Praetextata Latine Loquendi Ratio - Colloquium Trīcēsimum Secundum

Nōn semel mē prōvocātum istī ad certāmen pilārium, idque minimō, ut mihi vīdisse vīsus sum. Men' ita pusillī crēdis animī, ut tēcum in arēnam istam dēscendere nōn ausim? Licet tū quidem istam quotīdiānō ūsū plēnius mē calleās, nihil tamen dētrectō, nihil tergiversor, nihil subterfugiō. Tū crēdis canthērium in fossā, quod dīcitur: at ego fortūnā suffrāgante, mē comparābō ut equum, quod aiunt, in plāniciem ēvocāsse videāris. Efficiam, posthāc nē quemquam vōce lacessās.

Effice quod volēs, nec mihi deerunt manūs. Sī tibi machaera est, et nōbīs urbīna est domī. Age age sī qua tibi fīdūcia animī, hūc adēs, experiāmur uter plūs polleat arte hāc. Ego sum animī fīdentissimus, tū modo vidē nē labāris animō, tū fac animō cōnstēs.

Ā mē ōciōsus estō. Obiciam tibi hydram, quam vix Herculēīs labōribus cōnficiās. Dabō tibi negōtium nōn levī brāchiō obeundum.

Prīncipiō hoc tēcum pācīscor, ut neque chirothecās indūtus, neque rēticulō prōdeās armātus, neque pilam in tēctum mittās, neque in āream hoc certandī genere trītam dēscendās.

Hominem animī praestantem, et mīrum scīlicet artificem. Ō praestantiam animī, et mīrum lūdendī artificium. Tū mē prōvocēs, et ipse pangās lēgem, quā mē stāre ad tuum praescrīptum postulēs? ut nōrīs, ō bone, prōvocātī nōn prōvocantis est certandī lēgēs praefīgere. Quid vērō ista pāctiō sibi vult, nisi quod animum degenerem parumque fīdentem arguit? Ha ha hē, Mediusfidius rīsū temperāre nōn possum.

Nōn est quod rīdeās. Sī qua tibi virtūs animusque in pectore praesēns, hūc adēs, et congrēdere mēcum. Dīcēs tibi rem esse, nōn cum Andabatīs, quōs fāma est in tenebrīs, aut oculīs clausīs pūgnāre solitōs. Oculātius et circunspectius rem agam. Sī tū Hectorem, ego praestābō Achillem. Sī tū Geryōnem, ego reddam Herculem. Vidēberis mē vidēns plānē Mārtem vidēre. Porrō quod causāris tuum esse, cum prōvocātus veniās, lūdendī praescrībere lēgēs, Age dum, praescrībe, quās velīs cunque equidem nihil dēfugiō, nihil recūsō.

Condiciōnibus tuīs, quās praescrīpsistī, quandō ita māvīs, stābō. Caeterum dēsine, ō bone, encōmium ante victōriam canere, nē post Admētī vel Harmodiī vel Thēlamōnis cantitēs cantilēnam. Experiēris quod Lȳdum in campum prōvocāris. Certē ut mē vincās, nisi fortūnā plānē mihi adversante, praedūrus tibi exhauriendus erit labor, et saxum plūs quam Sīsyphāeum volūvendum. Sed citrā ambāgēs, dīc ubi nam vīs lūdāmus?

In prātō, in pāscuā post nostrum pōmārium, ubī humī coniectam et inde resultantem, ultrō citrōque mittāmus pilam.

Quī resultet pila ab humō grāmineā ulīginōsāque, nec ullīs vel ruderibus conplānāta, vel strāta lapidibus, vel pedibus ambulantium trīta.

Quid angeris animī? Eādem tēcum stābō condiciōne. Quod tibi inauspicātum et īnfaustum erit, id nōn erit mihi faustum et auspicātum. Quid est quod quiritēris, sī similī tēcum fortūnā ūtar?

Facilius laterem lavēs, aut littus ārēs, quam istīc lūdās, ubī nōn sit locus resultandae pilae. Quid iuvābit inānem operam sūmere?

Ēia nē tē mācerēs, nē torqueās tē. Corripiēmus lapidem aliquem lātum et palnum. Vel potius asserem illum, quem oculīs signāvī superficiē lātā et aequābilī iacentem retrō post līgnīle nostrum, ūsibus nostrīs aptābimus.

Rēctē monēs. Sed quid locī intimum, quid extimum, et quid ab āreā penitus aliēnum exīstimābimus? Plāniciēs campī est nimis aequa, nūllīs aut pālīs, aut aedificiīs, aut aliīs līmitibus dīstincta, quibus metemur quid intus aut forīs sit futūrum.

Nēscīs inepte, nēscīs, quid faciāmus? Dīstermināvimus loca, et mētābimur līmitēs nostrīs vel cingulīs, vel fasciīs crūrīlibus.

Pulchrē. Sed quis observābit nōbīs dēsignābitque terminōs, quōtenus pila volārit, aut ubi sopīta resēderit, quī sit idem et aequus utrīque, quīque prō mē nōn magis stet, quam prō tē?

Ascīscēmus et advocābimus in eam rem parvulōrum quempiam, quī necdum hanc lūdendī teneat artem, quīque nesciat uter nostrum vel victōriā potiātur, vel victus succumbat. Is ex aequō et bonō, quod in rem utrīque sit, mētās commodē notārit.

Placet, faciāmus ita. Eāmus igitur comparātum nōbīs pilam mollem et habilem, facilemque ēmissū et remissū.

Eāmus. At quid utrōque ābitō opus? tū sōlus et incomitātus ītō. Ego tē praestolābor hīc tantisper. Fac eās redeāsque curriculō.

Dābitur opera. Volāsse nōn īsse aut cucurrisse putābis.

Pendēs adhūc istīc? Iam paene reditum oportuerat.

Redeō comparātā pilā.

Ain' tū? huī tam citō? vix Pēgasus tam citō volet, aut Mercurius tālāria indūtus. Nisi pila quam manū gestās, esset argūmentō, vix crēderem tē fuisse in tabernā pilāriā.

Ecce nōbīs pila vel nive candidior et plūmā mollior, follem esse crēdās, nōn pāgānicam aut trīgōnālem pilam. Hāc lūdere, mīrum nī fuerit iūcundissimum. Quem hāc lūdere nōn iuvet?

Modo sat gravis sit, quae spatium satis longum trānsmittat.

Ōciōsus estō. Sī quid vitiī sit, ego praestābō. Sī incommodam, inhabilem, et ineptam inūtilemque comparātam sēnsēris, id damnī sarciam ego, meīsque expēnsīs et hanc solūtam, et aliam meliōrem emptam cūrābō. Quid vīs aliud?

Probē loqueris, quod aequum bonumque sit dīcis. Heus contingam et pēnsem, quam meīs manibus quadret. Certē comodissima est. Dignus es, quī nōbīs omnibus sīs ab emendīs pilīs.

Men' ita vaecordem et insulsum putābās, ut quicquid illī vellent extrūsum, id mihi paterer obtrudī? ut nūndinārer, ut mercārer, quicquid illī obtrūderent, aptum sīve ineptum? Nōn ita dēsipimus. Novimus quid distent aera lupīnīs.

Sed veniāmus tandem ad certāmen.

Hem nihil moror, veniāmus.

Dum ego tunicam et thōrācem meum exuam, tū nōbīs intereā locī accersītum ābitō, quī nostrōs notet terminōs, ut istō pactō meam emendae pilae compēnsēs operam.

Faciam equidem ac lubēns. Tū interim loca dēsīnitō, uter intrā līneam, uter sit futūrus extrā. Ēn tibi meum cingulum, et crūrīlis fascia, quibus ūtāre. Ehō vidē quem nōbīs ascīverim.

Euge hominem appositissimum, cuī nō sit alter ad hanc rem secundus. Vah Petrus Houius Mechlīniānus, Dāvō astūtior est et ocyor Eurō. Multa nōrit oportet, quī eum fallat.

Sortiāmur iam nunc uter nostrum prior pilam mittat, uter missam excipiat reverberetque. Uter intus, uter forīs sit cōnstitūrus. Hem hoc age.

Istud agō.

Iaculābor in altum, vel cultrum, vel sī māvīs pīleum meum. utram partem aut pīleī sīve concavam sīve convexam, aut cultrī sīve asperam et signātam, sīve laevem et nūllō charactere impressam, ēlēgeris: ista sī supīna sit, et nōbīs adversa coelum spectet, priōrēs habueris, et prō tuō arbitrātū steteris, utrōbī velīs: sīn ista nōbīs āversa solum osculētur, ego vicerō potiōrēs partēs, meumque fuerit cōnsistere prō libīdine, utrōbī velim.

Iaculāre pīleum in āera: dīcam volante pīleō, utrum eligam.

Hem tibi.

Ēligō concavam partem. Euge cecidit prō vōtō. Ex sententiā ēvenit. Quod concavum est, hūc vergit: quod convexum, prōcumbit humī: meum est dēligere, ubī stāre malim. Mihi prōvinciam accipiō mittendī pilam, tibi relinquō excipiendī.

Placet: quod cecidit sortī, prō virīlī tuēbor. Quod mihi sortītō obtigit, chārum et grātum est. Spartam quam nactus sum, exōrnātum ībō. Mittitō tandem. Sed heus tū, prīma missiō sit bonī auspiciī grātiā, in neutrīus vel lucrum vel damnum cessūra.

Perplacet.

Mittitō igitur, quandōvolēs: ecce in prōcinctū stō meī rēgnī fīnēs dēfēnsūrus, et repulsūrus, quicquid hūc appulerit.

Ēn mittō. Capesse. Hoc bene sit. Hoc bene vertat. Atat inauspicātum prīncipium. Īnfēlix auspicium.

Euax, āerem verberāstī nōn pilam. Ō factum bene. Beābis mē, sīc sīc pergās. Sī ita porrō pergās, vicerō vel citrā pulverem.

Heus tū, nē triumphēs ante pūgnam, nec statuās trophāeum ante victōriam. Necdum scīs, quōrsum rēs sit abitūra. Nōndum scīs quid sērus vesper vehat. Manē, manē, mox aliud vidēbis. Hoc auspicācius sit. capesse. Dixin' fore?

Heī istud trānsvolat meum caput. Istud parum est ā mē prōspectum. At nōndum vīceris. Longius abeam ā līneā oportet.

Hā hā, abī quam longissimē volēs, spērō tē inānes excussūrum culmōs. Crībrō aquam hauriēs spērō. Laterem lavābis. Heus mētātor, ōcyus tē in pedēs conicitō, pilāmque nōbīs redditum volātō. Quid stās lapis? quīn redditum curris? Eccam post tē. Iam tibi dextrā iacet. Iam iacet obversa. Iam rūrsus āversa. Quid ita circumagis tē vertīginis īnstar? Perniciem tē et oculātum cautumque praebeās oportet, alioquī nōbīs remōram factūrus.

Ecce mē tibi prōmptum parātumque. Proxima rīpam missa erat. Hem tibi. Accipe prōmptīs parātīsque manibus. Quīn accipis?

Pulchrē reddis scīlicet. Quis tam īnscītē datam, scītē excipiat, quae amplius sexcentōs pedēs in dīversum avolet?

Rīdiculum, postulās tibi datum īrī in manum? Stās quasi lapis, quasi stupidīs membrīs, quasi truncīs manibus. Sēdentārium nōn cursōrium posthāc tibi certāmen ineundum cēnseō. Plumbeae avis īnstar volāre vidēris, aut potius testūdinis īnstar repere. Nōn hīc, ut in pompīs fūnebribus Iūnōnium ingredī cōnvenit. Volātum oportuerat, nēdum cursum. Nisi moveās tē ōcyus āctum fuerit dē victōriā. Quīn et captus oculīs vidētur homō ille. In sōle calīgat. Nōn vidēs pilam in cōnspicuō positam? Pōne iacet. Vel prōcul hinc videō, albīcantem et ēmicantem in grāminibus. Huī pessundās pedibus, et nōndum vidēs? Talpa mihi vidēris aut Tīresiā aut Hypsaeā caecior illā.

Quid cornīcāris inepte? quid grunnīs? quid coaxās? quid blacterās?

Dīxī modo, quid opus iterum dictō? Nōn canimus surdīs, respondent omnia sylvae.

Hīc nusquam locōrum sunt sylvae. Dīc ēvidentius, quid tibi velīs, sī modo vīs, respondeam.

Mīror stupōrem, quod ob oculōs positam nōn vīderis pilam, quodque nōn excēperis prōmptius et dexterius, quam sī tibi numquam pilā lūsum sit.

Pulchrē tū quidem praecipis, at sī in eādem sīs nāvī mēcum, aliter loquāre. Omnēs cum valēmus, rēcta cōnsilia aegrōtīs damus: Tū sī hīc sīs, aliter sentiās. Sed valeant nugae tuae. Heus tū Antagōnista capēs sē.

Stō accinctus excipiendae pilae, mitte modo. Quid morāris? Cūr totiēs fūsam humī resultantemque nōn vel tandem mittis? Vidēris mihi avium involūcrium adhūc, volātūrientiumque cōnātūs imitārī. Cūr nōn ad prīmum resultum mittis?

Quid iubēs, ut dēnuō verberem āera? Melius mihi cōnsulam oportet. Circunspectius agam oportet. Cōnsīderātō mihi opus est prōspectōque nē dēnuō errem. Tū quidem tibi lucrō repōnerēs, sī quid errārem. At mihi vigilātō cautōque est opus, nē mihi meusmet error sit fraudī. Pila mihi tam incommode resultat, ut ante meīs semper manibus effluat et subter lābātur, quam mittere queam. Praestolāre tantisper, et ōcium agitō, dum paulō hunc lapidem commodius pōnam.

Videō quid sit. Aquam culpat Ardea, quod vulgō dīcimus. Haesitantia cantōris tussis. Dē reduviā querēris, maiōrī obnoxius malō. Accūsās lapidem, quō minus bene lūdās, potius ipse accūsandus. Sutelam texis, quā tuam imperitiam obtegas.

Nihil moror rīsūs tuōs. Carpseris citius quod agō, quam imiteris. Rīseris facilius quam vīceris. Nōn impūne rīseris cūrābō. Aderit spērō mox Nemesis, quae rīsūs istīus exigat poenās. Ego interim quod in rem meam fuit, factum cūrāvī. Suum quenque ad quaestum aequum est esse callidum. Suīs quisque commodīs prō virīlī studeat pār est. Iam pila commodē resultat. Excipe igitur. ut sapit tibi hoc? ut arridet hoc? Hoc quod intrīvimus, tibi exēdundum propīnāmus.

Heu heu amburitur mihi manus ut carbunculus. Mīrum quam mihi carbunculet manus. Tantā vī impulsam mīsistī pilam, ut glandem plumbeam nōn pilam reverberāsse videar.

Iō rem mihi narrās et audītū iūcundam et crēditū facilem. Vā hā crēdiderās tibi rem esse cum puerō. Pergīn mē adhūc dēliciās lūdōsque facere? Spērō quoque mihi tempus ēventūrum, ut tibi grātiam referam parem, utque tibi satis dūrum sim exhibitūrus negōtium.

Mihi interim sunt duo, quod pila mānserit atque dēsēderit intus. Manus quidem mihi flagrat iamdum, et inārdet dolōre. At hunc dolōrem mihi abstersit modo et lēnīit hoc lucrī. Labōris optimum condīmentum spēs lucrī.

Cape dēnuō. Quōmodo hoc tibi adblanditur. Quā suāvitāte palmās tuās hoc titillat? Sed age quō ēvānuit pila? Manus nē tuās trānsabiit? an in liquidum abiit āerem, quem ad modum nāvēs Virgiliānae in nymphās? Tetigisse vidēris et repercussisse, at fugit oculōs meōs, quō nam āvolārit.

Vix extrēmīs attācta digitīs, humī dēflūxit mihi ante pedēs. Nōn semper secundīs ferimur ventīs. Nōn arridet fortūna semper. Nōn semper secūrēs fert fluvius. Fortūna est quandoque parēns, quandoque noverca. Nunc pluit, et clārō nunc Iupiter aethere fulget. Alioquī lūdere artis esset duntaxat, nihil in fortūnae arbitriō situm. Sunt tibi, quod mihi bene vertat, duo terminī. Commūtēmus igitur loca, tū hūc, ego istūc commigrātūrī. Sī hāctenus imperāstī, nunc tandem disce, quod prius factum oportuerat, parēre imperiō. Venī factūrus perīculum, quid sit forīs extrā līneam cōnsistere.

Lubēns fecerō. Alterum mē praestābō Chalcentērum, nōn levī brāchiō missūrus pilam. Balista nōn brāchiō mē putābis ūtī. Crēdēs Phalaricam nōn pilam mittī.

Lubet experīrī, quālem tē sīs praestitūrus artificem. Tū tibi vidēris vel ab Olympiīs corōnam posse petere: at mihi vidēris vix dignus quī palaestricē in Xystō versēris. Videāmus, quid dignum tantō ferat hic prōmissor hiātū. Spērō parturient montēs, nāscētur rīdiculus mūs.

Imō tibi tellūre vidēbitur exōritūra Cum Iove prōgeniēs dēpūgnātūra Gigantum.

Adsint hūc Gigantēs, ego Iovem praestābō et cōnficiam. Hūc adsint, praestābō Iovem, sternāmque Gigantēs. Ipse Gigantōmachus frātrem Aetnāeum bene fundam. Ipse Colossaeōs fundam virtūte Gigantēs. Aetnaeā reprimam prōstrātōs mōle Gigantēs.

At videāmus enim, quid praestēs fulmine ināni. Namque ignāvōrum tēla irrīta et ipsa volābunt. Hem tibi, cape. Hoī heī, turpiter peccātum est.

Audīit Rhamnusia arrogantiam istam, et poenās expoposcit. Bene spērābam adfore Temessaeum Genium. Lārus parturīit. Haec pila mea. Vīcī ūnum terminum.

Uter tandem vestrum aut victor aut victus abībit, mīror. Istīus commissiōnis quī sit futūrus fīnis aveō vidēre. Vidēminī tam pulchrē compositī atque commissī, ut cum Bīthō Bacchius, cum Pācidiānō Ēsernius nōn possent melius. Alterō fēlīciter agente, turpiter sē dat alter, atque hoc rūrsum bonīs lūdente avibus illī mōre Mandrabuli rēs succēdit. Caeditis, inque vicem praebētis crūra sagittīs. Caediminī, et totidem plāgīs cōnsūmitis hostem. Nōn est quod alter alterum sibi postferundum aut prae sē contemnendum crēdat. Cascus cascam dūxit. Crētēnsis cum Aegenētā. Eōdem in lūdō doctī vidēminī. Comitem sibi dūxit sēpia percam. Coniūnctus est suō Attabās Nūmeniō.

Hominem dērīdiculum, quī Pygmaeus inter Polyphēmōs, Grāculus inter cygnōs, Ānser inter olōrēs habērī postulat. Inter aquilās (sī diīs placet) noctua: inter rosās anemōna: inter tūbās tībia: inter luscinias corvī gestiunt referrī. Sūs crēdō Minervae, testūdō comparārī vult Pēgasō. Fluvius māris, Nānus Atlantis ambit nōmenque decusque. Formīcae est ambitiō sua, et Serphō sua. Cuī minus est corporis, plūs ōris adest. Nātūra pulchrē fēcit paria, compēnsāvit ōre, quod dēmptum est corporī. Heus tū Pūmiliō, Mithragȳrta nōn Dadūchē, nē sūtor ultrā crepīdam: nē in aliēnō chorō pedem pōnās. Adhūc tua messis in herbā est. Bellum Cononī cūrae sit. Ubī prius bene lallāre et pappāre didiceris, tum dēmum venī, ut inter spōnsōs Penelopēs aliquō habeāre locō. Cavē thōrācem, nē vōcem reddās per iugulum dēnique reditūram.

Vōbīs est facilimum vestrīs mē verbīs mordācibus, et minācibus prōtelāre et obruere. At sī vōs ut caeterīs ita et vīribus vel aequem, vel praestem, nōn patiar mihi linguam minīs vestrīs ita praecīdī. Ēn taceō, nec vōbīs quicquam obstrepō, nē in mē cōnferātur culpa, per mē licet lūdātis, quam diū collūbebit. Vōs vidēte sē virum uterque praebeat.

Hem, loquācitās molesta et īnfesta. Iste Bombylius homō, Architae crepitāculum, suā mihi garrulitāte nimis obstrepera, fuit impedīmentō, quō minus bene lūserim. Dum ego istud agō, et auribus haurīre studeō, hem mihi pila irrītīs cōnātibus inter digitōs efflūxit. Velim tibi linguam istam īnfantīlibus bene ūnctam axungiīs nē dīcam stercoribus, ut agilius, lēnius et mollius moveātur.

Mē miserum, iam in mē cōnfertur culpa immerentem, quod futūrum augurābar. ut canem caedās, facilis est inventū baculus. Sed praestat taceam, nē faba in mē cūdātur omnis, neue sūs, quod dīcitur, acīna nōn gustātā dēpendām.

Ahā, iam tandem rē male gestā obmūtēsce. Interim meae in arctum cōguntur cōpiae. Interim mihi in cōtem novācula incidit. Interim īnfaustīs mihi lūsum est avibus. Interim ego in patriōs cinerēs mīnxisse vīsus sum. Interim hanc iactūram fēcī, hoc damnum accēpī, vōtī meī irrītus ēvāsī, hoc lucrō excidī. Quis mihi hoc damnī sarciet, quod acceptum est? Sed heus adversārie capesse.

Manē, dum meī lucrī ratiōnem tēcum ineam, dum supputem meum lucrum, nē posteā mē prōmōvisse negēs, quantum prōmōverim. Sunt mihi iūxtā tēcum quattuor.

Quis it īnficiās?

Quid sciō, posteā quidnam factūrus essēs? Semper duōbus certantibus, quod alterī est damnō, id alterī cēdit in lucrum. Quod malīs auspiciīs lūsum est tibi, istud mihi lucrō est, sīve istud īnfortūniī acceptum referās illīus garrulitātī, sīve tuō errōrī. Nihilōminus tēcum ūnā malō Harpocratem agat Petrus et taciturnumque sē praebeat. Cōnvenit eum pressō obthūrātōque ōre spectātōrem modo agere, et observātōrem nostrī lūdī, ut quō volet cunque pila, prōmptīs pernicibusque pedibus redditum nōbīs currat.

Cape sīs.

Istud profectō fermē mihi anteverterat. Ehem nōnne praedictum oportuit? In contrōversiam vēnisset istud, et in iurgium abiisset, nisi prōmptus agilisque fuissem manibus. Laureum gestāvī baculum, ut dīcitur, quod tuās ita īnsidiās ēvāserim.

Quid vīs faciam, ut Stentōre clāmōsius, aut Dōdōnaeō aere sonōrius exclāmem? et columnās rumpam? vīs vocīferer quantum noviēs deciēsue mīlle virī clāmāre solent, quī praelia miscent? Vīs tibi canam tūbā? aut tuā causā raucēdinem mihi comparem? Vīs tuō nōmine ad rauim usque exclāmem? Vīs mē raucum tuō nōmine reddam? Semel vocīferātus eram, et indicium fēceram mittendae pilae. Sī hoc ēgissēs, exaudissēs, inaudissēs, nisi aliud ēgissēs.

Videō quid sit. Ūnusquisque oportet prōspiciat et cōnsulat sibi, suīque quaestūs ratiōnem habeat, cum nusquam sit tūta fidēs. Cautō mihi opus est. Cātum mē, callidum, et circunspectum praestābō.

Quamlibet suā celeritāte, suā praecipitantiā tē opprimere, tē praeevertere, suā anticipātiōne tē praecipere studuit, nihil tamen ēgit, neque effēcit, quīn iam sexiēs vīceris.

Ehōdum linguax, locutuleie, blaterō, quīn mūtīs? quīn obticēs? Nōn sat est tibi semel interdīxisse verbīs? Arbitrāris illum esse parum idōneum, suī lucrī quī ratiōnem habeat, nisi tē habeat ā calculīs? Crēdis eum imparem subdūcendō suī lucrī calculō, nisi tū sīs eī ab ābaculīs? Nisi obstruās ōs, ego rē īnfectā abierō.

Quid obsecr ō stomachāris in Petrum? quid succēnsēs Petrō, quī neque tibi, neque mihi commodāre aut incommodāre potest? Autumās mihi nōn futūram fuisse meī quaestūs ratiōnem, nisi memorem monuisset Petrus? Sed heus Petre, nē frūstrā tibi conciliēs invidiam, quod mēcum facere videāris, tantisper amābō tacē, dum rogāberis. Ubī tē scīscitābimur, sat temporī veniēs respōnsūrus.

Numquid caput tuum semel trānsmittere quībō? Summīs cōnābor vīribus, licet meī lacertī compāginem, quod absit, lūxātūrus sim, ac sēdibus suīs ēmōtūrus. Prīmum, quod solent palaestritae, ut cērōmate sē aliquō inungant, ad māius rōbur membrīs comparandum: ego in manum meam inspuam, manuī meae inspūtābō, idque mihi cērōmatis locō dūcam. Ēia age nunc Andreā exere vīrēs. Sint licet illī sex, nōndum tamen victōriā cecidistī. Spērō ventōs tandem aliquandō reflātūrōs, mihīque secundōs futūrōs, et illīus nāvim dēsertūrōs. Heus excipe.

Praeclārē tēcum agētur, sī ēblandīrī atque efficere poteris, ut sē tibi fortūna vel ūnicō ictū mātrem, mihi praebeat novercam. Aegrōtō dum anima est, spēs est: dum spīrat, spērat. Tū quidem tibi modo nōn montēs aurī pollicēris, at mihi vidēris spē tenuī pendēre, nisi forte, quod nōn crēdam ego, tū spērēs fortūnam tibi nūptūram, quā vātrīs tandem in omnibus et aequā et secundā. Ērigis tē, spērāsque auram tibi aliquam posse afflāre in hoc lūdō: vērum ad frāctam, quod dīcitur, canis. Eō enim fēcī gradum, eōque prōmōvī, ut nisi dormitem, aut stem quasi manibus post terga revīnctīs, aut nisi fortūnam mihi plānē adversam experiar, nōn sim victōriae nōn compos futūrus.

Gloriāre tū quidem quantum volēs, at ex ūnō ictū coniectūra factū erit facilis, in quem fīnem sit rēs exitūra. Sī haec mihi foelīciter cadat ālea, extrā lutum pedēs habuerō, nōn amplius mē cūra momorderit ulla: ōciōsus in utramvīs aurem dormiērō: in portū nāvigāverō: in meō lūcō et phānō victōria fuerit sita: rem factam habuerō: in vadō et tranquillō fuerō.

Ohē dēsine exiguam et cadūcam fovēre spem. Nūlla enim tibi, vel admodum tenuis est spēs victōriae. Spērō sentiēs ipse, ante victōriam fuisse togam palmātam tibi iniectam, quodque priusquam mactāris, excoriāveris: atque quod priusquam coxeris, fārīnam insperseris. Expectā bōs aliquandō herbam. Vidē nē imperītus nōndum anaxyrīde indūtus, eam omnibus ostentēs, quam nesciās quōmodo sit sessūra.

Heus heus, expectāte aliquantisper. Sī fīnem huic lūdō fēcerit hic ictus, sī colophōnem addiderit, sī suprēmum fastīgium imposuerit, sī extrēmam manum addiderit, quid agite feret praemiī, quī palmam tulerit? aut quō multābitur damnō quī datīs manibus herbam porrēxerit? an priōrem iūxtā atque posteriōrem vultis occupet scabiēs?

Rēctē admonēs. Nam nūlla fuit nōbīs praemiī habita mentiō, nec meminimus. Sī mihi sit hasta abicienda, quod absit, sī mihi sit cēdendum arēnā, et porrigenda herba, sī fortūna mihi refrāgētur et adversētur, vel hāc rē mihi plaudam, quod nihil accēperō damnī, quodque nihil perdiderō.

Nōn sīc, ō bone, nōn sīc abitūrum crēdās. Loqueris quasi plēbiscīta et lēgēs lūdendī receptās ubīque nesciās. Crētēnsis tibi mare nescit aut metuit. Ea ferē solēmus lūdere hāc condiciōne, quīn et ubīque gentium crēdō eādem lūdī lēge, ut quī prior victōriā dēstituātur, prōnunciet quantī lūsum sit, quantumque damnī prior accipere velit, et quantum post sē spēret factūrum lucrī.

Bene quidem: nihil refrāgor. Nam sī prīmā cadam victōriā, quod nōndum spērō, nōn cadam secundā et tertiā. Saepenumerō fit, ut quī prīmulum superior ēvāserit, ad postrēmum īnferior discēdat. Prīma victōria est fortūnae blandientis quidem cōram, at clam fraudem māchīnantis fallax lēnōcinium, quāsīque alterā manū lapidem gestantis, pānem ostentantis alterā. Prīma victōria ārāneārum īnstar fragilis est, et īnstar Euripī īnstabilis. Rotae volūbilī nītitur, quī prīmā victōriā fīdit. Prīma victōria friābilis est, fīculna, īnfirma atque fallax. Quī prīmā victōriā ēlātus cristās tollit, frīvola et fragilī spē atque glōriā nītitur. Quī ob prīmam sibi victōriam placet, scīpiōnī arundinēō innītitur, et inānī glōriā flagrat. Quī prīmulum victor ēvādit, plumbeō iugulat adversārium gladiō, et fīculnā machaerā, mox ipse ferreō iugulandus ēnse. Venia prīmum experientī. Vincentī mē semel, diī faxint male, faxintque bene, sī bis idem mē dēcēperit et superārit. Vulpēs ut semel, at nōn iterum capitur laqueō. Nēscīs saepiusculē fierī, ut prīmā nōn lītēs victimā, at iterātīs sacrīs tandem ad vōtum fluant omnia. Cocta numerābimus exta. Exitus ācta probābit. Ab exitū rēs spectanda est. Fīnis loquētur, uter utrī aut cēdat, aut antecellat arte lūdendī.

Ohē, quandō cessābis tandem eandem tundere incūdem, et mē obtundere. Dīc, placet lēx, nec nē?

Placet, ut dīxī. Tam enim in meam rem fuerit quam tuam lēx ista.

Pergāmus igitur lūdere, quid fābulandō tōtum tempus conterimus? Sī ita pergimus, tandem exemptō atque exāctō tempore, cōgēmur rēbus īnfectīs abīre, et inglōriī et rīdiculī. Mitte igitur pilam.

Ēn tibi.

Papae, quō mihi tam dīversus abīs? Quō nunc tē prōripis? Cūr tam longē ā scopō dēflecteris? Isthōccine est lūdere, tam in dīversum mittere pilam, ut neque sī tōtō corpore sim ālātus, cōnsequar? Citius Ararim Parthus bibat, aut Germānia Tīgrim, quam ego pilam in loca ex diametrō paene oppositā, āvolantem assequar et reverberem.

Quid quereris? quid mē accūsās immerentem? quid prosperum hunc successum obtrectās? lūsin' lēgitimē? Quid? vīs tibi dem in sinum? Sī tibi in manum dedissem, tum dēmum vīsus fuissem lēgitimē lūsisse? Cūr istīc stās ut ōciēris? aut manibus in sinum īnsertīs vel arēnam, vel grāmina, vel avēs praetervōlantēs sollicitīs digitīs numerēs? nōnne ut pilam quō missam cunque cautē et doctē excipiās, atque reverbērēs?

Vāh ineptīs, somniās, īnsānīs. Quī referiam ex diametrō āvolantem? Sī vīs ita fraudibus et dolō malō nītī, āctum erit dē lūdō.

Hā hā hē, nōn possum nōn rīdēre. Rīsū temperāre nequeō, quanvīs forte mihi post aegritūdinī futūrō. Nihil aliud quam altercāminī atque rīxāminī, idque plānē dē asinī prōspectū. Quid? vidēminī vōbīs tum dēmum uterque suīs lūdendī partibus bene perfūnctī, quandō ācriter lītīgātum erit? An strenuum agere et pertinācem lītīgātōrem, id dēmum est strenuum agere lūsōrem? Ohē, quandō sat erit rīxārum? Quandō tandem inter vōs bene cōnveniet? cum Nībās coccȳssāverit? aut mare vītem prōtulerit? Sī ita pergitis agere, praestiterit mē abīre.

Bene monēs Petre. Quid vērō rīxāmur dē lānā caprīnā? Sī male lūsum est, docē, corrigam: sīn bene, quid mēcum expostulās? quid commūtāmus verba? Stēmus sī volēs Petrī arbitriō, is sī tēcum fēcerit, et contrā mē prōnunciet, hunc ictum dūcam irrītum, et prō tuō vōtō, eiusque sententiā iterātum cūrābō. Hāc dē rē referāmus ad Petrum, eiusque sententiae manus ambō dēmus.

Men' vultis nōdum solvere vestrum? Men' vestrae disceptātiōnis et contrōversiae dīremptōrem et conciliātōrem postulātis? Lubēns id fecerō, sī modo in mea verba iūrētis ambō. Dīrimam vōs pulchrē, sī vestrō utrīusque comprōmissō liceat. Sī vultis et comprōmittitis uterque, secābō lepidē et compōnam vestrās lītēs. Vultis igitur stāre meā sententiā?

Stābimus, sī ex aequō et bonō arbitrēris. Audiāmus quāle nōbīs arbitrium sīs cōnfectūrus.

Nōn pepīgistis certōs līmitēs, ā quibus nōn liceat vel dextrōrsum vel sinistrōrsum dēflectere. Nūllum praefīxistis scopum, ad quem adamussim et quasi ad perpendiculum esset mittenda pila. Ad suum quemque quaestum aequum est esse callidum.

Quid igitur arbitrāris? inīquam illam missiōnem rātam mihi habendam?

Istud equidem arbitror et cēnseō.

Errās Petre, errās tōtō coelō. Istud equidem arbitrium ēiūrō. Nōn stō tuīs dictīs.

Quid nī? Dīxistī tē statūrum.

Negō.

Imō dictō īnstō.

At ego pernegō. Tibi Iuppiter orbus est.

Imō tibi potius, nīl intrā est oleam, nīl extrā est in nuce dūrī.

Impingis mihi crīmen, cuius nōn sum affīnis. Dīxeram, sī ex aequō et bonō arbitrārētur, mānsūrum mē eius arbitriō.

Iūstē arbitrātus est.

Imō perperam et iniūstē. Inīqua sententia nusquam gentium tenēre dēbet, nē sī quidem ex integrō et irrevocābiliter comprōmissum sit. Crēdin' mihi fore istud arbitrium irrevocābile? Nōn ita dēsipimus. Petrellus est huius lūdī parum gnārus. Ascīscāmus quemlibet alium, in hāc arēnā melius versātum, in quem integrē comprōmittāmus, nisi ā mē steterit, quidvīs damnī feram, atque hāc lubēns caussā cadam. Quōmodo vērī simile, cum ego tibi stem Boreās, quod tibi liceat āversā fronte pilam impellere vel ad Austrum, vel ad Orientem, vel ad Occidentem, nōn hōrsum ad Aquilōnem? Neque sī Pēgasum pernīcitāte vincam, assequar istam pilam sīc in dīversum āvolantem. Sī quōcunque versus libeat, pilam tibi mittere liceat, et mihi sit persequendum, neque sī Mercurius sua tālāria pedibus meīs nectat, pār sim reddendae pilae. Huī quid opus est verbīs? Nēniae sunt et puerīlibus crepundiīs simillima, quae tū molīris, quae tū mihi māchināris. Plumbeus iste gladius, quō mē iugulāre: fīculna machaera, quā mē cōnficere nīteris. Excūsat scīlicet tuus comprōmissārius arbiter, nōn fuisse praestītutum aut praefīxum scopum, nōs nōn esse dēpāctōs scopum, quō mittenda foret pila. At quid opus praescrīptō, cum ratiō ipsa dictet eō versus mittendam pilam, ubī stet adversārius, neque aliter usquam gentium lūdātur, imō neque ipse prior tibi aliam lūdendī fōrmam dederim, aliud exemplar agendī praescrīpserim? Alioquī sī tē voluissem istiusmodī lūdere strōphis, cum meum erat istīc stāre, nē semel quidem contingendae pilae tibi cōpiam fēcissem. Sciō quid māchineris. Cum vidēs tē fortūnā dēstituī, et cadere victōriā, rem hanc certam, et nūllī contentiōnī obnoxiam, tū nōbīs in dubium contrōversiamque vocās, et istō pactō rīmam quaeritās, per quam ēlābāre, nē videāre victus. Quaeris viās, quibus effugit Eucrātēs, ut es nātūrā contrōversus. Sed anthericum metis, quod dīcitur, et littus ārās. Probus lūsor lēgitimē lūdit, nec ūllīs ūtitur technīs, etiamsī nūllam dēpāctus sīs lēgem.

Imō probus lūsor nōn contrōversābitur, nec verba commūtābit ob ūnum aut alterum teruncium. Quid refert, vincam, vincar? Nōn agitur dē capite. Ūnīus aut alterīus obolī iactūra nōn est mihi ponderis tantī, ob quam multīs tēcum verbīs dīgladiārī velim. Mallem fēlīcibus armīs dēpendisse caput, sī necessitās et ūtilitās Reīp. suādeat, quam in rē leviculā sordidus vidērī.

Sī parvī pendis tantillum damnī, quid est cūr mēcum adeō iurgerīs, praesertim inīquā mōtus et nīxus causā? Quīn iubēs reddendam tibi pilam, ut istum ictum retractēs redintegrēsque?

Quid istud? Mōs gerātur hominī suum dēcrētum mordicus tenentī, viamque obfīrmantī, quam semel dēcrēvit, persequī. Heus Petre, pilam mihi redditō. Redauspicandus est mihi hic ictus et quasi recoquendus. Rescindendus est mihi et refōrmandus hic ictus, ac quasi sub incūdem revocandus, ut huic hominī obtemperem. Hoc canticum semel bene dēsaltātum, recantandum est mihi, resaltandumque. Hic ictus mihi repudiandus est, et in nihil vertendus, atque adeō resarciendus. Dissuenda est mihi et redōrdienda haec taela, ac dēnuō retexenda. Hem quid agitās homō? iubēs nē mittendam pilam? quid igitur aliud agis? Quīn accingeris accipiendae pilae?

Istud agō, quandō volēs, anime mī, lūditō.

Ut nunc gaudet in sinū, ut plaudit sibi, ut ovāt, ut in suā sorte acquiēscit, quod suae libīdinī obsecundārī videt. Prōspice, ēn tibi pila.

Ēn tibi vicissim.

Hem tibi rūrsus.

Hem tibi dēnuō.

Heus accipe iterum.

Quīn et tibi reddimus eōdem pretiō.

Pār parī referimus nōs quoque, accipe obviīs ulnīs.

Compēnsāmus beneficium beneficiō. capesse.

Et nōs pār hostī mentum rependimus. capesse dēnuō.

Nōn lubet amplius persequī. Quid opus negōtiō tibi exhibitō? Rēs paene ad triāriōs tibi rediit, et ad incitās redācta est. Nē dēspondeās animum, ūnum saltem istum tibi terminum concēdō ēvincendum.

Adversāriōrum mūnera, nōn mūnera. ut Hector Achillī, sīc mihi cēdis. Nisi excidissēs nūptiīs, nōn mihi tuam cessissēs spōnsam. Linguā nōn mentem dās, quod ambitum assequī nequīs. Plūrimum tibi dolet, sat sciō, quod hāc mē victōriolā dōnāre cōgāris. Sī potuissēs mihi hunc quoque faucibus ērīpere bolum, cursū nōn dēstitissēs, nūllusque permīsissēs hoc saltem mihi in lucrum abīre.

Sī nōn māiōrem grātiam tibi videor grātificātus bene merendō, dabō operam ut male merendō, nūllam posthāc grātiam videar ambīre. Experīre num tibi alterum praetereā concēdam terminum. Ūnicō hoc ictū, quī restat, facta trānsācta reddam omnia. Victōria mihi in sinū est, neque discingor. Victōria mihi in manū est, neque eam mihi patiar effluere. Dēfūnctus iamiam erō omnī perīculō, nihil erit quod repugnēs amplius.

Nē nimis īnsolēns atque superbum istud sit modo. Omnium rērum vicissitūdō. Nihil stomachor, aut trīstor, lubēns fortūnae victrīcī manūs dabō, sī rēs ita ceciderit. Quae nunc refrāgātur fortūna, aliās forte suffrāgābitur. Aequō igitur bonōque ac placidō animō, utcunque cadat rēs, ēn tibi mittō pilam.

Advolet hūc, grātulābor adventum nōn laetīs ōsculīs. Ēn tibi reddō. Heī tua istīc industria frīget omnis, ars iacet. Quid dēclīnās? Quid vitās pilam? Quid oculōs āvertis? Huī ut horrēscis, vīribus ac veniat sī torta Phalarica summīs.

Atat fermē mihi afflārat et afflīxerat nāsum. Istō pactō nāsum male affectum, et mānantem sanguine essem relātūrus, aut livōrem oculōrum lucrīfactūrus. Sī tantā vī genās meās perculissēs, aut in lūminum meōrum sēdem arietāssēs, oculōs mihi līvidōs atque lūridōs, aut nārēs sanguine rōrantēs, stillantēsque reddidissēs. Ab istō ictū livōrem dūxissent oculī, et nārēs sanguine pluissent, nisi cāvissem.

Metum inānem metuis. Umbram tuam metuis. Muscās metuis praeteruolitantēs. Crēdō quod vel obstrepente mūre metuās. Sī agilius manum admōlitus essēs agitāssēsque, perīculī fuisset nihil.

Omnēs cum valēmus rēcta cōnsilia aegrōtīs damus. Tū sī hīc fuissēs, aliter sēnsīssēs. Omnēs cum in portū nāvigāmus, magnum animum gerimus, et in prōmptū habēmus, quid cōnsiliī dēmus, perīculō iactātīs: at sī versēmur eodem in discrīmine, perplexī et ipsī trepidēmus. Sed quid moror tantillum damnī, quantulum mihi peperit hic inauspicātus lūdus? Abundē lucrī est, quod tantisper indultum sit animō, tempusque lūsibus oblectātum. Vērum numquid timēs nē lucrum tuum fraudem, nē lucrō tē tuō frūstrer?

Persuādeō mihi, quod rēs est, Theagenēs aut Aeschīnis tibi pecūniās esse, quibus, cum mare vītem prōtulerit, solvās quod dēbēs. Crēdō tibi loculōs esse ināniīs et ārāneīs opplētōs magis quam pecūniīs. In prōmptū habeō cōnsilium. Sī nōn est quod numerēs, est quod pignerēs. Fac tunicam esse pignerāticiam, aut, sī māvīs, thōrācem praebe pignerandum. Neque enim quicquam aliud praeter vestēs et vacuam crūmenam tibi in numerātō esse crēdō, quod oppiguerēs.

Tacē Petre, nisi pūgnōs ēdere mālīs. Quis tē rērum hārum cēpit arbitrum? Nōndum postulātus sum dēbitī. Tū tuō pede mētiris omnēs. Cum tibi nihil sit aeris, itidem crēdis et nihil esse nōbīs argentī. Plūs mihi adhūc est argentī, quam lūdendō velim prōfundere. Imō sī nihil esset praeter ūnum obolum, caeterum graviōrī nexū tenērer, nec impraesentiārum ad plēnum essem solvendō, datōque vel ūnō obolō māximam partem dēbitī reliquārer, nihil dubitō quīn vel ūnum teruncium esset Nicolaus meus aequō animō acceptūrus, et citius reliqua remissūrus, quam ob ea mihi dīcam scrīptūrus.

Nōn est quod metuās, mē facilī ūteris crēditōre. Nōn erō tibi sevērus interpellātor exāctōrve. Agam crēditōrem, et patiar tē esse in aere meō, quamdiū volēs, nec appellābō. Crēdam tibi hoc lucrī, quantum volēs temporis. Sumus mūtuā necessitūdine atque amīcitiā coniūnctī: neque eam solūtam aut discissam arbitror, licet nōnnihil altercātī simus. Nam ex mē coniectūram faciō, tibi nōn esse loculōs aere distentōs, cum nunc īnset tempus ad patriam redeundī, et novum commeātum comparandī. Meō pede mētior aliōs meī similēs.

Ohē satis est, nē forte vel Corycaeus quispiam auscultet, vel praeceptor ipse usquam locōrum sē abdiderit, et nostrās observet nūgās, et postmodō poenās ā nōbīs exigat.

Quid sī videat et inaudiat omnia? quid peccāmus? nōnne lūdendī arbitrium est nōbīs factum? Pānicum est quod metuis.

St: Audiāmus quis clāmor auribus nostrīs advolet. Quis nōbīs acclāmat? Quis age clāmor nostrīs advolvuitur auribus? Heus tū quis occlāmitat nōbīs? Quid illa exclāmātiō sibi vult?

Heus Sibrande, quō concurritur? Quid clāmor sibi vult?

Nēscīs ō bone? Mediastīnus conclāmat ad merendam. Inclāmāmur et accersimur pomerīdiānum ad cibum sūmendum: ad antecoenium capiendum.

Huiuscemodi vōx nihil malī obnunciat. Nihil iūcundius aurēs meās afflat: nihil laetius īnfluit auribus: nihil aurēs meās titillat mollius et suāvius, quam dum aut convocanur ēsum, aut lūdendī potestās nōbīs factum ītur.

Eādem et mihi mēns est, idem animus, eādem sententia. Saepius est mihi animus in patīnīs, aut in sphaeristeriō, ut ingenuē fatear, quam in librīs. Nūlla mihi vōx trīstior, nūlla odiōsior aurēs personat, quam quā vel ad librōs ēvolvundōs, vel ad dictāta reddenda compellimur.

Sed quid resistimus hīc frūstrā, et illōrum nūgīs aurēs praebēmus?

Imō audiāmus. Bīthus reperit suum Bacchium.

Nihil avidius bibō auribus, nihil blandius īnsonat auribus, quam vōx praeceptōris lūdendī nōbīs arbitrium facientis. Statim audītā vōce, lūdite, videor mihi esse in coelō. Nihil potest dulcius resonāre in auribus meīs illā vōce, nihil amoeniōrī voluptāte permulcet aurēs meās. Contrā nihil molestius pulsat aurēs meās, nihil odiōsius percellit aurēs, quam quō signō vel ad vōcem vīvam audiendam vel ad mūtōs magistrōs cōnsulendōs īre iubēmur. Semper māne cum expergīscor, cum ēvigilō, cum somnus cadit oculīs, prīmum commeditor, et animō mēcum volvō, quālisnam illūcēscat nōbīs diēs an fēriātus an studiīs dēdicātus. Sī diēs lūsibus oriātur oblectandus, diffundor animō vultūque et ex nīdō lubēns citusque ēvolō. Sīn studiīs videātur diēs accommodandus, grāvor lūcem mātūtīnam, frontem caperō, animum contrahō, gravīque veternō corripior, ut sī liceat, malim perpetuum diem et dormīre et iēiūnāre ac scholīs abesse, quam surgere lectō et interesse lūdō litterāriō, ac statīs hōrīs vacuum subinde ventrem cibīs opipārīs satiāre. Ita priusquam ex cubīculārī lectō exsiliam, dēsideō striātā et astrīctā fronte fermē quadrantem hōrae, partim caput scalpēns, partim manūs cōnfricāns, partim pandiculāns et ōscitāns, partim animō mēcum nesciō quid īmagināns, aut hūc illūcue flectēns oculōs, et aliquandō numerāns quot quadrīs aut quot quadrantālibus, nostra speculāria cōnstent.

Nae tū mihi simillimus es. Eādem ista mihi quoque frequenter incessit cogitātiō. Sed missās faciāmus hās fābulās. Vidē ut cōnfluunt ad culīnam, cōnvolēmus et nōs eōdem, nē comēsā merendā, post festum veniāmus, ubī proterviam fēcissent.

Eāmus curriculō, nē lūdendī quam ēdendī dīcāmur avidiōrēs.

Imō nē ad lūdendum quam ad studendum videāmur prōpensiōrēs. Nam quanvīs acū rem tangerent, quī illud impingerent cōnvītiī, tālis tamen habērī nōllem.

Nec ego. Hem tibi praeeō. Occupet extrēmum scabiēs.

Hem tuīs vestīgiīs īnstō, tēque subsequor.

Quam pulchrē suīs sē colōribus dēpinxērunt.

Graphicē profectō, ut nec ipse melius potuisset Apēllēs.

Sed valeant ista. Caeterum quī sit vērīsimile, ut ūnum hunc lūdum ad antecoenium usque prōtulērimus?

Plūrimum temporis fābulandō atque rīxandō contrīvimus. Dērīculum est, et scommatis excipiendum, quod tantum temporis exēmerit nōbīs ūnicus hic lūdus.

Quid sī in hanc partem interpretēmur tantī temporis iactūram, sī hoc modo nostrīs blandiāmur errōribus, sī hoc verbōrum lēnōciniō nōbīs palpēmur, animōsque solēmur nostrōs, ut dīcāmus, sī quis nōs rīsibus incessere volet, nōbīs nostrā sponte exercitātiōnis caussā tam diū lūsum, et artis nostrae perīculum esse factum, ut aliās, sī quandō in sērium certāmen sit dēscendendum, īnstrūctiōrēs et prōmptiōrēs veniāmus.

Callidum commentum. Interim id nē sīs nescius velim (repetam enim nē forte effluat animō, et triumphum tibi dēcernās tōtum) nōn omnī penitus mē victōriā exūtum, sed dīmidiātā potītum, ut dum tū triumphēs, mihi saltem ovāre liceat. Nam ēvīcimus terminōs, ego ūnum, tū duōs.

Vidē quid factitēs, nē tuō iūmentō tibi malum accersās: nē tibimet ipse malī fontem reperiās, nē irritēs crabrōnēs, nē Camārīnam moveās, nē octipedem excitēs, nē tuō ipsīus capiāre laqueō, nē in tuum ipsīus malum lūnam dēdūcās, nē tuō tibi tē iugulēs gladiō, nē anagȳrim commoveās, nē turdus tibi malum cacēs, nē capra contrā tē cornua, sī mēcum exāctam ratiōnem īnīre postulēs. Sīn tacitus tē victum agnōscās, ut pār est, tōtīus multae, quantam commīsistī, grātiam tibi sum factūrus, nisi tū forte dīcās, nōn nisi tālitrō lūsum esse, atque ita tibi sedeat, cum ut cōnvēnerat inter nōs, sit tuum prōnunciāre, quantī lūsitāverimus.

Dīcite iō paean, et iō bis dīcite paean,
Indemnēs pulchrē lūsimus arte parī,

Hoc tibi distichon prō praemiō largimur, partim aliēnō ingeniō, partim nostrō Mārte compositum.

Āpage, nōn accipiō mendax distichon. Dōnō tibi potius atque remittō tōtum, quod lucrātus sum.

Cūr mendax? Imō lūsimus arte parī, sed fortūnā ūsus inīquā porrēxī herbam, aliās mihi quam dabis ipse vicissim.

Logī. Vērum sat fābulārum. Omnēs abiērunt sūmptum merendam: eāmus, sī volēs, et nōs.

Hem tibi praecurrō.

Ipse sequor. Imō cursū tibi facile anteuerterem, nisi forēs pōmāriī relīquissēs mihi obserandās, quās prius oportet occlūdam quam huic āvolēm.