Agonali».
Māter
Cui certāminis generī interesse in animō habēs?
A che specie di gare hai intenzione di partecipare?
Decius
Pugillātūs certāminī.
A quella di pugilato.
Māter
Īnsānīs, fīlī mī! Quid iuvat colaphis vapulāre?
Sei pazzo! Che gusto ci trovi a prender dei pugni?
Decius
Nihil quidem; sed adversāriō impingere, id iuvat.
Nessun piacere; ma a darli, sì.
Māter
Nōnne poterās tibī ēligere aliud lūdendī genus?
Non potevi scegliere un'altra specie di gara?
Decius
Poterāim; sed hōc lūsū maximē dēlector.
Potevo; ma questo sport mi piace più di tutti.
Māter
Iam secunda sēmihōra est; coffea pōtiō cum lacte iam diūdum parāta. In cēnāculum trānseāmus ad iēntāculum sūmendum.
Son già le sette e mezzo; il caffè e latte è pronto. Passiamo in sala da pranzo a far colazione!
Petrus
Cēdō mihī pānem cum būtyrō!
Dammi il pane col burro!
Decius
Ecce, sūme quantum libet!
Prendine quanto vuoi!
Māter
Properāte; ruit hōra! Perīculum est nē, cum ad scholam pervēneritis, nōn admittāminī!
Spicciatevi; è tardi; c'è pericolo che non siate ammessi a scuola.
Decius & Petrus
Nihil est quod domī diūtius commorēmur; iam parātī sumus ad scholam īre! Valē, māter!
Non c'è ragione di trattenerci. Siamo già pronti per andare a scuola! Addio mamma!