Colloquia Familiaria - Lūsus Puerīlis
Lūdus Saltus
Persōnae:
Laurentius, Vincentius
Laurentius, Vincentius
Laurentius
Salvē, Vincenti.
Vincentius
Et tū.
Laurentius
Quōnam tendis?
Vincentius
In campum ire parō.
Laurentius
Cūr?
Vincentius
Ut exonerātus ventrīs saburra(1) gravante corpus, nōn nihil recreem languēns corpusculum: nam exercitātiōne corpus vegetātur, et alendō, et fōrmandō accommodātius est.
Laurentius
Ibi quid lūdās?
Vincentius
Quō magis arridet. Primum histrionēs saltantēs intueor, quot quīsque gradūs faciant observāns, et, quam aptē.
Laurentius
Quid deinde?
Vincentius
Ut tācitās animī cupiditātēs possim expedīre, saltem in aliēnā exercitātiōne fessus, licet māgis exoptārim per mē ipsē currere et ipse salīre.
Laurentius
Num vellet tibi illī cedere locum?
Vincentius
Nōn cēdent, nisi pecūniā condūcantur, quia ad hoc vivunt. Atque in aliēnīs exercēns vīsūs, nescītur an tantundem possīs.
Laurentius
Audiō. Quid inde ferēs commodī?
Vincentius
Ipsīs hominēs in vōluptāte nōn minimum est hoc ipsō spectāculō.
Laurentius
Cūr nōn tēcum abīs? tē solum īre dēdecet.
Vincentius
Immō per mē: sī tibi vidētur, saltēmus unā.
Laurentius
Bene moneās. Sed adeundum nōbīs illī campi sunt, ubi lūdī est Empūsae.(2)
Vincentius
Quō tū mē cōnsultō dūcis?
Laurentius
Eāmus igitur. Sed quī saltābimus?
Vincentius
Cūr nōn, ut puerī solent? ūnus pedem alterī subicit, ut altius sibi saliendum sit?
Laurentius
Commodior Graculus saltātiō, quam apud Vergīlium(3) proposuit. Hūc scīlicet saltātor, ubi dēicere sē parat, ērigitur super digitōs pedum, attrahit ad sē ipsō crūra, nec mora ēmicāt quālī per āera; nōn vult enim stīpitēs tōnsorēs pedēs tangere. Dēlābēns porrō in sōlum, aut in pedēs cadit, aut in nātēs: dubitās amābō, sī tibi saltandī prūrigō sit?
Vincentius
Paulisper dubitō.
Laurentius
Sī volēs, saltandī certāmen erit. Dubitandī nūlla ratiō.
Vincentius
Sīc facere libet. Certāmen itaque fīat. Dēsīgnā stadium(4) saltandī.
Laurentius
Facile erit: hōc quīdam lūdēns perfēcit hoc ipsō prātō. Vidēsne vestigium? Vērum dūc mē tuō stadiō.
Vincentius
Hoc decet? ecquid tibi vidētur?
Laurentius
Probō: tū salī prīmus.
Vincentius
Minimē. Quid sī nesciō?
Laurentius
Īnsipidē loqueris. Hōc nōn tam artis est, quam vīrium. Id certāminis adeō facile est, ut vel puerī rēctē faciant.
Vincentius
Cūr igitur nōn prior saltās?
Laurentius
Quia longius saltāre volō.
Vincentius
Ergō salī.
Laurentius
Quī tū vīcistī, lappā(5) corōnātus in triumphō redībis, et praemium ferēs, duōrum aureōrum.
Vincentius
Immō quadrantēs duo, id mihi sufficit. Iamne facis? num cōnsiderās metās?
Laurentius
Optimē; et sī parcus futūrus sim, nōn aestimābō.
Vincentius
Satis facere animō meō nōn potes, sī in illūd marmor exsilierīs.
Laurentius
Nōn marmor saltūs noster attiget, certē tamen prōgrediar in vestīgium illud.
Vincentius
Īnsānus putābere: cum sit sōlstitium(6) aestīvum, in sōle certābis?
Laurentius
Umbram nōn dēsīderō. Nam umbra calōrem haud impedit.
Vincentius
Quāprīmus enim saltābis? perīclitābō.
Laurentius
Age, saltā. Bene est; immittō tū; nunc videāmus, an parem habeās saltātōrem.
Vincentius
Saltās: videō palaestrītam haudquāquam malum. Sed immō nōn cupiō natāre, quia nōn amphibion(7) sum.
Laurentius
Nēminī suādēbō ut ad Mōsae aquās trānseās. Cupiō enim prius pedibus meīs humum, quam caput Mōsae, tangere.
Vincentius
Quid sī mergāmur?
Laurentius
Cūr hoc metuās?
Vincentius
Quia nesciō natāre.
Laurentius
Nesciō quidem nunc, sed disciēs mox.
Vincentius
Id quidem post fīet, ego nesciō.
Laurentius
Quid sī ego tē moneam et doceam, ut mihi crēdās?
Vincentius
Rideō; nam nesciēns quōmodō nātō, discam natāre!
Laurentius
Illūd facile: trānseāmus enim hūc.
Vincentius
Putāsne mē aegrōtum? unde huic venit in mentem?
Laurentius
Minimē, sed opīnor tē cupere discentem natāre: quia tēcum habitum ire volō in Mōsam.
Vincentius
Nesciō an id possim.
Laurentius
Nē dubitā: bene succēdet.
Vincentius
Cōnābor.
Laurentius
Subiiciō manus, quīcquid fiet. Hōc locō aqua planē vix superest trēs pedēs.
Vincentius
Bene habet. Pergāmus.
Laurentius
Heus, tū manūs impōne tergō meō, et tē porrō ad nātandum temptes.
Vincentius
Faciam quod iubēs, et tē monente fīet ut nātem. Quid sī nimis patiāmur in hōc circā fluvium?
Laurentius
Nōn est quod timeās: sum nātandī perītissimus; et innīxus suberī(8) secūrē nātābis.
Vincentius
Satis monitī sumus; tentēmus.
(1). Ventrīs saburra: saburra onus nāvis quō librātur adversus fluctūs. Et Plautus inquit dē faeminā: "Nōs mulierēs saburratā largī loquī sumus."
(2). Empūsae: spectrum est apud Aristophanem quod appāret ūnicā tibiā, unde Graecī nōmen dēdēre.
(3). Apud Vergīlium: Līber 5.
(4). Stadium: aliās certa māgnitūdō est, aliās locus in quō curritur.
(5). Lappa: herba acūta et spīnōsa.
(6). Sōlstitium: allūsum Vergīliī: "Sōlstitium pecorī dēfendite: iam venit aestās torrida."
(7). Amphibion: amphibia dīcuntur quae simul et in aquā vīvunt et in terrā: crocodīlus, anatēs, ānserēs, cycnī et similia.
(8). Suberī: Graecē φελλός, corticis genus semper fluitāns, unde quī discunt natāre subiciunt pectorī. Horātius: "Nābis sine cortice."