Dialogi Sacri - Dialogus Nonus (Liber Tertius)

Heus, heus, vigilēs! aperīte, aperīte portam: Deus, Deus noster nōbīs adest, quī hodiē īnsignem et praeclārum victōriae honōrem trādidit Īsraēlītīs.

Iūdithae vōx auditur, sociī; dēscendāmus properē ad portam. Convocentur hūc senātōrēs, vōs incendite facēs.

Vidē, Abrā, ut istud caput habeās in promptū, ut id, pōscente mē, continuō dē perā, ūnā cum vēlō, dēprōmās. Iam hīc aderit omnis cīvitās.

Praelūcēte fūnālibus vōs; aperīte portam, iānitōrēs: intrōmitte eam, ut videāmus quid novī ferat.

Laudāte Deum, laudāte Deum, quī ab Īsraēlis stirpe misericordiam suam nōn āverterit, sed hostēs nostrōs hāc nocte per meās manūs frēgerit. Ēn vōbīs caput hostis nostrī Olofernis, summī Assyriōrum imperātōris! ēn vēlāmen, in quō ille iacēbat ēbrius, quem Deus meā faciē dēceptum, muliebrī manū occidit; mēque euntem, manentem, redeuntem, inviolātam, intemerātamque cōnservāvit, neque ab illō violārī permīsit! Et nunc et illum occīdisse, et mē ēvāsisse, et vōs līberātōs esse laetor; vōsque ut Deī bonitātem īnfīnītamque misericordiam praedicētis, exhortor.

Agimus Deō nostrō grātiās, quī tibi tantam virtūtem tribuerit, ut hodiē per tē nostrōs hostēs in nihilum redēgerit.

Ō omnium mortālium foeminārum Deō acceptissima foemina! Ō caelī terrārumque creātōris Deī nunquam satis praedicandae laudēs! quī tuum vulnus in caput prīncipis hostium nostrōrum dīrēxerit; quō factō tantam tibi hodiernō diē nōminis glōriam comparāvit, ut tuae virtūtis laus, tamdiū in hominum mentibus haesūra, et linguīs celebranda sit, quamdiū huius immortālis Deī factiōnis memoria dūrābit; quae quidem in tantīs nātiōnis nostrae angustiīs nōn dubitāveris vītam tuam ruīnae oppōnere, et iam dēspondentibus animōs subvenīre.

Attendite nunc, frātrēs. Hoc caput in pinnīs mūrōrum nostrōrum suspendētis. Deinde ortō sōle ūniversī armātī ēruptiōnem faciētis, ita ut ad eōrum oppūgnanda praesidia dēscendere videāminī. Tunc accidet (id quod erit necesse) ut ad Olofernis tabernāculum concurrātur; quō inventō mortuō, tantus eōs timor occupābit, ut praesidium sibi in fugā pōnant. Tum vōs sequāminī licēbit eōsque passim, Deō concēdente, obtritūrī. Sed ante accersīte mihi Achiōr Ammōnitam, ut Īsraēlītārum contemptōrem (ā quō ad nōs tanquam ad certam necem āmandātus est) videat. Adēsdum, Achiōr. Deus Īsraēlītārum (cui tū testimōnium dedistī, ultōrem esse hostium suōrum) caput omnium īnfidelium hāc nocte meā manū truncāvit. Quod ut vērum esse crēdās, ecce tibi caput Olofernis, quī suā arrogantiā Deum Īsraēlītārum dēspicābātur, tibīque mortem in commūnī Īsraēlītārum caede assignābat!

Ō tē nōn sōlum in omnibus Iūdaeae domiciliīs, sed etiam in omnibus gentibus fēlīcem, cuius audītō nōmine, hominēs ad Deum laudandum excitābuntur? Sed iam narrā mihi, sī placet, quōmodo tē hāc nocte in rē gesseris.

Prīncipiō, cum hinc (ut scīs) profecta incidissem in vigilēs, ab eīs dēducta sum ad Olofernem, apud quem, magnā omnium expectātiōne iussa dīcere, cūr advēnissem, simulāvī, mē esse perfugam, quae dēspērātiōne rērum nostrārum ad eum trānsissem, dēmōnstrāvīque ea quae ex tē audīvisset esse vēra. Neque enim genus hoc hominum posse superārī nisi aliquō facinore admissō. Sed iam fame pressōs Īsraēlitās, cōgitāre vēscī eīs, quibus vēscī lēx prohibēret; quō scelere sī sē obstrinxissent, facile eōs victum īrī. Quāre expectāret, dum id scelus esset perpetrātum; mihi intereā in ēius castrīs versantī faceret, quandōcumque vellem, exeundī potestātem, ut Deum precārer, et illō scelere commissō, ā Deō certior fierem, eumque dē eō admonērem: tum dēmum eum esse superātūrum. Crēdidit ille, mihīque omnia quae petīeram concessit. Ita triduō in castrīs versātus sum; noctū interim in vallem, Deum salūtandī grātiā ventitāns, dēsque praesēns auxilium suppliciter implōrāns: quārtō dēnique diē ab illō ad compōtātiōnem accersīta adfuī, ostendīque mē quicquid imperāsset esse factūram. Pōtātur; ipse meī cupiditāte ardēns largius sēsē invītat. Clausā cēnā, cum caeterī vīnō plēnī discessissent, Bagōās ēunūchus tabernāculum externē clausit; mē ibī sōlā relictā cum Oloferne, quī ēbrietāte et somnō appressus, in lectō recubēbat. Hīc ego cum pedissequae meae mandāvissem, ut extrā cubiculum manēns, exitum mihi tūtum cūrāret, Deum (ad illīus lectum stāns) cum animō meō ōrāvī, ut mihi tum meīsque adesset. Deinde ad leī columellam, quae erat propter caput Olofernis, accēdō; inde acīnācem dētrahō, et ad lectum mē applicāns, sinistrā caesariem ēius prehendō, Deumque tacitē precāta, ut mē in eā rē cōnfīrmāret; collum summā vī bis feriō: amputātōque capite, corpus ā strāgulā veste prōvolvō; et ablātō vēlō, exeō, et pedissequae caput trādō: quō in escāriam peram inditō, ambae dē mōre, sīc quasī ad supplicātiōnem egressae, hūc tūtō pervēnimus.

Salvī sumus, revīximus: ō faustam noctem, quae nōs ab aeternā nocte vindicās!

Quanquam quod dīxī Olofernī, dē Deī vestrī potestāte, nōn aliter dīxī quam sentiēbam: tamen nunc multō magis hāc rē cōnfīrmātus, crēdō, volō deinceps nōn tam Īsraēlītārum spectātor, sed cīvis esse, et in vestrum numerum pīgnore circumcīsiōnis adscīscī.