Dialogi Sacri - Dialogus Undetricensimus (Liber Quartus)

Inter gentēs, ut quisque plūrimum opibus valet, ita maximē rēx est, & potentissimus quisque facillimē prīncipis nōmen obtinet. At vestra longē alia est condiciō: quantōque quisque maior est, tantō summissior sē gerat: & quantō plūs imperiō pollet, tantō magis ministrōrem sē praebeat. Uter enim maior est? quī accumbit, an quī ministrat? Nōnne quī accumbit? Atquī ego inter vōs sum sīcut ministrans, vōbīsque (quī permānseritis mēcum in meīs rēbus adversīs) lēgātum rēgnum, ā Patre meō mihi lēgātum, similiter legō; ut edātis & bibātis in eādem mēcum mēnsā in rēgnō meō; & in trībūnālibus sedentēs, iūs duodecim tribūbus Īsraēlītārum dīcātis. Fīliolī, adhūc parumper vōbīscum futūrus sum; quaerētis mē, & quemadmodum dīxī Iūdaeīs, quō ego itūrus sum, eōs venīre nōn posse: ita vōbīs quoque nunc dīcō. Itaque hoc novum vōbīs praeceptum dō, ut amētis vōs inter vōs, & amētis quemadmodum ego vōs amāvī. In eō cognōscent omnēs, vōs meōs esse discipulōs, sī mūtuō vōs amōre complectāminī.

Domine, quō abitūrus es?

Quō ego abitūrus sum, nōn potes mē nunc sequī, sed posteā sequerēs.

Quī minus nunc possum? Animam prō tē pōnam.

Animam prō mē pōnēs? Crēde mihi; nōndum cecinerit gallus, cum tū mē ter abiūrāveris. Simōn, Simōn, Satanās ille (nē tū sīs nescius) expetīvit vōs ad crībrandum, quasī frūmentum: Vērum ego ōrāvī prō tē, nē tū dē cōnstantiae gradū dēicerēris. Tū vīcissim aliquandō recreātus cōnfīrmātō frātrēs tuōs.

Atquī parātus sum, & carcerem tēcum, & mortem subīre.

Hoc tibi cōnfīrmō, Petre, gallum hodiē nōn cantātūrum, quīn tū, mē tibi nōtum esse, ter negāveris. Porrō cum dīmīsī vōs sine crūmenā, & perā, & calceīs, num quā rē caruistis?

Nūllā.

At nunc quī habet crūmenam, adhibētō, nec minus peram: quīque nōn habet gladium, venditō pallium suum, & comparātō. Nam in mē (nē vōs nesciātis) superest comprobāndum scrīptum illud: Et inter improbōs habitus est, habentque meae rēs fīnem.

Domine, ecce, hīc duo gladiī.

Satis est. Caeterum nōlīte animō perturbārī: fidem habētis Deō; & mihi fidem habēte. In domō patris meī mānsiōnēs multae sunt. Quod sī secus esset, dīcerem vōbīs. Eō parātum vōbīs locum: id quod sī fēcerō, reveniam ad vōs mēcum assūmendōs; ut ubi erō ego, ibī vōs quoque sītis. Et quidem quō & quā viā proficīscar, scītis.

Nōs vērō nescīmus quō eās, tantum abest ut viam tenēre possīmus.

Ego sum via, vēritās & vīta; nēmō venit ad patrem, nisi per mē. Sī cognōscerētis mē, meum quoque patrem cognōscerētis, & iam nunc cognōscitis & vīdistis eum.

Domine, ostende nōbīs patrem: Id satis erit nōbīs.

Tantum iam tempus vōbīscum versor, & tū mē nōn nōstī, Philippe? Quī vīdit mē, vīdit patrem; quī fit ut tū iubeās vōbīs patrem ostendī? Nōn crēdis, & mē in patre, & patrem in mē esse: Quae vōbīs dīcō, meā sponte nōn dīcō: sed ipse pater, quī in mē manet, haec agit. Crēdite mihi, & mē in patre, & patrem in mē esse; aut certē dē ipsīs factīs mihi crēdite. Hoc vōbīs cōnfīrmō, eum quī mihi fidem habēbit, eadem cum eō, vel etiam maiōra factūrum. Nam ad Patrem ībō, cum mē cōnferō, factūrus quicquid per meum nōmen petīveritis ut Patris glōria in Fīliō celebrētur. Sī quid (inquam) petīveritis per nōmen meum, id ego faciam. Sī mē amātis, praecepta mea cōnservāte. Ego vērō exōrābō Patrem, ut alium vōbīs cōnfīrmātōrem det, quī vōbīscum perpetuō maneat: Spīritum illum certum vēritātis auctōrem dīcō, quem hominum vulgus nōn potest comprehendere, quia eum neque videt, neque cognōscit: at vōs cognōscitis, quoniam apud vōs mānsūrus, & in vōbīs futūrus est. Nōn relinquam vōs pupillōs, invīsam vōs. Post paulō iam mē nōn vidēbunt hominēs: at vōs vidēbitis, quia ut ego vīvō & vōs vīvētis. Tum cognōscētis & mē esse in Patre meō, & vōs in mē, & mē in vōbīs. Quī tenet praecepta mea, eaque cōnservat, ille est quī mē amat. Quī vērō mē amat, amābitur ā Patre meō, eumque ego quoque amābō, meīque eī aperiam.

Quid causae est, ut nōbīs tēipsum sīs apertūrus, prōmīscuae hominum multitūdinī nōn item?

Quī mē amat, dicta mea vītā exprimet, eumque meus Pater amābit, & ad eum veniēmus, & apud eum dēgēmus. Quī mē nōn amat, dicta mea nōn exequitur. Sermō autem quem audītis meus nōn est, sed Patris quī mē mīsit. Haec quidem sum vōbīs ēlocūtus, apud vōs manēns. Sed ille cōnfīrmātor (Spīritum Sānctum dīcō) quem mittet Pater nōmine meō, vōs docēbit, & recolget omnia quaecumque dīxī vōbīs. Pācem relinquō vōbīs, pācem meam dō vōbīs, nec eam quālem hominēs solent. Nōlīte animō perturbārī, neque formīdāre. Audīvistis ut dīxerim vōbīs, abīre mē revīsūrum vōs. Sī mē amārētis, gaudērētis quia dīxissem īre mē ad patrem, quī maior mē sit. Et nunc dīxī vōbīs, priusquam ēvenit; ut cum ēvenerit, crēdātis. Iam nōn multa loquar vōbīscum. Venit enim hūius mundī prīnceps, nec habet quod in mē carpat, tantum eō rēs tendit, ut intellegant hominēs mē amāre patrem, & ita facere utī mihi mandāvit. Surgite, abeāmus hinc.